NEW YORK CITY - Trong bài diễn từ trước sự hiện diện của đại diện 195 nước thuộc Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc tại trụ sở New York sáng thứ Sáu 18.4.2008, sau khi nhắc lại các quyền căn bản của con người được trình bày trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền và được các nước thành viên đồng thuận từ 60 năm qua, Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI khẳng định rằng tôn trọng nhân quyền và tự do tôn giáo sẽ giúp giải quyết các vấn nạn, và góp phần hữu hiệu xây dựng và phát triển đời sống xã hội tốt đẹp.

Tự do tôn giáo là quyền nền tảng của con người

ĐGH nêu lên những điểm về tự do tôn giáo như sau:

"Dĩ nhiên các quyền con người cũng phải bao gồm cả quyền tự do tôn giáo, được hiểu như một sự diễn tả chiều kích vừa cá nhân và cộng đoàn, viễn tượng này phải làm nổi bật sự đơn nhất của con người, đồng thời phân biệt rõ ràng giữa chiều kích công dân và chiều kích tín hữu...

“Vì thế, không thể tưởng tượng được các công dân phải chịu mất một phần của mình, tức là niềm tin của họ, để trở thành những công dân tích cực. Không bao giờ cần phải chối bỏ Thiên Chúa để được hưởng các quyền của mình.

“Nhất là cần phải bảo vệ các quyền liên quan đến tôn giáo, nếu chúng bị coi như đối nghịch với một ý thức hệ thế tục đang thịnh hành hoặc những lập trường tôn giáo của đa số có tính chất loại trừ tôn giáo khác.

“Sự bảo đảm hoàn toàn tự do tôn giáo không thể bị thu hẹp vào việc tự do làm việc thờ phượng, nhưng còn phải để ý đến chiều kích công cộng của tôn giáo và làm sao để các tín hữu có thể tham gia vào việc xây dựng trật tự xã hội.

“Hiện nay họ thực sự thi hành điều đó, ví dụ qua sự dấn thân hữu hiệu và quảng đại trong một hệ thống rộng lớn các sáng kiến, từ các đại học, các học viện khoa học và trường học, cho đến các cơ cấu thăng tiến sức khỏe của các tổ chức bác ái, phục vụ những người nghèo khổ nhất và những người bị bỏ rơi.

“Từ chối nhìn nhận sự đóng góp cho xã hội ăn rễ nơi chiều kích tôn giáo và trong sự tìm kiếm Ðấng Tuyệt Ðối, có nghĩa là dành ưu tiên cho thái độ cá nhân chủ nghĩa và như thế là làm băng hoại sự đơn nhất của con người.”

Nghĩa vụ Liên Hiệp Quốc can thiệp chống độc tài nhằm bảo đảm nhân quyền và tự do tôn giáo.

Một số nhà cầm quyền độc tài đang tiếp tục tước đoạt các quyền sống nền tảng của người dân, và đàn áp việc tự do sống theo niềm tin tôn giáo của mình. Khi thế giới lên tiếng về những sự vi phạm nhân quyền, thì các nước này thường cho rằng đó là việc nội bộ không ai có quyền can thiệp. Đức Bênêđictô XVI xác quyết chẳng những Liên Hiệp Quốc cần can thiệp mà còn là nghĩa vụ chung của cộng đồng quốc tế. Ngài nói:

"Nếu các quốc gia không có khả năng thực hiện sự bảo vệ ấy, thì cộng đồng quốc tế có nghĩa vụ phải can thiệp với những phương thế mà Hiến Chương Liên Hiệp Quốc và các văn kiện công pháp quốc tế đã dự trù, theo mức độ hoạt động ấy tôn trọng các nguyên tắc của trật tự quốc tế, thì nó không thể bị giải thích như một sự cưỡng bách bất công, hoặc một sự giới hạn chủ quyền quốc gia. Trái lại, chính sự dửng dưng hoặc không can thiệp mới là điều gây thiệt hại đích thực."

Ðức Bênêđictô XVI khẳng định rằng với sự tôn trọng nhân quyền, trong đó đứng đầu là quyền tự do tôn giáo, các nước mới giải quyết được những vấn nạn nghèo đói và xung khắc hiện nay. Ngài nói:

“Thăng tiến các quyền con người vẫn là một chiến lược hữu hiệu nhất để lấp đầy hố chênh lệch giữa các nước và các nhóm xã hội, và để củng cố an ninh. Thực vậy, nạn nhân của lầm than và tuyệt vọng, khi phẩm giá của họ bị người ta chà đạp và những thủ phạm như thế không bị trừng phạt, họ dễ trở thành mồi cho những kẻ chủ trương dùng bạo lực và trở thành những người phá hủy hòa bình."

Nhiệm vụ duy trì tự do tôn giáo của các nước và vai trò của Liên Tôn

Trong buổi gặp gỡ Liên Tôn với 200 vị lãnh đạo các tôn giáo gồm Ấn giáo, Do Thái giáo, đạo Jaina, Hồi giáo, Phật giáo, v.v… chiều thứ Năm 17.4.2008 tại Trung tâm Văn hóa Gioan Phaolô 2, Washington, D.C., Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI khẳng định về việc tôn trọng và nhiệm vụ bảo vệ và duy trì tự do tôn giáo như sau:

"Nhiệm vụ duy trì tự do tôn giáo không bao giờ hoàn tất. Có các hoàn cảnh và thách đố mới mời gọi các công dân và giới lãnh đạo suy tư về việc làm thế nào để các quyết định của họ tôn trọng quyền căn bản này của con người.”

“Bảo vệ tự do tôn giáo trong khuôn khổ luật lệ không bảo đảm cho các dân tộc, đặc biệt là các nhóm thiểu số, tránh được các hình thức kỳ thị bất công và thành kiến. Ðiều này đỏi hỏi một cố gắng liện tục từ phía mọi thành phần xã hội để bảo đảm cho các công dân có cơ may thực hành việc thờ tự trong an bình và thông truyền gia tài tôn giáo cho con cái họ."

"Việc thông truyền các gía trị tôn giáo cho các thế hệ tiếp nối không chỉ giúp duy trì một gia sản, nhưng cũng nâng đỡ và dưỡng nuôi nền văn hóa chung quanh. Ðiều này cũng có giá trị đối với cuộc đối thoại giữa các tôn giáo: người tham dự cũng như xã hội đều hưởng được sự phong phú của nó."

Một lời mời gọi cho đất nước Việt Nam mới

Chúng tôi mong rằng những thao thức cho nhân loại và những lời hướng dẫn trên đây của Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI rất đáng cho mọi người dân Việt chúng ta trân trọng đón nhận và suy tư, đặc biệt các thế hệ trẻ mới cùng nhau bàn thảo để có thể nhận ra được những bài học thực hành, áp dụng những điều hay lẽ phải hầu sớm dựng lại một đất nước Việt Nam mới trong văn minh, tình thương, tự do, công bằng và thịnh vượng.

Và chúng tôi luôn ghi nhớ lời khích lệ giới trẻ Việt Nam của ĐTC Gioan Phaolô II, bằng tiếng Việt, trong lễ bế mạc Ngày Giới Trẻ Thế Giới năm 1998 tại Paris, Pháp:

“Các bạn trẻ Công giáo Việt Nam, anh chị em khắp nơi trên thế giới đương cầu nguyện cho các con trong cuộc hành trình nhân bản và thiêng liêng của các con.”