Anh chị em thân mến,

Suốt hàng thiên niên kỷ, ở khắp mọi nơi trái đất, con người vẫn ngước nhìn bầu trời, đặt tên và hình thái cho những vì sao vô thanh. Trong trí tưởng tượng của mình, họ đọc thấy nơi các tinh tú những biến cố của tương lai, tìm kiếm trên trời cao, giữa các vì sao, một chân lý mà dưới thấp, giữa những mái nhà, họ không tìm thấy được. Nhưng trong bóng tối ấy, họ vẫn dò dẫm và lạc lối giữa chính những lời sấm mơ hồ của mình. Trái lại, trong đêm nay, “Đoàn dân đang lần bước giữa tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng; đám người sống trong vùng bóng tối, nay được ánh sáng bừng lên chiếu rọi” (Is 9,1). 

Đây là ngôi sao khiến cả thế giới ngỡ ngàng, là tia sáng vừa được thắp lên nhưng tràn đầy sự sống: “Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô, là Đức Chúa” (Lc 2,11). Trong thời gian và không gian, ngay tại nơi chúng ta đang sống, Đấng mà không có Người thì chúng ta chẳng bao giờ hiện hữu đã đến. Đấng hiến mạng sống mình vì chúng ta giờ đây sống giữa chúng ta, soi sáng đêm tối của chúng ta bằng ơn cứu độ. Không có bóng tối nào mà ngôi sao này không thể chiếu rọi, bởi trong ánh sáng của Người, toàn thể nhân loại nhìn thấy rạng đông của một sự sống mới và vĩnh cửu.

Đó là lễ Giáng Sinh của Chúa Giêsu, Emmanuel - Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Nơi Người Con làm người, Thiên Chúa không ban cho chúng ta một điều gì đó, nhưng ban chính bản thân Người, “để cứu chuộc chúng ta cho thoát khỏi mọi điều bất chính, và để thanh luyện chúng ta, khiến chúng ta thành Dân riêng của Người” (Tt 2,14). Đấng sinh ra trong đêm là Đấng giải thoát chúng ta khỏi đêm tối: dấu vết của ngày đang bừng sáng không còn phải tìm kiếm ở nơi xa xăm giữa các vì sao, nhưng ở ngay bên cạnh, khi cúi đầu nhìn xuống máng cỏ.

Dấu chỉ rõ ràng được ban cho thế giới u tối chính là “một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ” (Lc 2,12). Để gặp Đấng Cứu Độ, không cần ngước nhìn lên cao, nhưng chiêm ngắm ở nơi thấp hèn: quyền năng uy quyền của Thiên Chúa tỏa sáng trong sự bất lực của một trẻ thơ; lời hùng biện của Ngôi Lời vĩnh cửu vang lên trong tiếng khóc chào đời; sự thánh thiện của Thánh Thần rạng ngời trong thân thể bé nhỏ vừa được tắm rửa và quấn khăn. Nhu cầu được chăm sóc và sưởi ấm - rất con người - là điều Con Một của Chúa Cha chia sẻ trong lịch sử với tất cả anh chị em của mình. Ánh sáng thần linh phát xuất từ Hài Nhi này giúp chúng ta nhìn thấy con người nơi mọi sự sống đang khởi đầu. 

Để soi sáng sự mù lòa của chúng ta, Chúa đã muốn mạc khải chính mình là con người cho con người, là hình ảnh đích thực của Thiên Chúa, theo một kế hoạch yêu thương được khởi sự từ lúc tạo dựng vũ trụ. Khi đêm tối của lầm lạc che khuất chân lý quan phòng này, thì “không còn chỗ cho người khác, cho trẻ em, cho người nghèo, cho người ngoại kiệu” (Đức Bênêđictô XVI, Bài giảng Đêm Giáng Sinh, 24/12/2012). Những lời ấy, vẫn mang tính thời sự sâu sắc, nhắc chúng ta rằng: trên mặt đất, nếu không có chỗ cho con người thì cũng không có chỗ cho Thiên Chúa; khước từ người này cũng là khước từ Người kia. Trái lại, nơi nào có chỗ cho con người, nơi đó có chỗ cho Thiên Chúa: khi ấy, một chuồng bò có thể trở nên nơi thánh thiêng hơn là đền thờ, và cung lòng Đức Trinh Nữ Maria trở thành Hòm Bia Giao Ước Mới.

