Sáng 20-10-2012, ĐTC Biển Đức 16 đã trao giải thưởng Ratzinger cho hai học giả nổi bật về các hoạt động nghiên cứu và giảng dạy. Xin gửi đến quý độc giả nguyên văn bài bài phát biểu của ĐTC trong lễ trao giải này.
Tôi xin gửi lời chúc mừng của tôi đến hai vị, cha Daley và giáo sư Brague, những con người mà với nhân cách lớn lao của mình đã cho thấy lý do đầy đủ của việc trao giải lần này. Tôi muốn nói đến “nhân cách” trong ý nghĩa tròn đầy nhất của nó. Nơi họ không chỉ toát lên đường nét của một con người dấn thân vào việc nghiên cứu và khoa học, vào trong công việc giảng dạy trong nhiều năm; mà hơn hết, chính bản thân họ, trong những hoàn cảnh khác nhau, một người là Giêsu hữu và người kia là một giáo dân đã kết hôn, cả hai đã dấn thân vào trong công việc của Giáo hội và đã đóng góp một cách chất lượng cho sự hiện diện của Giáo hội trong thế giới ngày nay.
Vì thế, tôi lưu tâm đến một điều mà làm tôi phải suy nghĩ nhiều, tôi thấy rằng cả hai vị nhận giải năm nay là những con người đầy tài năng và đã dấn thân vào những lĩnh vực mang tính quyết định của Giáo hội trong thời đại chúng ta. Tôi muốn đề cập đến chương trình đại kết và cuộc đối thoại với các tôn giáo khác. Cha Daley, với việc học chuyên sâu về các Giáo Phụ, cha đã được đặt vào trong một môi trường tốt nhất để có thể biết và yêu mến Giáo hội, một Giáo hội duy nhất và không thể phân chia bất chấp sự phong phú trong truyền thống hết sức đa dạng của mình. Chính nhờ điều này, cha đã đảm trách nhiều công việc khác nhau liên quan đến Giáo hội Chính Thống. Còn về phần mình, giáo sư Brague là một học giả lớn trong lĩnh vực triết học tôn giáo, chuyên về triết học Do thái và Hồi giáo thời Trung cổ. Sau 50 năm khai mạc công đồng Vaticano II, tôi muốn cùng các bạn đọc lại hai tài liệu quan trọng, Tuyên Ngôn về Liên Lạc của Giáo Hội với các Tôn Giáo Ngoài Ki-tô Giáo (Nostra Aetate) và Sắc Lệnh về Hiệp Nhất (Unitatis Redintegratio). Ngoài ra, chúng ta cũng không thể bỏ qua một tài liệu có tầm quan trọng đặc biệt, Tuyên Ngôn về Tự Do Tôn Giáo (Dignitatis Humanae). Cha và Giáo sư thân mến! Chắc hẳn sẽ rất thú vị để nghe những phản tỉnh và kinh nghiệm của quý vị trong những lĩnh vực này, những lĩnh vực đóng một vai trò quan trọng khi Giáo hội đối thoại với thế giới hôm nay.
Thực vậy, cuộc gặp gỡ và đối thoại về tư tưởng này đã diễn ra khi chúng ta đọc những tác phẩm của họ, những tác phẩm đã được dịch ra nhiều ngôn ngữ. Tôi nghĩ mình phải diễn tả lòng kính trọng một cách cụ thể và lòng biết ơn sâu xa vì những công khó mà các vị đã làm để truyền đạt những hoa trái qua những công trình nghiên cứu của mình. Sự dấn thân này quả là khó khăn nhưng cũng rất quý giá cho Giáo hội cũng như cho những ai đang dấn thân vào công việc tri thức và văn hóa. Vì thế, tôi muốn nhấn mạnh một điều là cả hai vị đều là những giáo sư đại học, và đã dấn thân một cách mạnh mẽ vào công việc giảng dạy của mình. Khía cạnh giảng dạy phải xứng đáng để nêu bật, vì nó diễn tả sự nhất quán trong hoạt động của tổ chức. Tổ chức này không chỉ dừng lại ở việc trao giải, mà qua đây còn muốn cổ võ việc trao học bổng cho những người đang làm tiến sĩ thần học và những hội nghị mang tầm vóc đại học, những điều đã diễn ra trong năm vừa qua tại Balan, và sẽ tiếp tục diễn ra khoảng ba tuần nữa tại Rio de Janeiro.
Với tư cách cá nhân, cha Daley và giáo sư Brague là những mẫu gương về sự truyền bá một nền tri thức vốn được nối kết chặt chẽ giữa khoa học và sự khôn ngoan, một nền khoa học khắt khe và niềm đam mê sâu thẳm dành cho con người, nhờ đó con người có thể khám phá ra “nghệ thuật sống”. Và chính những người như hai vị đây là những người chúng ta cần, những người ngang qua một đức tin được chiếu sáng và sống động đã mang Chúa đến gần và trở nên khả tín cho con người trong thời đại hôm nay. Họ là những người luôn hướng nhìn lên Chúa để kín múc nơi Ngài nguồn nhân tính đích thực nhờ đó họ có thể giúp đỡ những con người được Thiên Chúa đặt trên con đường chúng ta hiểu rằng Đức Kitô chính là con đường của sự sống. Họ là những người đã để cho tâm trí của mình chiếu soi bởi ánh sáng Thiên Chúa nhờ đó họ có thể nói vào tâm trí cũng như con tim của tha nhân. Làm việc trong vườn nho của Chúa, nơi Người mời gọi chúng ta, để cho những người nam cũng như nữ khám phá và tái khám phá “nghệ thuật sống” là một mối bận tâm lớn trong Công Đồng Vaticano II, và hơn bao giờ hết trong công cuộc dấn thân vào sứ mạng Tân Tin Mừng Hóa ngày hôm nay thì những việc làm như thế trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.
Nguyễn Minh Triệu S.J chuyển ngữ
Cảm nhận