Bạn có biết? Ngày 17 tháng 1 thường được biết đến với cái tên không mấy tốt đẹp là “Ngày từ bỏ các quyết tâm đầu năm”.
Vậy bạn đã thực hiện các quyết tâm của mình đến đâu? Bạn vẫn đang kiên trì, hay đã dần buông xuôi? Về điểm này, Mike Schramm đã áp dụng phương pháp của thánh I-nhã để giúp chúng ta thay đổi lối sống qua hai lời kinh quen thuộc – như những chìa khóa giúp chúng ta đến thành công.
Việc nhiều người đón chào năm mới, hoặc bất kỳ sự khởi đầu mới nào đó với một quyết tâm mạnh mẽ nhưng rồi lại phải vật lộn để duy trì nó một cách lâu dài, đã trở thành một hiện tượng phổ biến trên toàn cầu. Kỷ luật là điều vô cùng khó khăn. Thực tế này vốn dĩ “xưa như trái đất”. Việc nhận ra điều này sẽ giúp mỗi Kitô hữu chúng ta nhìn nhận ân sủng là điều thiết yếu để nâng đỡ và kiện toàn phần giới hạn của bản tính con người. Ở điểm này, chúng ta có thể tìm thấy sự khôn ngoan nơi thánh I-nhã.
Nhiều người quen thuộc với Dòng Tên hẳn đã biết rằng thánh I-nhã không hề lơ là trong việc rèn luyện kỷ luật, và ngài đã quy hướng điều đó thành một hành trình thiêng liêng cách nghiêm ngặt. Không phải ngẫu nhiên mà tác phẩm nổi tiếng nhất của ngài là “Linh Thao”, và các tu sĩ Dòng Tên thường được gọi một cách thân mật là “những chiến sĩ của Thiên Chúa”. Nếu có một vị thánh và một dòng tu tiêu biểu cho việc kiên trì giữ vững các quyết tâm đầu năm, thì đó hẳn phải là thánh I-nhã và “các bạn” của ngài.
Lời khuyên phổ biến nhất khi nói đến các quyết tâm và những thay đổi trong đời sống là hãy làm cho chúng trở nên cụ thể, có thể đo lường được, và phải lưu tâm mỗi ngày. Chẳng hạn, “giảm cân” không hẳn là một quyết tâm đúng nghĩa, thay vào đó phải là “tập thể dục 4 ngày/tuần; mỗi lần 30 phút”. Khi nói đến những mục tiêu hằng ngày, rõ ràng và đo lường được như vậy, thánh I-nhã một lần nữa giúp chúng ta qua hai bài cầu nguyện nổi tiếng nhất của ngài: Lời Kinh Dâng Hiến và cầu nguyện với Phút Hồi Tâm.
Trước hết, hãy cùng suy niệm bản văn lời Kinh Dâng Hiến:
Lạy Chúa, xin nhận lấy trọn cả Tự Do, Trí Nhớ, Trí Hiểu,
và trọn cả Ý Muốn của con,
cùng hết thảy những gì con có và những gì thuộc về con.
Mọi sự ấy, Chúa đã ban cho con.
Lạy Chúa, con xin dâng lại Chúa hết thảy.
Tất cả là của Chúa, xin Chúa sử dụng hoàn toàn theo ý Chúa.
Chỉ xin ban cho con Lòng Mến Chúa và Ân Sủng Chúa,
vì được như thế là đủ cho con. Amen.
Tựa đề của lời kinh này bắt nguồn từ một từ La-tinh có nghĩa là “nhận lấy”, bởi đó chính là lời khẩn cầu xuyên suốt toàn bộ nội dung lời cầu nguyện. Đó là việc hoàn toàn phó thác bản thân cho Thiên Chúa, như chính Thánh I-nhã đã sống. Tuy vậy, cần lưu ý rằng đây không đơn thuần là một cảm xúc chung chung kiểu “con xin dâng mình cho Chúa”, nhưng Thánh I-nhã đã diễn đạt rất cụ thể: “Tự Do”, “Trí Nhớ”, “Trí Hiểu” và “Ý Chí”. Đó chính là những gì ngài trao phó cho Thiên Chúa.
Ngoài ra, như một sự triển khai thêm từ lời kinh này, mỗi người hoàn toàn có thể tự viết ra những ví dụ cụ thể hơn nữa về sự “tự do” mà mình có thể trao dâng cho Thiên Chúa. Bạn đang gặp khó khăn trong việc phó thác quyết định nào cho Chúa? Có khi nào bạn gạt Thiên Chúa sang một bên và nói với Người rằng: “Con tự lo được”?
Tương tự, đâu là những ký ức bạn vẫn đang níu giữ, khiến bạn chùn bước trong việc dấn thân mạnh mẽ hơn để cho Thiên Chúa dẫn dắt, hoặc để có thể yêu thương người khác cách trọn vẹn hơn? Điều này không nhằm mục đích “kết tội bạn”, và cũng không ai cho rằng mọi thứ sẽ thay đổi chỉ sau một đêm. Đó là lý do tại sao Kinh Dâng Hiến thường được đọc vào buổi sáng, mỗi sáng. Bạn không chỉ theo dõi quyết tâm của mình bằng cách viết chúng ra, mà còn có thể đo lường được xem mình có trung thành đọc lời kinh ấy mỗi ngày hay không.