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy chiêm ngắm sự khôn ngoan của mầu nhiệm Giáng Sinh. Nơi Hài Nhi Giêsu, Thiên Chúa ban cho thế giới một sự sống mới: chính sự sống của Người, cho tất cả mọi người. Không phải là một ý tưởng giải quyết mọi vấn đề, nhưng là một câu chuyện tình yêu cuốn hút chúng ta vào trong đó. Trước những khát vọng của các dân tộc, Người sai đến một trẻ thơ để trở thành lời hy vọng; trước nỗi đau của những người khốn khổ, Người sai đến một Đấng yếu ớt để trở thành sức mạnh nâng họ đứng dậy; trước bạo lực và áp bức, Người thắp lên một ánh sáng hiền hòa, soi chiếu ơn cứu độ cho mọi con cái trên thế gian này. Như thánh Augustino từng nói:

“Lòng kiêu ngạo của con người đã đè bẹp bạn đến mức chỉ có sự khiêm nhường của Thiên Chúa mới có thể nâng bạn lên” (Bài giảng Lễ Giáng Sinh 188, III, 3).

Vâng, khi một nền kinh tế méo mó khiến con người bị đối xử như món hàng, thì Thiên Chúa trở nên giống chúng ta, để mạc khải phẩm giá vô hạn của mỗi con người. Khi con người muốn trở thành Thiên Chúa để thống trị tha nhân, thì Thiên Chúa lại muốn trở thành con người để giải phóng chúng ta khỏi mọi hình thức nô lệ. Tình yêu ấy có đủ để thay đổi lịch sử của chúng ta không?

Chúng ta có câu trả lời ngay khi chúng ta, giống như các mục đồng, tỉnh giấc khỏi đêm tối chết chóc để bước vào ánh sáng của sự sống đang nảy mầm, và chiêm ngắm Hài Nhi Giêsu. Trên mái chuồng súc vật ở Bêlem, nơi Đức Maria và thánh Giuse đầy kinh ngạc canh thức bên Trẻ Sơ Sinh, bầu trời đầy sao trở thành “đạo binh thiên quốc” (Lc 2,13). Đó là những đạo binh không vũ trang nhưng có sức làm tan vỡ bạo lực, bởi họ cất tiếng ca tụng vinh quang Thiên Chúa, mà hòa bình chính là biểu hiện nơi trần thế (x. Lc 2,14): nơi trái tim Đức Kitô, mối dây tình yêu liên kết trời và đất, Đấng Tạo Hóa và thụ tạo, đập cùng một nhịp.

Chính vì thế, cách đây đúng một năm, Đức Thánh Cha Phanxicô đã khẳng định rằng lễ Giáng Sinh của Chúa Giêsu khơi dậy trong chúng ta “hồng ân và cam kết mang hy vọng đến nơi hy vọng đã bị đánh mất”, bởi vì “với Người, niềm vui nở rộ, với Người, cuộc sống đổi thay, với Người, niềm hy vọng không làm chúng ta thất vọng” (Bài giảng Đêm Giáng Sinh, 24/12/2024). Với những lời ấy, Năm Thánh đã được khai mở. Giờ đây, khi Năm Thánh gần bế mạc, lễ Giáng Sinh trở thành thời gian của lòng tri ân và của sứ mạng. Tri ân vì hồng ân đã lãnh nhận, và sứ mạng để làm chứng cho hồng ân ấy trước thế giới. Như tác giả Thánh vịnh ca lên: 

“Ngày qua ngày, hãy loan báo ơn Người cứu độ, kể cho muôn dân biết Người thật là vinh hiển, cho mọi nước hay những kỳ công của Người” (Tv 96,2-3).

Anh chị em thân mến, việc chiêm ngắm Ngôi Lời nhập thể khơi lên trong toàn thể Hội Thánh một lời mới mẻ và chân thật: chúng ta hãy công bố niềm vui Giáng Sinh, là lễ hội của đức tin, đức ái và đức cậy. Là lễ của đức tin, vì Thiên Chúa trở nên con người, sinh ra bởi Đức Trinh Nữ. Là lễ của đức ái, vì hồng ân Người Con Cứu Độ được thể hiện trong sự dấn thân huynh đệ. Là lễ của đức cậy, vì Hài Nhi Giêsu thắp lên niềm hy vọng trong chúng ta, biến chúng ta thành những sứ giả của hòa bình. Với những nhân đức ấy trong lòng, không sợ hãi đêm tối, chúng ta có thể tiến bước để lên đường đón chào bình minh của ngày mới.