[Hạnh Các Thánh] - Ngày 27.08: Học sống kiên nhẫn cậy trông như Thánh Mônica

1. Tóm lược tiểu sử: Người dệt đức tin bằng nước mắt

Thật khó để học cách chờ đợi trong một kỷ nguyên mà mọi thứ đều vận hành theo cơ chế “tức thời”: một cái chạm nhẹ để gửi đi tin nhắn, vài ba phút cho một bữa ăn nhanh, và những thành công được mặc định phải đến ngay lập tức. Sự tiện nghi của thời đại số vô hình trung làm xói mòn năng lực kiên nhẫn của con người. Khi đối diện với một cuộc khủng hoảng kéo dài, một vết rạn nứt nội bộ hay một mối quan hệ rơi vào bế tắc, phản ứng đầu tiên của người trẻ thường là buông tay hoặc chọn cách cắt đứt cho nhanh gọn. Thế nhưng, lịch sử Giáo hội thế kỷ thứ IV lại ghi dấu hành trình của một người phụ nữ Berber, người đã chứng minh rằng những kiệt tác vĩ đại nhất của đức tin không bao giờ được xây dựng bằng sự vội vã, mà phải được hong khô qua dòng chảy kiên trì của năm tháng. Chứng nhân kiên trung cho linh đạo cậy trông ấy mang tên Mônica.

Sinh năm 322 tại vùng Bắc Phi (Algeria ngày nay), Mônica được gả cho Patricius – một công chức ngoại giáo nóng nảy và phóng túng. Không chỉ đối diện với người chồng hay gắt gỏng, ngài còn phải chung sống với một bà mẹ chồng khắc nghiệt. Thay vì dùng sự phản kháng, Monica chọn vũ khí của sự thầm lặng, chịu đựng và cầu nguyện. Gương sống ấy cuối cùng đã cảm hóa được cả chồng lẫn mẹ chồng trở lại đạo Công giáo. Tuy nhiên, Thập giá lớn nhất đời ngài lại mang tên người con trai cả: Augustinô. Ở tuổi 17, Augustinô lao vào cuộc sống phóng đãng tại Carthage, chạy theo tà thuyết Manikê, đẩy người mẹ đạo đức vào chuỗi ngày dài đẫm nước mắt.

Có những lúc đau đớn đến mức không cho con ngủ trong nhà, nhưng Mônica chưa bao giờ thôi hy vọng. Ngài bám sát con từ Tagaste sang Rôma, rồi đến Milan, bất chấp những lời nói dối và sự lẩn tránh của anh. Tại Milan, dưới sự nâng đỡ của Giám mục Ambrôsiô, Mônica kiên trì đồng hành với con bằng những đêm thức trắng bên bàn thờ. Đêm thâu của nước mắt đã khép lại vào mùa Phục Sinh năm 387, khi Augustinô được rửa tội, mở đầu cho hành trình trở thành một vị Tiến sĩ vĩ đại của Giáo hội. Nhiệm vụ trần thế hoàn thành, Mônica nhẹ nhàng về trời cùng năm đó tại Ostia (Ý), để lại một bài ca bất hủ về lòng mẫu tử kiên trung.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Đóa hoa can trường nở giữa dòng thời gian

Tầm vóc phi thường của Thánh Mônica nằm ở một thứ sức mạnh nội tâm dẻo dai, bền bỉ lội ngược dòng để bám trụ vào niềm hy vọng ngay cả khi mọi cánh cửa thực tế dường như đã khép lại. Sự nhẫn nại của ngài không phải là sự chịu đựng thụ động, bất lực của một kẻ cam chịu số phận, mà là một hành động dấn thân chủ động bằng lời cầu nguyện và những hy sinh thầm lặng. Ngài chấp nhận dùng cả cuộc đời và hao mòn từng giọt nước mắt để đầu tư vào một canh bạc tưởng chừng cầm chắc phần thua: sự hoán cải của người chồng cục cằn và người con phóng đãng. Chính sự bền bỉ không thỏa hiệp với thất vọng ấy đã biến những vết rạn nứt sâu hoắm trong gia đình thành một kiệt tác của ân sủng.

Gương sáng của thánh nữ là lời lay động sâu sắc cho người Kitô hữu hôm nay trước cám dỗ buông xuôi khi đối diện với những người thân yêu đang lạc lối, hay những lời cầu nguyện chưa được nhậm lời. Sống giữa một xã hội dễ dàng từ bỏ và hoài nghi, mỗi người được mời gọi tập luyện một cái nhìn bao dung và bền bỉ hơn với những khuyết điểm của tha nhân. Việc học cách chờ đợi trong hy vọng, không nóng vội phán xét hay dán nhãn người khác, chính là bước đi đầu tiên để chúng ta kiến tạo hòa bình ngay trong mái ấm và cộng đoàn của mình.

Tinh thần của thánh nữ bắt đầu khi một người kiên quyết khước từ nhu cầu muốn thay đổi người khác ngay lập tức bằng những tối hậu thư gay gắt hay thái độ ép buộc, kiểm soát. Sự nhẫn nại chân thực còn là việc dám đồng hành với một thành viên trong gia đình hoặc đồng nghiệp đang khủng hoảng, chấp nhận chịu đựng những bước lùi, những tật xấu lặp đi lặp lại của họ mà không buông lời cay đắng hay dán nhãn tuyệt vọng. Thay vì chọn giải pháp cắt đứt mối quan hệ cho nhẹ thân khi mọi chuyện không diễn ra theo ý muốn, việc chấp nhận lùi lại, kiềm chế sự bất mãn và âm thầm gánh vác phần nhọc nhằn của nhau chính là cách dọn sẵn mảnh đất cho ân sủng. Khi biết âm thầm gieo hạt giống yêu thương và kiên nhẫn đợi chờ, chúng ta sẽ được nếm cảm niềm vui vỡ òa của ngày mùa ân sủng.