Sách Linh Thao do thánh I-nhã biên soạn không hẳn là một cuốn sách để đọc, mà đúng hơn là một bản cẩm nang hướng dẫn cho một kỳ tĩnh tâm được thiết kế cho 30 ngày. Phương thế lý tưởng nhất để hoàn thành hành trình này là cá nhân tự đặt mình vào bầu khí thinh lặng và cô tịch trọn vẹn trong một tháng, dưới sự đồng hành của một vị linh hướng giàu kinh nghiệm – người có khả năng dẫn dắt thao viên đi qua từng chặng theo cấu trúc mà thánh I-nhã đã vạch ra. Cấu trúc này đưa ra những chỉ dẫn về những việc thao viên cần thực hiện mỗi ngày. Các chỉ dẫn ấy, phần lớn, được viết ra là để dành cho vị linh hướng sử dụng nhằm hướng dẫn thao viên.
Linh Thao của thánh I-nhã là một cấu trúc đã được thử nghiệm và chứng thực qua thời gian, giúp linh hồn có thể gặp gỡ và yêu mến Thiên Chúa Hằng Sống. Đích nhắm duy nhất và cuối cùng của hành trình này là sự hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa và chu toàn thánh ý vẹn tuyền của Ngài. Thánh I-nhã cũng giải thích rằng, để đạt được mục tiêu ấy, con người cần phải từ bỏ mọi lòng quyến luyến lệch lạc đối với những sự thế gian. Nói cách khác, chúng ta thường dễ bị chi phối một cách thái quá bởi những thứ không thuộc về thánh ý Thiên Chúa. Vì vậy, Linh Thao là để giúp bạn nhìn lại tất cả những gì đang tác động lên cuộc đời mình, nhằm giữ lại những điều dẫn lối bạn đến với ý Chúa, và can đảm cắt tỉa những gì đang gây ra sự mất trật tự trong tâm hồn.
Thế nhưng, cuộc sống đôi khi thật lắm nhiễu nhương. Bạn rất dễ bị lạc lối bởi thứ khôn ngoan giả trá của thời đại, bởi tên ác quỷ, và bởi chính những yếu đuối, tội lỗi của bản thân. Chính vì vậy, những bài tập nghiêm ngặt của Linh Thao được thiết kế để mang lại cho bạn một điểm tựa vững vàng, giúp bạn xuyên qua màn sương mù của sự hoang mang ấy mà phân định rõ ràng lối đường dẫn tới đời sống thánh thiện và niềm hạnh phúc đích thực.
Cấu trúc của Linh Thao theo thánh I-nhã
Dù mục đích của cuốn sách này (Probing the Depths - tạm dịch Dò Thấu Chiều Sâu) không phải là trình bày Linh Thao dưới dạng thức 30 ngày nguyên bản, nhưng việc hiểu được cấu trúc cơ bản các bài thao luyện của thánh I-nhã vẫn là một điều vô cùng hữu ích. Điều này sẽ giúp bạn dễ dàng đón nhận các bài học và bài suy niệm được chia sẻ trong sách này.
Linh Thao sẽ sinh hoa kết quả dồi dào nhất khi một người có thể bước vào khoảng thời gian chừng 30 ngày hoàn toàn thinh lặng và cô tịch. Không gian lý tưởng nhất là một nhà tĩnh tâm hoặc một nơi thanh vắng tuyệt đối, tách biệt khỏi mọi lo ra chia trí. Tivi, Internet, các mối liên lạc thường nhật…, đều được gác lại trong suốt thời gian này, để tâm điểm duy nhất của tâm hồn là dung mạo Chúa Kitô. Hơn thế nữa, thao viên sẽ ôm ấp các thực hành từ bỏ chính mình, chẳng hạn như ăn chay và các hình thức hãm mình phạt xác hằng ngày.
