Gợi ý cho giờ cầu nguyện
Lời Chúa: Mt 5,1-48
Lưu ý: Có thể sử dụng toàn bộ bài suy niệm này cho trọn một giờ cầu nguyện, hoặc lâu hơn
Bài Giảng Trên Núi được trình bày trong Tin Mừng theo thánh Matthêu, từ chương 5 đến chương 7. Thánh Luca cũng thuật lại một phiên bản ngắn hơn, thường được gọi là Bài Giảng Trên Đồng Bằng (Lc 6,17-49).
Mặc dù toàn bộ Bài Giảng Trên Núi trải dài qua ba chương trong Tin Mừng Matthêu, thánh Inhaxiô đặc biệt khuyến nghị sử dụng chương 5 cho các bài Linh Thao. Nếu bạn muốn suy niệm thêm chương 6 và 7, hãy cố gắng dành trọn một giờ chầu cho mỗi chương, sử dụng phương pháp cầu nguyện chiêm niệm.
Bản kinh thánh RSV-CE chia chương 5 của Tin Mừng Matthêu thành chín đề mục khác nhau:
- Tám mối Phúc (câu 1–12)
- Muối cho đời và ánh sáng cho trần gian (câu 13–16)
- Đức Giê-su kiện toàn Luật Mô-sê (câu 17–20)
- Đừng giận ghét (câu 21–26)
- Chớ ngoại tình (câu 27–30)
- Đừng ly dị (câu 31–32)
- Đừng thề thốt (câu 33–37)
- Chớ trả thù (câu 38–42)
- Phải yêu kẻ thù (câu ,43–48)
Tám mối Phúc (Mt 5,1–12)
Hãy chậm rãi đọc các câu 1–12 trong tâm tình cầu nguyện. Sau đó, lần lượt xem xét từng câu và sử dụng mỗi câu như một điểm khởi đầu cho một khoảng suy niệm kéo dài.
Các câu 1–2: Hãy suy gẫm bốn điểm sau:
- Thứ nhất, Người thấy đám đông. Hãy dành một khoảng thời gian để hình dung đám đông ấy, lòng khao khát được gặp Đức Giêsu, sức hút kỳ lạ đã kéo họ về phía Người, và cơn khát được lắng nghe Lời Người của họ.
- Thứ hai, hãy hình dung Đức Giêsu đang “nhìn thấy” họ. Người đã nhận ra điều gì nơi họ? Hãy suy gẫm về tình yêu Người dành cho họ và hình dung Đức Giêsu đang nhìn đám đông đang tụ họp trước mặt Người.
- Thứ ba, Người lên núi và ngồi xuống. Đây là một cách Người nhẹ nhàng mời gọi mọi người đến quy tụ quanh mình. Hãy hình dung niềm phấn khởi của dân chúng khi họ nhận ra Đức Giêsu muốn nói chuyện với họ.
- Thứ tư, Đức Giêsu dạy bảo họ. Hãy tưởng tượng bạn đang hiện diện tại đó. Hãy lắng nghe lời Người, quan sát nét mặt, giọng nói và những cử chỉ của Người khi Người giảng dạy.
Tám câu tiếp theo trình bày tám Mối Phúc Thật. Mỗi Mối Phúc đều kết thúc bằng một lời hứa về phần thưởng. Những phần thưởng ấy thật dễ khiến lòng người khao khát, nhưng con đường đạt tố chúng có thể đầy thử thách. Chúng ta được mời gọi sống tinh thần nghèo khó, biết nếm sầu khổ, hiền lành, thương xót, kiên trì chịu bách hại, v.v. Trước hết, hãy đọc tám phần thưởng ấy và để cho lòng mình được lôi cuốn bởi một niềm khao khát sâu xa đối với những điều được hứa ban ấy.
Sau khi đã suy gẫm và khao khát những phần thưởng được hứa ban trong các Mối Phúc Thật, hãy lần lượt xem xét từng “con đường” dẫn đến những phần thưởng ấy. (Các câu 3–12)
- Tâm hồn nghèo khó: biết buông mình khỏi mọi sự không thuộc về Thiên Chúa và thánh ý của Người.
