[Hạnh Các Thánh - PVDT] - Ngày 12.10: Học sống trắc ẩn và dấn thân như Chân phước Gioan Beyzym

1. Tóm lược tiểu sử: Vị mục tử của những mảnh đời cô độc tại Madagascar

Định nghĩa về “quê hương” đối với phần lớn con người luôn gắn liền với sự an bình, mái nhà êm ấm hay những tiện nghi quen thuộc. Nhưng đối với một linh mục Dòng Tên tại Madagascar vào cuối thế kỷ XIX, quê hương lại được nhận diện ở chính nơi nào có nhiều nỗi đau và sự bỏ rơi nhất. Bước qua rào cản của sự sợ hãi lây nhiễm và lòng tự tôn tri thức, ngài đã coi sự lở loét của các bệnh nhân phong là lời mời gọi dấn thân trọn vẹn nhất của đời mình. Đấng đã sống và ngã xuống trên mảnh đất của những người khốn cùng ấy chính là Chân phước Gioan Beyzym.

Sinh năm 1850 tại Beyzymy Wielkie (thời thuộc Ba Lan), Gioan Beyzym gia nhập Dòng Tên năm 1872 và thụ phong linh mục năm 1881. Dù đang đảm nhận những công việc ổn định tại quê nhà, trái tim ngài lại nhói đau trước tiếng kêu cứu của những bệnh nhân phong bị bỏ rơi nơi xa xôi. Ngài tha thiết xin Bề Trên Cả cho sang Madagascar và được chấp thuận vào cuối năm 1887. Khi đặt chân đến trại phong Ambahivoraka gần Antananarivo, ngài đối diện với một khung cảnh tàn khốc: 150 con người sống ngắt kết nối với thế giới trong những lều rách nát, thiếu đói và không một ai chăm sóc. Chỉ sau hai tuần khảo sát, Cha Beyzym đã đưa ra một quyết định táo bạo: dời hẳn vào ở trong trại để chung sống trực tiếp với họ.

Không dừng lại ở sự đồng cảm xót thương, ngài đặt ra một mục tiêu sống còn: phải trả lại phẩm giá con người cho các bệnh nhân qua việc xây dựng một bệnh viện hiện đại có bác sĩ, y tá và các nữ tu phục vụ. Bất chấp vô vàn rào cản về tài chính, sự thiếu hiểu biết và điều kiện khắc nghiệt, niềm tin sắt đá của ngài đã gặt hái hoa trái khi Bệnh viện Marana chính thức được khánh thành vào lễ Đức Mẹ Lên Trời năm 1911. Sau 14 năm tiêu hao trọn vẹn sức lực cho người bệnh phong, ngài ngã bệnh và qua đời ngày 02.10.1912. Ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tuyên phong Chân phước vào năm 2002, để lại câu nói bất hủ: “Ở đâu chúng ta phục vụ Thiên Chúa được hơn và giúp các linh hồn được hơn, thì đó là quê hương của chúng ta.”

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Tình yêu chạm vào những tổn thương

Sự vĩ đại nơi vị tông đồ trại phong Madagascar không dừng lại ở những giọt nước mắt thương hại từ xa, mà được chứng thực khi ngài dám xóa bỏ khoảng cách an toàn để đồng cư, đồng số phận với những con người bị ruồng bỏ. Ngài xóa bỏ ranh giới phân biệt khi chọn bước qua nỗi sợ lây nhiễm để sống trực tiếp trong bầu khí hôi hám, lở loét của trại phong. Thay vì nhìn các bệnh nhân bằng ánh mắt thương hại kiêu ngạo, ngài trao cho họ một tình yêu tôn trọng phẩm giá - một thái độ đòi hỏi phải có sự chăm sóc y tế chuyên nghiệp, một bệnh viện đàng hoàng và những điều kiện sống tử tế nhất như bất kỳ con người nào khác trên đời.

Lối dấn thân của vị linh mục tại Madagascar bóc trần căn bệnh bác ái hình thức vốn chỉ muốn tìm kiếm sự an toàn hoặc cảm giác yên ổn lương tâm. Thật dễ dàng để quyên góp một khoản tiền hay nói những lời an ủi sáo rỗng từ xa, nhưng lại cực kỳ khó để chấp nhận dấn thân vào những ngổn ngang, bế tắc thực tế của người khác. Bản năng con người dễ đẩy ta né tránh những gì có nguy cơ phiền hà hay làm vấy bẩn sự tiện nghi cá nhân. Vì thế, bài học từ trại phong Ambahivoraka thách đố mỗi người phải vượt qua sự e ngại tự nhiên để thực sự xắn tay áo dấn thân vào nỗi đau của tha nhân.

Thái độ ấy đòi hỏi phải được cụ thể hóa bằng những hành động “bước vào thực địa” ngay trong cuộc sống hằng ngày. Đó là khi ta can đảm không né tránh những người bạn hay người thân đang ở trong giai đoạn bế tắc, khủng hoảng nhất - những người mà số đông đang muốn đẩy ra bên lề vì sợ rắc rối. Đó còn là sự kiên trì dùng năng lực chuyên môn và thời gian của bản thân để xây dựng những giải pháp thiết thực, nâng đỡ điều kiện sống hay phẩm giá cho những ai yếu thế quanh mình. Khi chấp nhận coi nơi có nhiều nhu cầu phục vụ nhất là “quê hương” để dấn thân, ta mới thực sự mang lại sự chữa lành đích thực cho môi trường sống xung quanh.