Chia sẻ về chuyên tông du Pháp trong buổi Tiếp kiến chung sáng thứ Tư ngày 30/9/2026, Đức Thánh Cha cầu xin cho chứng tá công khai về tình yêu đối với Chúa Giêsu Kitô của tín hữu tại Pháp có thể trở thành nguồn cảm hứng cho toàn thể Giáo hội. Ngài cũng mời gọi các tín hữu “Đừng che giấu đức tin của chúng ta!” và hãy học nơi Mẹ Maria cách xây dựng một nền văn minh tình yêu, biết bảo vệ phẩm giá con người và được ghi dấu bằng nền hòa bình lâu bền.
Mở đầu buổi Tiếp kiến, cộng đoàn cùng nghe đoạn thư Thánh Phaolô gửi các tín hữu Côlôxê (1,3-6):
Chúng tôi không ngừng tạ ơn Thiên Chúa, là Thân Phụ Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, khi cầu nguyện cho anh em. Thật vậy, chúng tôi đã được nghe nói về lòng tin của anh em vào Đức Kitô Giêsu, và về lòng mến của anh em đối với toàn thể dân thánh; lòng tin và lòng mến đó phát xuất từ niềm trông cậy dành cho anh em trên trời, niềm trông cậy anh em đã được nghe loan báo khi lời chân lý là Tin Mừng đến với anh em; Tin Mừng này đang sinh hoa trái và lớn lên trên toàn thế giới như thế nào, thì nơi anh em cũng vậy, từ ngày anh em được nghe nói và nhận biết ân sủng của Thiên Chúa thật sự là gì.
Sau đó, Đức Thánh Cha bắt đầu bài giáo lý.
Anh chị em thân mến, chào anh chị em!
Hôm nay, tôi muốn chia sẻ với anh chị em về chuyến Tông du tại Pháp mà tôi đã thực hiện trong những ngày vừa qua. Đó là một hồng ân lớn lao đối với tôi và đối với dân Chúa tại đất nước này, và tôi tạ ơn Chúa. Một lần nữa tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với tất cả những người đã đón tiếp tôi, các vị Đại diện chính quyền dân sự và các vị Mục tử của Giáo hội, cũng như đông đảo những người đã muốn gặp Giáo hoàng hoặc chỉ đơn giản chào đón ngài trên các đường phố, như một tông đồ của Đức Kitô và sứ giả hòa bình. Xin cảm ơn tất cả mọi người!
Tái sinh
Tôi muốn gom góp những suy tư và cảm nhận – vẫn còn rất sống động – về chuyến viếng thăm mục vụ này quanh một biểu tượng lớn duy nhất: Nhà thờ Đức Bà Paris. Tại đó, vào chiều ngày đầu tiên, chúng tôi đã cử hành Kinh Chiều kính Đức Trinh Nữ Maria, một phụng vụ long trọng đồng thời đầy niềm vui, trong đó âm nhạc, lời ca và vẻ đẹp của ngôi thánh đường làm rung động những tâm hồn hiệp nhất trong lời cầu nguyện.
Chính Nhà thờ Đức Bà, với biến cố bi thảm mà ngôi thánh đường đã trải qua, có thể mang ý nghĩa biểu tượng soi sáng toàn bộ chuyến Tông du này, đồng thời cung cấp một chìa khóa để đọc hiểu chuyến đi mà tôi có thể tóm lại trong một từ: tái sinh.
Nhà thờ Đức Bà Paris, chỉ mới bảy năm trước dường như bị trận hỏa hoạn khủng khiếp làm cho gần như chết hẳn, nay đã được tái thiết và rực rỡ hơn bao giờ hết. Thảm họa ấy đã tạo nên một phản ứng tích cực ở mọi cấp độ, một số thể hiện rõ ràng và thực tiễn hơn, một số khác kín đáo hơn, thuộc lĩnh vực tinh thần.
