[Hạnh Các Thánh] - Ngày 29.08: Học sống khiêm nhường tự hủy như Thánh Gioan Tẩy Giả

1. Tóm lược tiểu sử: Đoạn kết của một tiếng hô trong sa mạc

Thật khó để chấp nhận đứng lùi vào bóng tối và nhường lại hào quang cho một người khác, nhất là khi bản thân đang ngự trị trên đỉnh cao của tầm ảnh hưởng. Bản năng con người luôn bị ám ảnh bởi nhu cầu chiếm lĩnh vị trí trung tâm, khát khao sở hữu đám đông và khẳng định quyền lực của cái tôi cá nhân. Trong một thế giới luôn coi việc tự phóng đại bản thân là nghệ thuật sinh tồn, chọn cách tự xóa mình đi bỗng trở thành một lựa chọn lội ngược dòng đầy điên rồ. Thế nhưng, lịch sử cứu độ lại ghi dấu một nhân vật vĩ đại – vị ngôn sứ đóng vai trò bản lề của hai thời đại, người từng nắm trong tay sự ái mộ của cả một thế hệ nhưng lại chọn sống bằng một mật mã duy nhất: tự hạ để Đấng Khác được lớn lên. Đấng dọn đường kiên trung ấy mang tên Gioan Tẩy Giả.

Được Thiên Chúa sai đến để dọn đường cho Đấng Thiên Sai, Gioan đã tạo nên một cuộc cải cách tôn giáo mạnh mẽ tại hoang địa Giuđê. Với lối sống khắc khổ, tách biệt khỏi những tiện nghi vật chất, ngài thu hút hàng vạn người đến chịu phép rửa sám hối. Dù có lúc dân chúng lầm tưởng ngài là Đấng Kitô, Gioan chưa bao giờ chiếm đoạt vinh quang không thuộc về mình. Ngài thẳng thắn tuyên bố: “Tôi không đáng xách dép cho Người” và không ngần ngại chủ động giới thiệu hai môn đệ thân tín nhất của mình đi theo Đức Giêsu khi thấy Ngài bước ngang qua: “Đây là Chiên Thiên Chúa”.

Sứ mạng dọn đường của vị ngôn sứ khép lại không phải bằng một sự vinh thăng hoàng tráng, mà bằng một tấn bi kịch thầm lặng trong ngục tối. Lòng kiên trung bảo vệ sự thật, can đảm lên án cuộc hôn nhân bất chính của bạo chúa Hêrôđê đã khiến ngài bị giam cầm. Và rồi, một lời thề ngớ ngẩn lúc say sưa của nhà vua, một điệu vũ mê hoặc mang tính toan tính của cô gái trẻ, cùng lòng căm hận thấu xương của hoàng hậu Hêrôđia đã định đoạt số phận của ngài. Gioan bị chém đầu trong sự thầm lặng nơi ngục sâu. Tiếng hô trong hoang địa bị dập tắt, nhưng cuộc đời tự hủy của ngài đã trở thành bến đỗ vẹn toàn cho ơn cứu độ được khơi nguồn.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Nghệ thuật lùi lại sau một ánh hào quang

Vẻ đẹp phi thường nơi Thánh Gioan Tẩy Giả không nằm ở những hào nhoáng bên ngoài, mà tỏa sáng từ một căn tính “người phù rể” được sống đến tận cùng qua chọn lựa tự hủy đầy kiêu hãnh. Sự anh hùng của ngài không chỉ nằm ở sự quả cảm trước lưỡi gươm của bạo chúa, mà ở thái độ tự nguyện lu mờ trước Đấng Kitô. Câu nói bất hủ: “Người phải nổi bật lên, còn tôi phải lu mờ đi” chính là đỉnh cao của sự tự do nội tâm, khi một cái tôi vĩ đại dám tự xóa mình để kế hoạch của Thiên Chúa được hiển trị.

Lối sống xóa mình của vị tiền hô đặt ra một phản tỉnh trực diện cho một thời đại đang bị ám ảnh nặng nề bởi cơn khát quyền lực và nhu cầu khẳng định cái tôi ích kỷ. Sống giữa một xã hội thích phô diễn, việc chọn lối sống khiêm nhường, âm thầm phục vụ trở thành một chứng tá lội ngược dòng nhưng đầy sức hút. Chúng ta được khích lệ để học cách tìm kiếm niềm vui trong thành công của tha nhân, thay vì nuôi dưỡng sự đố kỵ hay cố gắng tìm mọi cách để biến mình thành tiêu điểm của sự chú ý.

Linh đạo tự hạ ấy cần được chuyển hóa thành những cuộc cắt đứt cụ thể ngay trong các ứng xử đời thường, nơi bản năng con người dễ tìm cách tranh giành tầm ảnh hưởng nhất. Đó là khi một người dám mỉm cười chúc mừng thành công của đồng nghiệp mà không để lòng dấy lên sự đố kỵ, hoặc sẵn sàng lùi lại trong một cuộc tranh luận căng thẳng để gìn giữ hòa khí thay vì cố chấp bảo vệ sĩ diện cá nhân. Sự khiêm nhường thực tế còn là việc lặng lẽ gánh vác những công việc hậu trường không tên, không mưu cầu sự công nhận hay những lời tán dương, nhưng làm tất cả với tình yêu trọn vẹn dành cho Thiên Chúa. Chỉ khi cái tôi được thu nhỏ lại một cách tự nguyện, khoảng trống trong tâm hồn mới thực sự nhường chỗ cho ân sủng của Ngài hiển trị và lớn lên.