PHỤNG VỤ DÒNG TÊN - NGÀY 19/01:

Học cách đặt ước muốn đúng chỗ như gương phúc tử đạo của Thánh Gioan Ogilvie và các bạn Tử Đạo

1. Tóm lược tiểu sử

Điều gì sẽ được nhìn thấy khi các ước muốn thánh thiện được hòa điệu trong cùng một nhịp để làm chứng cho sự vĩ đại của tình yêu Thiên Chúa. Đó là một bài ca thánh thiện mà âm thanh của nó được sinh ra nơi tâm hồn của một nhóm Bạn Đường Giêsu vào thế kỷ 16. Hôm nay, ngày 19.1 Giáo Hội hướng tâm tình của mình để cùng ca ngợi gương phúc tử đạo của các ngài, họ chính là Các Thánh Gioan Ogilvie, Stêphanô, kinh sĩ; Các chân phước Inhaxiô de Azevedo, Linh mục và các bạn Giacôbê, Linh mục và William Saultemouche, Tu sĩ, Tử Đạo. 

Tấm gương tử đạo của các ngài giống như một bức tranh với những mảnh ghép khác nhau về con đường đi, về lựa chọn sống; thế nhưng các ngài có một điểm chung là các ngài biết đặt đúng ước muốn của mình vào ý nghĩa cùng đích mà Thiên Chúa đặt để khi tạo dựng các ngài. Cùng đích ấy là ước muốn được ca ngợi và phụng sự Thiên Chúa. Có lẽ, đó cũng là điều mà trong ngày hôm nay khi tưởng nhớ các ngài, chúng ta hãy học cách biết đặt ước muốn của mình đúng chỗ.  

Thánh Gioan Ogilvie sinh năm 1579, xứ Scotland, trong một gia đình quý phái theo đạo Tin Lành và được giáo dục trong một nhà trường Tin Lành. Năm 16 tuổi, một linh mục hướng dẫn ngài trở lại với Hội Thánh Công Giáo, rồi gia nhập Dòng Tên năm 1599. Ngài thụ phong linh mục năm 1610. Ngài là một linh mục nhiệt thành, đôi khi mơ mộng và liều lĩnh. Thấy tại quê hương, đồng bào Công Giáo bị nhà cầm quyền làm khổ đủ cách ngài xin nhà Dòng cho phép về giúp đồng bào. Năm 1613, cải trang thành một sĩ quan, ngài trở về Scotland cùng với hai linh mục khác ăn mặc như thường dân.  Một lần được biết có 5 người Tin Lành ở Glasgow muốn trở về Công Giáo, ngài tìm đến họ thì bị bắt. Sau cùng, ngài bị kết án treo cổ ngày 10.03.1615, lúc mới 36 tuổi, tại Glasgow. Ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tuyên thánh ngày 17.10.1976. 

Thánh Stêphanô Pỏngacz sinh năm 1584, nước Hungary, con của một gia đình quý tộc ở Transylavania, ngài gia nhập Dòng Tên năm 1602. Thánh Melkiôrê Grodziecki sinh năm 1582, người Ba Lan, là con một gia đình giàu có ở Silesia. Các ngài biết nhau khi sống chung một năm tại Nhà Tập Dòng Tên ở Bruno, nước Séc. Năm 1618, Hồng Y Pazmany, Giáo chủ Hungrary, mời một số linh mục đến Kosice giúp các giáo dân vốn đang sống tản mát trong khu vực và bị đe dọa hằng ngày. Đầu năm 1619, một thủ lãnh Tin Lành là Rocozy cầm đầu chừng 1.000 tay súng ùa vào thành phố Koisice, đánh chiếm thành phố và bắt giam cả ba linh mục. Các ngài bị trói hai tay, treo lên sàn nhà, bụng bị đốt cho tới khi lòi ruột. Sau đó hai cha trẻ hơn bị chém đói, rồi xác bị ném xuống hố phân. Riêng cha Pongracz bị đánh đập nhừ tử, rồi bị bỏ mặc 20 giờ cho tới khi tắt thở. Các ngài được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô tuyên thánh ngày 02.7.1995.

