Trong Thánh lễ tại Quảng trường Đền thánh Đức Mẹ Luján sáng ngày 11/11, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu Argentina sống hành trình gồm bốn bước: hòa giải, được Lời Chúa soi sáng, hiệp thông và được sai đi thi hành sứ mạng. Tưởng nhớ Đức Giáo hoàng Phanxicô và phó thác sứ vụ của mình cho Đức Mẹ, ngài khích lệ dân tộc Argentina xây dựng những nhịp cầu bác ái và những mạng lưới liên đới.
Sáng thứ Tư, ngày 11/11, trong ngày cuối cùng của chặng tông du Argentina, sau khi thăm khu trại giam liên bang Buenos Aires, Đức Thánh Cha đến Đền thánh Đức Mẹ Luján để chủ sự Thánh lễ kính Đức Mẹ. Lúc 9 giờ 45, ngài đi xe mui trần chào các tín hữu trước khi chuẩn bị cử hành Thánh lễ lúc 10:30 giờ, giờ địa phương.
Nằm giữa vùng đồng cỏ pampa, Đền thánh Luján là một trong những trung tâm hành hương được yêu mến nhất tại Nam Mỹ. Lòng sùng kính Đức Mẹ tại đây gắn với truyền thống về một cỗ xe bò chở tượng Đức Trinh Nữ bỗng dừng lại gần sông Luján, và chỉ tiếp tục di chuyển khi thùng chứa tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm được đặt xuống. Từ nơi ấy, lòng sùng kính Đức Mẹ lan rộng qua nhiều thế kỷ. Năm 1930, Đức Piô XI tuyên bố Đức Mẹ Luján là Bổn mạng Argentina.
Thánh lễ sử dụng các bài đọc bằng tiếng Tây Ban Nha: sách ngôn sứ Isaia loan báo Thiên Chúa đến cứu độ; bài Magnificat được dùng làm thánh vịnh đáp ca; và Tin Mừng theo thánh Gioan thuật lại việc Chúa Giêsu trao phó Mẹ Người cho người môn đệ yêu dấu dưới chân thập giá.
Một dân tộc biết mở cửa và đưa tay đón nhận
Mở đầu bài giảng, Đức Thánh Cha liên kết những hình ảnh sa mạc, đồng hoang và núi đồi trong sách Isaia với vẻ đẹp phong phú của Argentina: những đồng cỏ mênh mông, dòng sông, núi non, cao nguyên, biển cả và sông băng. Toàn thể vùng đất nơi “tận cùng thế giới” đều ca tụng vinh quang Thiên Chúa.
Nhưng sự phong phú mà ngài cảm nhận trong những ngày qua còn hiện diện nơi con người: trong các cuộc gặp gỡ, trên đường phố, nơi óc sáng tạo, sự hồn nhiên và sức sống của dân chúng. Ngài tạ ơn Chúa vì được gặp một dân tộc biết mở rộng cửa đón nhận mọi người, chia sẻ bánh ăn và âm nhạc, luôn dành chỗ nơi bàn ăn cho người mới đến và đưa tay giúp đỡ người túng thiếu.
Từ lời hứa của ngôn sứ Isaia, Đức Thánh Cha nhắc rằng Thiên Chúa không chỉ làm cho đất khô cằn trở nên màu mỡ, nhưng còn làm thỏa cơn khát sâu xa của con người và chữa lành những thương tích. Ngài khích lệ: “Đừng sợ, Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Hãy vui mừng và mạnh mẽ, nhờ sức mạnh đến từ Chúa”.
Tưởng nhớ Đức Giáo hoàng Phanxicô tại Nhà của Mẹ
Tại Đền thánh Luján, Đức Thánh Cha đặc biệt tưởng nhớ Đức Giáo hoàng Phanxicô, người luôn mang trong tim “Mẹ Bổn mạng nhỏ bé da nâu”. Ngài nhấn mạnh rằng, bằng chính cuộc đời mình, vị tiền nhiệm đã dạy các tín hữu yêu mến và tôn kính Đức Maria.
Ngay cả nơi Đức Phanxicô chọn để được an táng, rất gần Đức Mẹ, cũng tiếp tục diễn tả lòng gắn bó ấy. Đức Lêô XIV nhắc lại lời từ biệt quen thuộc của ngài: “Xin Chúa Giêsu chúc lành cho con và Đức Trinh Nữ gìn giữ con”.
Trong tâm tình biết ơn, Đức Thánh Cha đề nghị một hành trình cũng chính là hành trình của mỗi cử hành Thánh Thể: hòa giải, được Lời Chúa soi sáng, hiệp thông và sứ mạng. Đức Maria, Đấng kết hiệp với hy tế của Con mình dưới chân thập giá, đồng hành với các tín hữu trên từng bước đường ấy.
Hòa giải để tình yêu có tiếng nói sau cùng
Ở bước thứ nhất, Đức Thánh Cha hướng đến những người đang trải qua “những giờ phút trên đồi Canvê”: đau khổ vì bệnh tật, nghèo đói, thiếu việc làm, bị phân biệt đối xử hoặc gia đình đổ vỡ. Trong những lúc tăm tối ấy, họ có thể hiểu tâm tình của Đức Maria dưới chân thập giá, với trái tim người mẹ tan nát vì đau đớn.
