LỄ CHÚA BA NGÔI
“Cầu chúc toàn thể anh chị em được đầy tràn ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, đầy tình thương của Thiên Chúa Cha, và ơn hiệp thông của Chúa Thánh Thần” (2Cr 13,13).
Là Kitô hữu, có thể chúng ta đều biết mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi: có một Chúa, nhưng có ba Ngôi: Cha, Con và Thánh Thần. Chính Chúa Giêsu đã mặc khải cho chúng ta mầu nhiệm cốt lõi này của đức tin. Nhưng tại sao cái nhìn Ba Ngôi lại quan trọng đến vậy? Tại sao không chỉ nói “tin vào Thiên Chúa” là đủ? Bởi vì từ kinh nghiệm đức tin, ta có thể thấy rằng nếu chỉ nhìn Thiên Chúa một cách chung chung, đức tin rất dễ bị thiên lệch, và đời sống thiêng liêng sẽ thiếu hài hòa theo những cách rất cụ thể.
Thánh Phaolô, trong lời kết thư gửi giáo đoàn Côrintô, đã không chào bằng một lời chúc xã giao thông thường. Ngài nhắc đến cả ba Ngôi: ân sủng của Đức Kitô, tình thương của Chúa Cha, ơn hiệp thông của Thánh Thần. Đó là một tóm lược về cách Thiên Chúa hành động trong đời sống con người, và cũng là lời nhắc rằng ba chiều kích đó không thể thiếu bất kỳ chiều nào.
Chúa Giêsu xuống thế làm người để đứng vào chỗ của chúng ta, như người anh cả đại diện cho cả gia đình trước mặt Cha. Điều mà toàn thể nhân loại không thể tự mình dâng lên được, Chúa Giêsu dâng thay, trọn vẹn và xứng đáng. Người dâng với một tấm lòng yêu mến thuần khiết, một lời xin lỗi thật sự, một khao khát giao hòa không vụ lợi. Vì thế, Chúa Cha không nhìn chúng ta như những kẻ xa lạ cần phải chứng minh bản thân. Người nhìn chúng ta trong Con của Ngài, và muốn chúng ta ngày càng nên giống Con hơn: “Hãy nghe lời Người” (Lc 9,35). Đó là lời Cha nói với chúng ta từ trên đám mây, đơn giản và rõ ràng đến mức không cần thêm gì.
Tình yêu của Chúa Cha là tình yêu của người cha trong gia đình. Tình yêu ấy không lý tưởng hóa, không xa cách, mà gần gũi và kiên nhẫn đến mức đôi khi khó hiểu. Đó là tình yêu chấp nhận cả sự tự do phản nghịch của những đứa con, sẵn sàng để chúng ra đi và chịu đựng nỗi đau của sự xa cách đó. Đôi khi Cha để những hậu quả của tội lỗi xảy đến. Điều đó không phải để trừng phạt, mà để thức tỉnh. Thánh Luca kể: khi người con thứ đã tiêu sạch tất cả, lâm cảnh chăn heo và ao ước được ăn cả phần heo ăn mà chẳng ai cho; đó là lúc anh ta hồi tâm lại (x. Lc 15,14-17). Và khi anh ta đứng lên trở về, người cha đã thấy anh từ đàng xa, chạy ra ôm lấy mà không cần nghe hết lời xin lỗi. Đó là sự đảm bảo sâu xa nhất cho mọi quyết tâm trở về: ta biết ở phía đó có người đang đợi.
Nhưng ý muốn trở về không tự nhiên mà có. Người con thứ trong dụ ngôn đã “hồi tâm” và đứng lên. Nhưng ai đã chạm đến lòng anh ở tận cùng xứ xa đó? Đó là tác động âm thầm của Chúa Thánh Thần. “Sự hiệp thông của Chúa Thánh Thần” không phải là một khái niệm thần học trừu tượng, đó là sự nối kết con tim với con tim. Thánh Thần hiện diện để bảo vệ, an ủi, soi sáng, khơi gợi, và thúc đẩy con người can đảm hành động. Ngài không thay thế ý chí của chúng ta, nhưng Ngài thắp lên điều mà chúng ta không thể tự thắp được. “Anh em sẽ nhận được sức mạnh của Thánh Thần khi Người ngự xuống trên anh em” (Cv 1,8). Sức mạnh của Thánh Thần không phải sức mạnh theo nghĩa quyền lực, mà là sức mạnh để dám yêu thương, dám thay đổi, dám trở về.
Chiêm ngắm mầu nhiệm Ba Ngôi là chiêm ngắm một hành trình: chúng ta được Chúa Cha sinh ra trong tình yêu, được Chúa Con cứu chuộc bằng chính mạng sống Người, và được Chúa Thánh Thần dẫn vào sự sống thần linh. Ba Ngôi không phải ba vị thần riêng rẽ, đó là một Thiên Chúa duy nhất hành động theo ba chiều kích không thể tách rời.
Khi chỉ nhìn Thiên Chúa như Đấng nghiêm xét xử, con người dễ sống trong sợ hãi và mặc cảm, như Adam và Eva trốn vào bụi cây để khỏi giáp mặt Chúa (x. St 3,8). Nhưng nơi Đức Kitô chịu đóng đinh, ta nhận ra một Thiên Chúa cúi xuống trên thân phận yếu đuối của con người, Đấng biết cảm thương, chữa lành những đổ vỡ sâu kín nhất. Và nếu chỉ dừng lại ở đó mà thiếu Chúa Thánh Thần, đức tin vẫn có nguy cơ trở thành một lý tưởng xa vời, nghĩa là đẹp để chiêm ngắm nhưng không đủ sức biến đổi đời sống từ bên trong. Vì thế, đời sống Kitô hữu là một hành trình trở về trong hiệp thông: nhờ Đức Kitô, dưới tác động của Chúa Thánh Thần, để đi vào tình yêu của Chúa Cha. Như Chúa Giêsu nói, “Thầy đi về cùng Cha” (Ga 20,17), đó cũng là đích đến sâu xa của mọi đời người.
“Cầu chúc toàn thể anh chị em được đầy tràn ân sủng của Chúa Giêsu Kitô, đầy tình thương của Thiên Chúa Cha, và ơn hiệp thông của Chúa Thánh Thần. Amen” (2Cr 13,13)
Lm. Giuse Vĩnh Tự, S.J.