Hợp lực vì công ích
Việc trùng tu nhà thờ là một minh chứng cho khả năng cộng tác giữa Giáo hội, Nhà nước, các cơ quan công quyền và xã hội dân sự. Thái độ này đã giúp phát huy cách tốt nhất lòng quảng đại của các ân nhân cũng như năng lực chuyên môn của các chuyên gia và những người thợ. Sự hợp lực vì công ích phải là cung cách bình thường của các thể chế, các lực lượng chính trị và xã hội, của những người đảm nhận trách nhiệm dân sự và kinh tế. Đây là thông điệp tôi muốn gửi đến các Nhà chức trách Pháp, cũng như các thành viên UNESCO, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc, có trụ sở tại Paris, khi chỉ ra tiêu chuẩn nền tảng để xây dựng sự cộng tác này: phẩm giá của con người. Nhưng trên hết, Nhà thờ Đức Bà là hình ảnh của Giáo hội gồm những viên đá sống động, của dân thánh Thiên Chúa.
Giáo hội, không được xây dựng bằng đá hay bê tông, nhưng bằng những con người yêu mến Đức Giêsu Kitô
Thật thú vị khi đặt song song việc cử hành Kinh Chiều trong Nhà thờ Chính tòa với buổi Canh thức của giới trẻ diễn ra cùng tối hôm đó tại Sân vận động Pháp ở Paris. Hai địa điểm hoàn toàn khác nhau, nhưng lại là hai sự kiện bổ túc cho nhau, gần như được liên kết về mặt thiêng liêng. Điều gì liên kết chúng? Chính là Giáo hội, không được xây dựng bằng đá hay bê tông, nhưng bằng những con người yêu mến Đức Giêsu Kitô vì họ đã được Người yêu thương.
Tại Nhà thờ Đức Bà có các linh mục và phó tế, những người sống đời thánh hiến, các nhân viên mục vụ; còn tại sân vận động là thế hệ mới của nước Pháp: mới – tôi muốn nói – không chỉ về tuổi tác, mà còn hơn thế, mới về tinh thần, về sự tự do của tâm hồn và đức tin. Những người trẻ đã hát, đã hò reo, nhưng cũng đã thinh lặng, lắng nghe. Những khuôn mặt chăm chú và xúc động cho thấy những tâm hồn khao khát sự thật và tình yêu. Với họ, tôi đã vui mừng nói rằng: “Các bạn là những vị thánh của nước Pháp!”. Buổi Canh thức ấy là một dấu chỉ lớn lao của niềm hy vọng.
Dấu chỉ tái sinh
Cũng như cuộc gặp gỡ tại Maison Bakhita, một ngôi nhà đón tiếp nhiều người đang gặp khó khăn, dù nhỏ bé theo cách mà Thiên Chúa ưa thích, cũng là một dấu chỉ của niềm hy vọng – một trong rất nhiều nơi, hoa trái của Tin Mừng, nơi người ta dấn thân hằng ngày để phục vụ phẩm giá con người bằng tình yêu.
Tuy nhiên, trong Giáo hội tại Pháp còn có một dấu chỉ tái sinh đã kéo dài từ vài năm nay, đó là số lượng đáng kể và ngày càng gia tăng những người trẻ và người trưởng thành xin lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Về “điều bất ngờ” tốt đẹp này của Thiên Chúa, tại Paris đang diễn ra một Đại hội Hiệp hành cấp giáo tỉnh, nơi tôi đã có thể tham dự, khích lệ hành trình của các dự tòng và những người mới lãnh nhận Bí tích Rửa tội, cùng với các cộng đoàn mà họ thuộc về.
Chỉ Thiên Chúa có thể tái sinh Giáo hội
Đỉnh cao chuyến viếng thăm của tôi tại thủ đô là Thánh lễ tại Quảng trường Concorde. Tại đó, dấu chỉ tái sinh đã xuất hiện một cách đầy kinh ngạc: cộng đoàn phụng vụ, quy tụ các linh mục, ca đoàn và một đám đông đông đảo tại quảng trường rộng lớn, trải dài suốt đại lộ Champs-Élysées cho đến Khải Hoàn Môn và xa hơn nữa. Khi Rước lễ, mọi người đều có thể tiến lên lãnh nhận Thánh Thể, được trao ban ở khắp nơi. Đây mới là cuộc tái thiết đích thực, là công cuộc trùng tu Giáo hội mà chỉ một mình Thiên Chúa có thể thực hiện, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria.