Cha Inhaxio de Azevedo sinh năm 1527, Bồ Đào Nha. Ngài chịu chức linh mục năm 1553, và được sai đi Lisbon để thành lập một số học viện của Dòng Tên. Năm 1565, cha được chỉ định đi khảo sát tình hình truyền giáo ở Brazil. Khi đã hoàn tất với không ít khó khăn, cha trở về Châu Âu vào năm 1569. Sau đó, Cha được sai đi Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha để kêu gọi các anh em Giêsu hữu ở đây lên đường đi truyền giáo ở Brazil. Ngày 05.06.1570, cha Inhaxio de Azevedo và 39 anh em khác rời cảng Lisbon lên đường sang Brazil. Đang trên đường hướng về đảo Santa Cruz de la Palma, tàu của cha bị nhóm hải tặc Huguenot cướp. Khi thấy Cha Azevedo đang cầm ch ặt bức ảnh Đức Mẹ, những người này liền hướng thẳng về phía cha và sát hại, cha Azevedo lớn tiếng nói: “Các anh là những người làm chứng cho tôi rằng, tôi sắp chết vì đức tin công giáo và vì Giáo Hội Rôma.” Cả thảy 39 anh em Giêsu hữu còn lại cùng tất cả các thủy thủ cũng đã bị nhóm này sát hại ngày 15.7.1570. Các ngài được Đức Giáo Hoàng Piô IX tôn phong chân phước ngày 11.5.1854. 

Cha Giacôbê Salè và thầy Wiliam Saultemouche tử đạo vì Bí Tích Thánh Thể tại thị trấn Aubenas, miền trung nước Pháp (1595). Ngài gia nhập Dòng Tên năm 1573, thụ phong linh mục năm 1585 và được chỉ định dạy thần học tại trường đại học Pont-à-Mousson. Aubenas là nơi thường xuyên xảy ra các cuộc xung đột giữa người Công Giáo và người Tin Lành. Cha Salè được sai đến đây cùng với thầy William Saultemouche để thi hành sứ mạng bảo vệ đức tin. Tối 05.2.1593, khi biết mình sắp bị bắt, và sợ Bí Tích Thánh Thể bị xúc phạm, hai ngài đã chạy đến nhà thờ và rước hết Mình Thánh Chúa trong Nhà Tạm. Ngay sáng sớm hôm sau, cả hai đều bị bắt và trở thành chứng nhân tử đạo vào chiều ngày 07.02.1595. Hai ngài đã được Đức Giáo Hoàng Piô XI tôn phong chân phước và danh hiệu “Tử đạo vì Bí Tích Thánh Thể” vào ngày 06.6.1926. 

2. Nhân đức anh hùng & Lời mời gọi sống

Đó là những cái tên khác nhau, xuất thân cũng khác nhau nhưng hôm nay các ngài được toàn thể Giáo Hội nhớ về trong một Lời Tri Ân Thánh Thiện cùng với nhau. Bởi vì con tim các ngài đã hòa điệu cùng với nhau trong âm thanh của Lời Ân Sủng trong hành trình sứ vụ Truyền Giáo. Khi biết đặt ước muốn đúng chỗ các ngài cũng đã tìm thấy những người bạn đồng hành trên hành trình thực hiện ước mơ của mình. Họ đã gặp nhau, và chính sự gặp gỡ tốt lành ấy đã mang lại nhiều lợi ích thiêng liêng cho Giáo Hội trong những thời kỳ bắt hại và khó khăn nhất. 

Bạn có thường suy nghĩ về vai trò của ước muốn trong đời sống đức tin. Tôi nhớ câu hỏi đầu tiên khi tôi đi tu, người hướng dẫn đã hỏi tôi: “Con có muốn đi tu không?” Thực lòng, lúc đó tôi chỉ trả lời cách thản nhiên như câu trả lời để mở đầu một buổi gặp gỡ phỏng vấn ơn gọi: “Có, chứ ạ”. Thế rồi, câu chuyện của lòng muốn ấy đã len lỏi trong từng khoảnh khắc giản dị của ngày sống ở tu viện. Tôi đã hiểu, tại sao câu hỏi có muốn không lại được hỏi đầu tiên, bởi vì không có nó sẽ không có điều gì xảy ra sau đó. Ước muốn là một món quà vô điều kiện Chúa ban cho chúng ta. Chúa muốn món quà này sẽ giúp chúng ta hạnh phúc và tự do để kiến tạo một cuộc đời có ý nghĩa. Thế nhưng, dường như món quà ấy đã bị nhăn nhó một chút khi tâm trí của chúng ta chịu tác động từ những trào lưu xã hội. Chính sự ồn ào của thế giới bên ngoài đã khiến chúng ta khó lòng đọc ra ước muốn sâu xa trong cõi lòng mình, và càng khó hơn để biết cách đặt đúng chỗ ước muốn của mình. 

Noi gương phúc tử đạo của nhóm Bạn Đường Giêsu hữu năm xưa, mỗi người chúng ta hãy biết trân trọng món quà ước muốn chúng ta đang có và hãy học xây dựng cho mình một lối đi để có thể nâng niu cũng như điều chỉnh ước muốn của mình một cách đẹp lòng Chúa nhất. Cầu chúc ước muốn sâu xa trong lòng bạn sẽ tìm gặp thấy ước mơ trong kế hoạch tình yêu của Chúa nhé.

Truyền Thông Dòng Tên