AMDG (1/6/2008)

NHÀ DỎM NHÀ THẬT

Mt 7:21-27

Khoảng 7000 ngôi trường bị phá hủy trong trận động đất 7,9 độ richter tại Tứ Xuyên vào buổi chiều hôm 12/5 vừa qua khi các học sinh đang trong giờ học hoặc ngủ trưa.  Hàng ngàn học sinh đã thiệt mạng khi các ngôi trường đổ sập xuống.  Hơn 900 em học sinh bị chôn sống khi ngôi trường trung học 4 tầng tại thị trấn Juyuan sụp đổ trong cơn địa chấn.    

Tại Juyuan, chỉ vài ngôi nhà còn nguyên vẹn nhưng không có công trình nào sụp tan tành như ngôi trường trung học nói trên, dù nó được xây dựng cách đây chỉ 14 năm.  “Vật liệu xấu quá”, một người dân địa phương nói. “Tỷ lệ ximăng và nước không chuẩn.  Lõi thép thì ít.  Cát thì không sạch”.

Đối với các phụ huynh, lý do hàng ngàn trẻ em bị thiệt mạng thật đơn giản: Lòng tham.  Trong buổi lễ tưởng niệm các học sinh xấu số, nhiều phụ huynh đã cầm biểu ngữ: “Bọn trẻ không chết vì thiên tai, nhưng vì các ngôi trường kém chất lượng.”  Các phụ huynh đã trút giận lên đầu các quan chức địa phương và đòi chính phủ phải điều tra nguyên nhân sụp đổ của các trường học.

Báo chí Trung Quốc ngụ ý rằng các nhà thầu xây dựng trên khắp đất nước có thể đã tìm cách tăng lợi nhuận bằng việc sử dụng vật liệu kém chất lượng hoặc cắt giảm nhân công rồi hối lộ để giới chức làm ngơ. 

Mấy năm nay ở nước ta cũng nghe nói nhiều đến những công trình xây dựng chưa làm xong đã lún đã xập.  Điển hình như vụ cầu Cần Thơ năm ngoái.  Phải chăng nền móng không vững vì làm ăn gian dối, hay vì thiếu kinh nghiệm ? 

Nếu một trận động đất tương tự xảy ra ở vùng thượng du Bắc Việt, điều gì sẽ xẩy ra cho hàng ngàn ngôi nhà xây cất trái phép và thiếu tiêu chuẩn ở Hà Nội ?  Câu trả lời chắc ai cũng biết.

* * * *

Bạn thân mến,

Bài tin mừng hôm nay liên kết hai giáo huấn của Chúa Giêsu: về các ngôn sứ giả (c. 21-23) và về nền tảng thật của đời sống Kitô (c. 24-27), để nhấn mạnh đến việc sống Lời Chúa.  Quả vậy, việc thực thi Lời Chúa là điều nghiêm trọng trong đời sống chúng ta.  Nếu không căn nhà đức tin của chúng ta sẽ lung lay khi gặp thử thách của cuộc đời. 

Để minh hoạ hai loại người nghe Lời Chúa, tin mừng Matthêu dùng những hình ảnh tương phản như “khôn ngoan/khờ dại”, “đá/cát”, “đem ra thực hành/chẳng thực hành”, “không sụp đổ/sụp đổ”.  Ở đây “khôn ngoan” hay “khờ dại” không phải nói về khả năng tri thức của một người, nhưng nói về sự hiểu biết thiêng liêng của người ấy (có nghĩa rằng điều gì mới đáng kể trong lúc gian nan).

Năm xưa Chúa Giêsu đã khen người khôn ngoan xây nhà trên đá.  Ngài cảnh báo người khờ dại xây nhà trên cát, dễ bị nước lũ cuốn đi khi có bão tới.  Ngày xưa ở Palestin người ta dựng nhà ở các thung lũng vào mùa khô khi mặt đất khô cứng lại trông có vẻ chắc chắn.  Nhưng vì địa thế ở Palestin có nhiều đồi trọc, khi mưa lớn nước chảy thành thác mạnh.  Nếu căn nhà không được gia cố chắc chắn, neo chặt vào đá, đến mùa giông bão nó sẽ bị gió và nước lùa đi mất. 

Nhưng nếu Chúa Giêsu nhìn thấy cách xây nhà của các nhà thầu chạy theo lợi nhuận ngày nay, chắc Ngài cũng chào thua…  Vì dù nhà có được xây trên đá đi nữa, nhưng với vật liệu dỏm thì cũng chẳng tồn tại được với thiên tai, động đất, bão lụt.  Căn nhà trông bề ngoài hào nhoáng đẹp đẽ, nhưng chỉ cần vài năm là xuống cấp ngay.  Xây dựng với vật liệu dỏm, thì trước sau căn nhà cũng sẽ bị tàn phá khi gặp những cơn bão lớn như bão số 6, số 9 đổ bộ vào Việt Nam hồi năm 2007 vừa qua.

Con người trong xã hội đảo điên ngày nay cần phải “sống đạo” hơn là “giữ đạo”.  Trong một xã hội ngày càng đối diện với những thay đổi chóng mặt, những giá trị tinh thần và đạo đức bị gạt bỏ trong một lối sống lo hưởng thụ, thì việc thực hành Lời Chúa càng cần thiết hơn bao giờ hết.  Làm sao người Kitô có thể làm ánh sáng, làm muối men cho thế gian, khi chính mình không đào sâu, cắm rễ vào việc học hỏi Lời Chúa và sống Tin Mừng ?