Tuy nhiên, chính trong giờ phút đau thương, Đức Maria đã nhận một sứ mạng mới: đón nhận toàn thể nhân loại vào trái tim hiền mẫu. Cũng vậy, các tín hữu được mời gọi đón nhận ân sủng Thiên Chúa và bước vào những tiến trình tha thứ, hòa giải, để bình an, hy vọng và đức ái được đổi mới.
Đức Thánh Cha mời gọi mỗi người thành thật nhìn nhận lỗi lầm, xin tha thứ về những giọt lệ mình gây ra và những ánh mắt cầu cứu mình đã tránh né. Ngài nhấn mạnh: “Chúng ta cũng cần hòa giải với lịch sử và hiện tại của mình, để kiến tạo một tương lai mới, nơi tình yêu có tiếng nói sau cùng”.
Để Lời Chúa soi sáng những bước chân
Bước thứ hai được Đức Thánh Cha trình bày qua kinh nghiệm của hai môn đệ trên đường Emmaus. Họ bước đi buồn rầu, chán nản và suy sụp trước thực tế nghiệt ngã. Chúa Giêsu phục sinh đến gần, giải thích Kinh Thánh và giúp họ nhận ra sự hiện diện của Người khi cùng dùng bữa.
Theo Đức Thánh Cha, đó cũng là kinh nghiệm của chúng ta mỗi khi cảm thấy mệt mỏi, thất vọng và mất phương hướng. Giữa những hoàn cảnh ấy, người tín hữu cần tìm lại sự hướng dẫn trong Kinh Thánh.
Ngài nói: “Chúng ta cần một chiếc la bàn, một sự hướng dẫn: chúng ta có điều đó trong Kinh Thánh!”. Vì thế, ngài mời gọi mọi người để Lời Chúa soi sáng, trở thành ngọn đèn soi bước chân và ánh sáng chỉ đường.
Hiệp thông dẫn đến chia sẻ và trách nhiệm
Sau hòa giải và lắng nghe Lời Chúa là bước hiệp thông. Chính Đức Kitô mời gọi mọi người đến bàn tiệc của Người, nơi có chỗ cho tất cả, đặc biệt là người nghèo, người đói, người di cư, người đau yếu và tù nhân, những người mà Chúa đồng hóa mình với họ.
Trích Thông điệp Magnifica humanitas, Đức Thánh Cha khẳng định Thánh Thể là bí tích hiệp nhất, nuôi dưỡng việc các tín hữu thuộc về Thân Thể Đức Kitô và dạy họ biết chia sẻ. Những cảm thức và xác tín khác nhau trong Giáo hội trở thành sự phong phú khi mọi người ý thức rằng hiệp nhất vừa là hồng ân được lãnh nhận, vừa là nhiệm vụ phải đảm trách.
Ngài nhấn mạnh: “Hiệp thông với Đức Kitô thúc đẩy chúng ta tích cực tham gia vào đời sống cộng đoàn, quảng đại chia sẻ những hồng ân đã lãnh nhận, dâng hiến chút ít mình có vì lợi ích của nhiều người”.
Dưới chân thập giá, Đức Maria dạy các tín hữu yêu thương “đến cùng”. Điều cần thiết không phải là thực hiện những việc lớn lao, nhưng là trung thành ở lại bên Chúa, trong đau khổ cũng như trong niềm vui.
Đức Thánh Cha nhận ra những nghĩa cử bác ái anh hùng trong đời thường: người cha thức dậy từ tờ mờ sáng để kiếm cơm bánh cho gia đình; người mẹ thức suốt đêm bên con đau yếu trong bệnh viện; người bạn dành thời gian cho người đang cần mình. Đó là cách hướng mắt về trời và tô màu hy vọng cho từng ngày sống.
“Argentina, hãy trỗi dậy và bước đi”
Bước cuối cùng là được sai đi thi hành sứ mạng, như lời sai đi khi kết thúc Thánh lễ. Đức Thánh Cha kêu gọi: “Hãy đi và loan báo Tin Mừng, hãy loan báo niềm vui Tin Mừng bằng lời nói và những việc lành”.
Ngỏ lời với cả dân tộc, ngài thúc giục: “Argentina, hãy trỗi dậy và bước đi”. Trích lời thánh Augustinô, ngài mời gọi đặt tình yêu làm cội rễ của mọi hành động: thinh lặng, lên tiếng, sửa lỗi hay tha thứ đều phải xuất phát từ đức ái, bởi từ cội rễ ấy chỉ có thể nảy sinh điều tốt lành.
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha dâng lời cầu nguyện lên Đức Mẹ Luján, nhắc rằng triều đại giáo hoàng của ngài khởi đầu ngày 8 tháng 5, lễ kính Mẹ. Như hàng triệu người Argentina, ngài xin được náu mình dưới áo choàng của Mẹ và được hướng dẫn trong sứ mạng tông đồ.
Ngài cũng phó thác dân tộc Argentina cho Mẹ, xin Mẹ giúp họ xây dựng “những nhịp cầu bác ái và những mạng lưới liên đới”, tiếp tục tiến bước trên những nẻo đường hòa giải, hiệp thông và sứ mạng, được Lời Chúa soi sáng.
Cuối Thánh lễ, Đức Tổng Giám mục Jorge Eduardo Scheinig của Mercedes-Luján cảm ơn Đức Thánh Cha. Sau đó, ngài lên đường đến sân bay quốc tế Ministro Pistarini, dừng chào các tình nguyện viên tại Villa Marista San José de Luján, trước khi rời Argentina để tiếp tục lên đường thăm Peru.
Vatican News