- Sầu khổ: mang lấy một nỗi buồn sâu xa, đặc biệt là trước tội lỗi của chính mình và thực trạng tội lỗi của thế gian.
- Hiền lành: sống khiêm nhường, biết mở lòng để được dạy dỗ, sẵn sàng đón nhận Tin Mừng và kiên nhẫn bước đi qua đau khổ.
- Khát khao nên công chính: có một lòng khao khát sâu xa muốn trật tự của Thiên Chúa được hiện diện trong mọi sự.
- Hay thương xót: biết tha thứ, quảng đại trước lòng tham, đáp lại sự giận dữ bằng lòng nhân từ, đáp lại sự thù ghét bằng tình yêu, v.v.
- Có lòng trong sạch: để tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân trở thành cùng đích duy nhất của cuộc đời.
- Người kiến tạo hòa bình: tìm cách đem sự bình an đích thực của Thiên Chúa vào mọi hoàn cảnh; giữ được sự bình an trong tâm hồn ngay cả khi cuộc đời không diễn ra như mình mong muốn.
- Bị bách hại vì sống công chính và vì Đức Kitô: không bị lay chuyển bởi tội lỗi của người khác hay bởi sự bách hại mà mình phải chịu vì thi hành thánh ý Thiên Chúa.
Muối cho đời và Ánh sáng cho trần gian (Mt 5,13–16)
Qua đời sống bác ái của bạn đối với những người chung quanh, bạn được mời gọi trở nên như muối giữa đời.
- Muối giữ cho thực phẩm khỏi bị hư hoại. Tương tự, nhờ ân sủng Thiên Chúa, đời sống của người tín hữu phải trở thành phương thế góp phần gìn giữ người khác khỏi sự hư hoại của thế gian.
- Muối làm nổi bật hương vị của thực phẩm. Bạn cũng được mời gọi làm cho sự hiện diện của Đức Kitô nơi cuộc đời người khác trở nên rõ nét và sống động hơn.
- Muối tan mình vào thức ăn. Bạn cũng phải làm như vậy, phải biết tan đi trong khiêm nhường, để sự hiện diện của mình âm thầm tạo nên một khác biệt.
- Nếu muối trở nên nhạt... Nếu bạn đánh mất sự hiện diện của Đức Kitô, đời sống bạn sẽ dần mất đi ý nghĩa và không còn sinh ích theo mục đích mà bạn được tạo dựng.
Hãy để ánh sáng của bạn chiếu tỏa...
- “Ánh sáng” chiếu tỏa từ bạn chính là Đức Kitô.
- Những suy nghĩ, lời nói và hành động của bạn có phản chiếu Ánh Sáng của Đức Kitô hay không?
- Sự hiện diện của bạn đang để lại điều gì nơi những người bước qua cuộc đời bạn?
Đức Giê-su kiện toàn Luật Mô-sê (Mt 5,17–20)
- Bạn có vi phạm các lề luật của Thiên Chúa không? Hay bạn đang cố gắng sống một đời sống hoàn toàn vâng phục?
- Việc thực thi thánh ý Thiên Chúa phải trở thành niềm say mê và khát vọng sâu xa nhất của đời sống bạn.
- “Công chính” nghĩa là thánh thiện, và nên thánh nghĩa là để cho toàn bộ đời sống mình được uốn nắn theo thánh ý Thiên Chúa.
- Cựu Ước chỉ đưa con người tiến đến một mức độ nhất định trong tiến trình này. Luật mới về tình yêu dành cho Thiên Chúa và tha nhân mở ra con đường dẫn con người đến sự hoàn thiện.
Đừng giận ghét (Mt 5,21–26)
- Ngay cả một chút giận dữ trái với ý muốn của Thiên Chúa dù là nhỏ nhất cũng gây tổn hại nghiêm trọng và phải bị loại bỏ.