Vì thế, thật tự nhiên và cần thiết khi sau Paris, tôi hành hương đến Lộ Đức để tôn kính Mẹ của Giáo hội, Đức Maria, Đấng trong giờ phút thương khó và tử nạn vẫn giữ cho ngọn đèn đức tin và hy vọng luôn cháy sáng.
Giá trị sự sống và phẩm giá con người
Tại Lộ Đức, qua sự chăm sóc mẫu tử của Đức Trinh Nữ Maria, Chúa ban cho tất cả mọi người, những người hành hương và đặc biệt là những người đau yếu về thể xác cũng như tinh thần, một sứ điệp hy vọng và tái sinh. Một sứ điệp mà tôi đã muốn công khai nhắc lại: mọi sự sống con người, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, kể cả trong tình trạng mong manh nhất, vẫn giữ được phẩm giá bất khả xâm phạm của mình và xứng đáng được chăm sóc, đồng hành, được nâng đỡ trong đau khổ bằng lòng cảm thương của con người và với sự trợ giúp của những phương tiện mà khoa học cung cấp. Vì thế, Lộ Đức là một đền thánh của nền văn minh tình yêu cho toàn thế giới.
Trong bối cảnh này, tôi đã gặp một số nạn nhân của những vụ lạm dụng và xin họ giúp tôi bày tỏ với những nạn nhân khác ý muốn của tôi cũng như của toàn thể Giáo hội là lắng nghe họ và đồng hành với họ trong khi họ tìm kiếm sự chữa lành, nhìn nhận nỗi đau đã gây ra trong cuộc đời họ và nỗ lực ngăn ngừa các vụ lạm dụng.
Nguồn cội Kitô giáo của châu Âu
Chặng thứ ba và cũng là chặng cuối cùng của chuyến Tông du là thành phố Metz, thuộc một vùng của nước Pháp và châu Âu từng chịu nhiều đau thương vì Thế chiến thứ Hai. Tại đây Robert Schuman, một trong những người có ảnh hưởng quan trọng trong việc khởi xướng tiến trình thống nhất châu Âu, đã từng hoạt động.
Châu Âu đương đại đã được hình thành chính từ một dự án hòa bình sau sự tàn phá của chiến tranh. Chúng ta có thể nói rằng điều đã xảy ra tại Nhà thờ Đức Bà Paris với trận hỏa hoạn cũng từng xảy ra với châu Âu qua Thế chiến thứ Hai. Và châu Âu đã tái sinh trên nền tảng những nguyên tắc dân chủ, liên đới và tình huynh đệ giữa các dân tộc, những nguyên tắc mang ơn rất nhiều đối với các cội nguồn Kitô giáo của châu lục.
Ngày nay, chính trên những nền tảng ấy và với “dòng nhựa sống” này, dự án châu Âu có thể được đổi mới, trong một thế giới toàn cầu hóa hơn rất nhiều, nơi đối thoại liên tôn giữ một vai trò hết sức quan trọng. Vì thế, tại Metz, tôi đã gặp các đại diện của những truyền thống tôn giáo khác nhau; họ đã đọc và ký trước sự hiện diện của tôi “Lời kêu gọi Metz” về đối thoại và hòa bình.
Anh chị em thân mến, chủ đề chuyến viếng thăm mục vụ của tôi tại Pháp là “Để thế gian được sống” (x. Ga 6,51). Đó là những lời của Chúa Giêsu, tóm kết toàn bộ sứ mạng cứu độ của Người và, trong suốt chuyến Tông du, diễn tả trọn vẹn ý nghĩa Tin Mừng của mỗi cuộc gặp gỡ. Giờ đây, xin cho những lời ấy trở thành nguồn cảm hứng cho lời cầu nguyện của chúng ta, khi chúng ta xin Thiên Chúa cho biến cố ân sủng này mang lại những hoa trái dồi dào và lâu bền.
Vào cuối buổi Tiếp kiến, sau khi Đức Thánh Cha chào các nhóm tín hữu thuộc các nhóm ngôn ngữ, cộng đoàn cùng hát Kinh Lạy Cha và nhận lãnh phép lành Đức Thánh Cha ban.
Vatican News