Nhiều người coi năm mới như một kiểu “Mùa Chay thế tục”, nơi mà quyết tâm của họ có vẻ giống một vài thực hành thiêng liêng, mà người Kitô hữu quyết định thực hiện để “tận dụng tối đa thời gian này”. Trong khi việc thực hiện một điều gì đó để chăm sóc sức khỏe thể lý hay đồi sống thiêng liêng luôn là điều đáng khích lệ – vì suy cho cùng, “đức tin không có việc làm là đức tin chết” (Gc 2,26) Tuy nhiên, phần lớn đời sống Kitô hữu tiên vàn phải bắt đầu bằng việc từ bỏ và phó dâng cho Thiên Chúa, để Ngài có thể trao lại cho chúng ta “gấp trăm” (Mc 10,30). Hơn nữa, không cần tìm đâu xa ngoài gương thánh Inhã, ngài đã phải từ bỏ những giấc mơ và kế hoạch ban đầu về đời hiệp sĩ và vinh quang trần thế khi đôi chân của ngài bị trọng thương. Chính nhờ việc trao phó những điều ấy cho Thiên Chúa mỗi ngày, ngài mới có thể để cho Thiên Chúa sử dụng mình.
Bên cạnh đó, có một thực hành quen thuộc khác gắn liền với truyền thống Dòng Tên là: Phút Hồi Tâm. Dù cách diễn đạt có thể thay đổi đôi chút tùy theo nguồn, nhưng nhìn chung, bài cầu nguyện này xoay quanh năm bước cơ bản sau:
- Ý thức về sự hiện diện của Thiên Chúa – tạ ơn vì tình yêu lớn lao Ngài dành cho bạn.
- Xin ơn trợ giúp để hiểu cách Chúa đang hoạt động trong cuộc đời mình.
- Nhìn lại một ngày sống – hồi tưởng lại những khoảnh khắc cụ thể trong ngày và cảm xúc của bạn khi đó.
- Suy ngẫm về những gì bạn đã làm, đã nói hoặc đã nghĩ trong những tình huống cụ thể. Những điều đó đưa bạn đến gần Chúa hơn hay làm bạn xa Ngài hơn?
- Hướng đến ngày mai với niềm hy vọng – nghĩ đến cách bạn có thể cộng tác hiệu quả hơn với chương trình của Thiên Chúa (cách cụ thể). Và kết thúc bằng Kinh Lạy Cha.
Với một tinh thần luôn lưu tâm đến các quyết tâm mỗi ngày, không gì có thể giúp ta chú ý và tỉnh thức hơn việc Xét Mình mỗi tối. Hãy để ý rằng các bước này bao quát cả bốn hình thức cầu nguyện cơ bản: thờ lạy, thống hối, tạ ơn và khẩn cầu. Khi thực hành Phút Hồi Tâm, người ta không chỉ phản tỉnh về bản thân, mà còn đang đón nhận nguồn cảm hứng và sự hướng dẫn nội tâm từ Thiên Chúa, đồng thời được thúc đẩy hướng ra bên ngoài để phục vụ Thiên Chúa và tha nhân cách tốt hơn.
Bằng việc đặt mình trước sự hiện diện của Chúa, chúng ta nhìn nhận mối tương quan của mình với Thiên Chúa là Đấng Tối Cao, đó chính là một hình thức thờ phượng. Bước tiếp theo, “tạ ơn”, rõ ràng là một lời kinh cảm tạ, nhưng đó là hệ quả tất yếu khi chúng ta thực sự hiện diện trước mặt Chúa, vì sự thờ phượng chân thành không thể sinh ra điều gì trước tiên ngoài lòng biết ơn. Kế đến, trong lời khẩn cầu, chúng ta xin “ơn hiểu biết”. Sau đó, là lòng thống hối, điều thường xảy ra khi ta “điểm lại” và “suy ngẫm” về mọi sự ta “đã làm, đã nói, hoặc đã nghĩ”, dù điều này không có ý nghĩa là hoàn toàn tiêu cực; bởi cũng như bất kỳ ai từng thất bại trong việc giữ các quyết tâm đều nhận ra, chúng ta vốn không hoàn hảo.
Mối nguy của việc tự phản tỉnh là nó có thể trở nên quá tập trung vào “tôi”. May thay, bằng cách “hướng về ngày mai”, chúng ta biết gác lại quá khứ, bởi vì lòng thương xót của Chúa “luôn tươi mới mỗi buổi sáng”(Ac 3,23). Thêm nữa, chính bản văn của cách xét mình này còn nhấn mạnh: “Hãy cụ thể”. Đó không chỉ là cách thức của tiến trình này, mà còn là cách nó thực sự mang lại hiệu quả.
Kinh Dâng Hiến và Phút Hồi Tâm đều là những lời cầu nguyện, và “cầu nguyện nhiều hơn” có lẽ là một quyết tâm rất phổ biến nhưng lại khó đo lường, đòi hỏi kỷ luật riêng. Vì những cách cầu nguyện này rất đơn giản, ngắn gọn, gắn liền với nhịp sống hằng ngày và được lồng ghép vào những trải nghiệm thực tế hằng ngày, chúng không phải là những mục tiêu nặng nề hay trừu tượng để rồi dễ dàng bị bỏ quên trước cả ngày 17 tháng 1 hằng năm.
Một đặc sủng khác của Dòng Tên là tinh thần từ bỏ đối với những sự thế gian, để chúng không trở thành rào cản cho mối tương quan giữa con người với Thiên Chúa. Sự từ bỏ này nói thì dễ hơn làm, và cần phải được thực hành mỗi ngày. May mắn thay, thánh Inhã không chỉ đặt ra cho chúng ta những mục tiêu để rồi phải gắng sức đạt được bằng ý chí đơn thuần, nhưng còn trao cho chúng ta những bước đi cụ thể, như những phương thế giúp chúng ta cộng tác với ơn Chúa để hiện thực hóa những mục tiêu ấy.
Tác giả: Mike Schramm
Nguồn: Spirituality and Catholic Life
Chuyển ngữ: Têrêsa Hồng Yến | CTV JESCOM – Truyền Thông Dòng Tên