- Bạn phải có lòng ghét tội lỗi (gồm cả tội lỗi của chính mình lẫn tội lỗi của người khác), nhưng đừng bao giờ để sự khước từ tội lỗi chuyển hóa thành thái độ thù ghét với một con người.
- Bạn có thực sự khao khát điều thiện hảo cho mọi người không? Kể cả những người đã làm tổn thương bạn?
- Hãy suy gẫm về cuộc chiến đấu của bạn với sự giận dữ và tìm cách loại bỏ ngay cả những tư tưởng giận dữ nhỏ bé nhất mà bạn vẫn còn giữ trong lòng đối với người khác.
Chớ ngoại tình (Mt 5,27–30)
- Tội lỗi (trong đoạn Kinh thánh này là tội ngoại tình) chưa hoàn toàn được vượt thắng cho đến khi chúng được loại bỏ tận căn từ đáy lòng.
- Bạn có thực hiện những hành vi tội lỗi trong hành động bên ngoài không? Nếu có, hãy chấm dứt chúng.
- Bạn có tiếp tục thực hiện chúng ở bình diện tư tưởng và ham muốn không? Nếu có, cần có một quyết tâm triệt để nhằm loại bỏ những tội lỗi nội tâm ấy.
- Khi Đức Giêsu nói “móc mắt” hay “chặt tay”, Người muốn dạy rằng bạn không được tiếc bất kỳ nỗ lực nào trong việc vượt thắng ngay cả những tội lỗi nội tâm nhỏ bé nhất trong đời sống. Việc thanh luyện tận căn đời sống nội tâm là điều kiện thiết yếu để hướng đến sự hoàn thiện trong đời sống thánh thiện.
Đừng ly dị (Mt 5,31–32)
- Đức Kitô, Đấng ban Lề Luật Mới, khôi phục ý định và mục đích nguyên thủy của hôn nhân, đồng thời loại bỏ sự nhượng bộ từng được áp dụng đối với dân Chúa trong thời Cựu Ước.
- Luật mới của Đức Kitô chỉ có thể được sống trọn vẹn nhờ ân sủng của chính Người.
Đừng thề thốt (Mt 5,33–37)
- Hãy trở nên những con người của sự thật và lòng chính trực, đặc biệt trong mối tương quan của bạn với Thiên Chúa.
- Hãy để sự chân thật hiện diện trong từng điều bạn nghĩ, từng lời bạn nói và từng việc bạn làm.
- Hãy tìm cách xây dựng những mối tương quan chân thành và ngay thẳng với tha nhân.
Chớ trả thù (Mt 5,38–42)
- Cựu Ước cho phép một hình thức “công lý”, theo đó người ta có thể đòi lại “mắt đền mắt”.
- Lề Luật Mới của ân sủng mời gọi con người vượt qua nguyên tắc báo trả này ở một cấp độ cao hơn.
- Lòng thương xót và sự tha thứ giờ đây trở thành phương thế hoàn tất những đòi hỏi của công lý. Trở nên nhân từ và biết tha thứ bao hàm hai điều: (1) nhìn nhận cách chân thật và trọn vẹn sự dữ đã xảy ra; (2) sau đó, từ bỏ việc tiếp tục nắm giữ sự dữ ấy và phó thác nó cho Thiên Chúa.
Phải yêu kẻ thù (Mt 5,43–48)
- Lề Luật Mới của Đức Kitô mời gọi bạn không coi bất cứ ai là kẻ thù. Bạn phải biết “ghét tội lỗi nhưng yêu thương người có tội.” Đức Giêsu đã nêu gương điều này khi Người kêu lên từ Thập Giá: “Lạy Cha, xin tha cho họ...”
- Câu cuối cùng tóm kết toàn bộ chương này: “...hãy nên hoàn thiện, như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện.”
- Không có giới hạn nào cho chiều sâu của sự thánh thiện mà bạn được Thiên Chúa mời gọi đạt tới.
Link bài gốc: Sermon on the Mount
Chuyển ngữ: Jos. John B. | CTV JESCOM - Truyền Thông Dòng Tên
