[Hạnh Các Thánh] - Ngày 14.08: Học cách yêu thương đến tận cùng như Thánh Maximilianô Maria Kolbe

1. Tóm lược tiểu sử: Từ hiệp sĩ truyền thông đến chứng nhân tình yêu

Mỗi quyết định trong đời, dù nhỏ bé đến đâu, đều là một viên gạch định hình nên định mệnh của một con người. Giữa một thời đại mà người ta dễ dàng cân nhắc, đong đếm thiệt hơn trước bất cứ lời mời gọi dấn thân nào, hành trình của một cậu bé Ba Lan vào cuối thế kỷ XIX lại mang đến một bài học lay động về sự quảng đại vô điều kiện. Khi đứng trước ngã rẽ cuộc đời với lời mời gọi từ trời cao, cậu đã không chọn con đường dễ dàng của sự an thân, mà can đảm đặt trọn niềm tin vào bàn tay dẫn dắt của Đức Mẹ để nhận lấy một cuộc sống hoàn toàn hiến dâng và một cái chết hoàn toàn tự nguyện. Người thanh niên kiên cường năm ấy chính là Maximilian Maria Kolbe, vị hiệp sĩ đã biến những ngày tăm tối nhất của lịch sử nhân loại thành bài ca khải hoàn của tình yêu thương đến tận cùng.

Gia nhập dòng Anh Em Hèn Mọn Conventual năm 16 tuổi, thầy dòng trẻ tuổi Kolbe sở hữu một bộ óc thiên tài: ngài đậu hai bằng tiến sĩ triết học, thần học và có niềm đam mê đặc biệt với khoa học vũ trụ. Nhận định rằng sự thờ ơ tôn giáo chính là căn bệnh ung thư của thời đại, cha Kolbe đã chọn truyền thông làm công cụ để “tuyên chiến”. Ngài sáng lập Đạo Binh Đức Vô Nhiễm, xuất bản tờ báo Hiệp Sĩ của Đức Vô Nhiễm và xây dựng Niepokalanow – “Thành phố Đức Vô Nhiễm” – quy tụ hơn 700 tu sĩ làm việc. Sứ mạng ấy còn lan rộng sang cả Nagasaki, Nhật Bản, thu hút hàng triệu hội viên cũng như độc giả.

Thế nhưng, đỉnh cao của ơn gọi “Hiệp sĩ” không nằm ở những trang báo, mà ở hầm tối Auschwitz khi Đức Quốc Xã xâm lăng Ba Lan. Ngày 31 tháng 7 năm 1941, sau khi một tù nhân trốn thoát, tên cai ngục đã chọn ngẫu nhiên 10 con người phải chết thay. Khi nghe tiếng khóc xé lòng của một người cha gia đình, trung sĩ Francis Gajowniczek, tù nhân số 16670 tên Maximilianô Maria Kolbe đã bình thản bước ra khỏi hàng. “Tôi muốn thế chỗ cho ông kia. Tôi là một linh mục”. Lời đề nghị điên rồ dưới mắt kẻ bạo tàn đã biến căn hầm đói khát tăm tối thành một nguyện đường vang vọng tiếng ca tụng Chúa. Ngày 14 tháng 8 năm 1941, sau hai tuần chịu khổ hình trong bóng tối Auschwitz, cha Kolbe được tiêm một mũi thuốc độc để kết thúc hành trình trần thế, ghi dấu chương cuối cùng đầy rực rỡ của một cuộc đời hiệp sĩ đã hiến dâng trọn vẹn cho đến tận cùng.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Bước ra khỏi hàng để thế giới bớt lạnh lùng

Hành động bước ra khỏi hàng của cha Kolbe tại trại tập trung không phải là một phút bốc đồng đầy cảm xúc, mà là kết quả của một đời sống liên lỉ tập luyện sự tự hủy vì tha nhân. Nhân đức anh hùng của ngài nằm ở chỗ dám đối diện với sự tàn bạo tột cùng của cái chết bằng một sự tự do nội tâm tuyệt đối và một tình yêu không điều kiện. Ngài không dùng bạo lực để chống lại bạo lực, nhưng dùng sự hiến dâng để hóa giải lòng thù hận, biến hầm tử thần thành nơi tình yêu Kitô giáo lên ngôi rực rỡ nhất.

Hầm tối Auschwitz đã lùi xa vào quá khứ, nhưng những “hầm tối” của sự dửng dưng, cô độc và vị kỷ vẫn đang hiện diện quanh chúng ta hằng ngày. Gương sáng của cha Kolbe lay động mỗi Kitô hữu về một lối sống dám “bước ra khỏi hàng” của sự an thân và thói quen bảo vệ cái tôi ích kỷ. Thay vì chọn lối sống thu mình trong “ốc đảo” tiện nghi cá nhân, chúng ta được khích lệ mở lòng để nhìn thấy và chạm đến những nỗi đau của những người bên cạnh, những người đang bị tước đoạt phẩm giá bởi sự nghèo đói hay định kiến xã hội.

Chúng ta không thể có đủ tự do để hiến dâng mạng sống như cha Kolbe nếu không học cách bẻ bánh đời mình qua những cử chỉ thầm lặng hằng ngày. Lối sống vị tha này được hiện thực hóa khi chúng ta dám bước chậm lại để lắng nghe một người bạn đang chịu áp lực khủng hoảng dẫu lịch trình đang bận rộn, hay can đảm khước từ sự tự ái để nhường phần thắng trong một cuộc tranh luận vô bổ nhằm bảo toàn sự hiệp nhất. Đôi khi, đó còn là việc sẵn sàng gác lại những sở thích cá nhân để hiện diện trọn vẹn bên những người thân yêu trong gia đình lúc họ cần một điểm tựa tinh thần. Khi can đảm khước từ lối sống “vì mình” để chọn hành trình “cho người”, chúng ta đang thắp lên những đốm lửa của lòng nhân ái, âm thầm xua tan cái lạnh giá của sự vô cảm và làm cho thế giới này bớt đi phần khắc nghiệt.