Chúa Giêsu nói rõ chỉ có những ai thực thi thánh ý Chúa chứ không phải chỉ nói trên môi miệng mới được thừa hưởng Nước Trời.  “Lạy Chúa, Lạy Chúa” thì ai chẳng nói được, nhưng cách họ sống mới đáng kể.  Nhà dỏm thì không thể chống chọi được với thiên tai bão lụt.  Đức tin trên môi miệng thì không thể chống đỡ được với thử thách của cuộc đời.

Ngôi nhà xây trên nền tảng vững chắc với những vật liệu bền bỉ, thì dù mưa to, gió lớn, bão táp vẫn không thể nào làm lay chuyển được.  Lời Chúa không chỉ nghe cho vui tai, không chỉ nói để khoe khoang sự hiểu biết, nhưng Lời ấy phải được thực thi trong đời sống của mình. 

Cũng vậy, đức ái không chỉ dùng nói suông, mà phải thực hành bằng những việc làm cụ thể.  Khi mỗi ngày tôi tập sống khiêm tốn, thành thật, quảng đại, chia sẻ, nhịn nhục. tha thứ, khoan dung, tiết độ và những nhân đức khác là từng bước tôi xây dựng cho đời mình một căn nhà đức tin kiên cố. 

“Vậy ai nghe những lời Thầy nói đây mà đem ra thực hành” (Mt 7:24) là câu kết luận của toàn bộ giáo huấn của Chúa Giêsu.  Trong bữa Tiệc ly Ngài cũng nhắn nhủ các môn đệ “Hễ ai yêu mến Thầy thì sẽ giữ lời Thầy” (Ga 14: 15, 23).  Và giữ Lời Chúa không gì khác hơn là thi hành giới luật yêu thương.

Israel thưở xưa có truyền thống biện phân giữa ngôn sứ thật của Thiên Chúa và ngôn sứ giả.  Phân biệt thật giả không dựa trên những gì vị ngôn sứ rao giảng, nhưng trên lối sống của vị ngôn sứ có phù hợp với những gì người ấy đã giảng dậy không. 

“Ngôn sứ giả” là những con “sói đội lốt chiên”, những bậc thầy “ngôn hành bất nhất” nói một đàng làm một nẻo.  Những người này có thể là người nói chuyện rất hoa mỹ, giảng thuyết rất hùng hồn, làm nhiều người mê đắm.  Những người này có thể rất giỏi giang ngoài xã hội, được nhiều người kính phục, yêu chuộng, nhưng đời sống cá nhân và gia đình của họ thì ôi thôi…  chẳng giống những gì họ thuyết giảng.

Việc đặt nền tảng vững chắc từ việc “tu thân tề gia” là điều trọng yếu trong việc sống đạo.  Nếu trong gia đình, cha mẹ không làm gương cho con cái sống thành thật, vị tha, công bằng, bác ái, thì làm sao có thể đòi hỏi con cái mình lớn lên không sa ngã ?  Làm sao khi ra đời, người trẻ có thể chống chọi được với cám dỗ của thế giới duy vật và hưởng thụ, nếu họ không được đào tạo trên nền tảng căn bản đạo đức từ trong gia đình ?

Trong đời sống, chúng ta đã học hỏi được biết bao gương sáng của những người nói ít nhưng sống, thực thi bác ái triệt để.  Không phải chỉ có các nam nữ tu sĩ xả thân lo cho người phong cùi, khuyết tật, trẻ em mồ côi hay bệnh nhân AIDS, nhưng còn những con người rất bình thường, trong gia đình ngoài xã hội, đang truyền giảng tin mừng bằng chính đời sống vị tha quảng đại của họ.  Chúng ta có thể thấy một Tim Alene Rebeau, cô gái người Thụy Sĩ đã lập nên Căn Nhà May Mắn cho trẻ em bị bỏ rơi tại Saigon.  Một Nguyễn Đình Chi và nhóm bạn tình nguyện đi lượm và chôn những xác thai nhi bị vất bỏ, lập nên Nghĩa Trang Đồng Nhi tại Hòn Thơm, Nha Trang.  Là những người đầu tắt mặt tối, hàng ngày phải lo mưu sinh, kiếm từng đồng để lo cho gia đình, họ đang sống Tin Mừng với tất cả con tim của mình, cho dù có người trong nhóm họ không phải là Kitô hữu.

Tất cả những người nói ít làm nhiều này, và còn biết bao nhiêu người âm thầm sống Tin Mừng khác nữa, quả thật đã là môn đệ chân chính của Đức Kitô, những người đáng cho chúng ta noi theo.  Nói cho cùng, tôi không thể làm môn đệ của Chúa mà không sống và thực thi lời Chúa. Tôi không thể rao giảng lời Chúa chỉ bằng những lời lẽ viển vông xa lạ.  Tôi không thể nói về thập giá mà lại không kê vai vác thập giá của mình mỗi ngày để theo Đức Kitô.  Tôi không thể theo Chúa, sống niềm tin mà lại không dấn thân, không cố gắng mỗi ngày để trở nên hoàn thiện như Cha trên trời.

Lời Chúa hôm nay mời gọi tôi cũng như bạn, chúng ta cùng “sống đạo” thay vì chỉ “giữ đạo” hoặc “giảng đạo”.  Lời nói văn hoa hùng hồn không có sức thuyết phục bằng những hành động cụ thể.  Xin Chúa giúp mỗi người chúng ta biết ý thức việc sống Lời Chúa, và quyết tâm thực hành Lời Ngài.  Amen.

Antôn Phaolô SJ