Nhịp sống mỗi ngày sẽ xoay quanh 4 đến 5 giờ cầu nguyện trải đều từ sáng đến đêm. Những giờ khắc ấn định này sẽ được quyết định trước với sự trợ giúp của vị linh hướng và được tuân giữ một cách nghiêm cẩn như một kỷ luật thiêng liêng. Có những ngày, kỷ luật ấy đòi hỏi bạn phải thức giấc vào lúc nửa đêm để cầu nguyện một giờ. Những giờ nguyện ngắm này sẽ tập trung chủ yếu vào các chủ đề suy niệm cụ thể do thánh I-nhã đề ra.
Các bài suy niệm được chia thành bốn giai đoạn, hay còn gọi là bốn “Tuần” theo cách gọi của thánh I-nhã, mặc dù một “Tuần” ở đây không nhất thiết phải kéo dài đúng 7 ngày như thông thường. Dưới đây là phác thảo sơ lược về cấu trúc ấy:
- Tuần Thứ Nhất: Kéo dài khoảng 4 đến 5 ngày, là thời gian để thao viên xét mình một cách thấu đáo về tội lỗi của bản thân, về mầu nhiệm tội lỗi nói chung, về sự chết, hỏa ngục và lòng thương xót của Thiên Chúa. Tuần này khép lại bằng một cuộc xưng tội chung về tất cả tội lỗi đã phạm từ trước đến nay.
- Tuần Thứ Hai: Bắt đầu bằng việc hướng lòng về Đức Kitô như một vị Vua lý tưởng, Đấng mà ta có thể tin tưởng phó thác hoàn toàn quyền định đoạt cuộc đời mình. Phần lớn các bài suy niệm của tuần này dành cho mầu nhiệm Nhập Thể và Giáng Sinh của Chúa Kitô. Bên cạnh đó, có ba bài suy niệm mang tính bước ngoặt được xếp đan xen vào: Hai Ngọn Cờ, Ba Hạng Người và Ba Bậc Khiêm Nhường. Tuần này kết thúc bằng một cuộc “Lựa chọn bậc sống” - một tiến trình đưa ra quyết định lớn cho cuộc đời sau khi đã phân định kỹ lưỡng Thánh Ý Thiên Chúa. Tuần Thứ Hai kéo dài khoảng mười hai ngày.
- Tuần Thứ Ba: Tập trung chiêm niệm các biến cố của Tuần Thánh và cuộc Thương Khó của Chúa, kéo dài khoảng năm ngày.
- Tuần Thứ Tư: Hướng về mầu nhiệm Phục Sinh và Thăng Thiên của Chúa Kitô, kéo dài khoảng chín ngày.
Ngoài ra, việc phản tỉnh về các phương thế cầu nguyện khác nhau và các quy tắc phân định là những bài học cốt lõi được lồng ghép trong suốt các tuần. Tuần Thứ Nhất sử dụng phương pháp mà thánh I-nhã gọi là “suy niệm” làm nền tảng cho việc cầu nguyện. Các Tuần từ thứ Hai đến thứ Bốn lại áp dụng phương pháp “chiêm niệm” và “áp dụng các giác quan” cho việc cầu nguyện.
Trong suốt kỳ tĩnh tâm, lý tưởng là thao viên sẽ gặp gỡ vị linh hướng mỗi ngày. Thời gian này được dành để chia sẻ về những chuyển động khác nhau của Chúa Thánh Thần trong tâm hồn. Người đồng hành sẽ giúp thao viên phân định xem Thiên Chúa đang phán bảo điều gì bằng cách lắng nghe tâm trạng tổng quát, những cảm xúc, lòng mến, những niềm an ủi, sự thôi thúc, tư tưởng hay các sắc thái nội tâm… Mục tiêu là áp dụng các nguyên tắc của thánh I-nhã về “Phân Định Thần Loại” để nhận biết những chuyển động nội tâm ấy đến từ Thiên Chúa hay từ thần dữ. Những cuộc gặp gỡ này không mang tính chất tư vấn tâm lý hay xưng tội; đúng hơn, đó là sự phân định hoạt động của Thiên Chúa trong giờ cầu nguyện và trong đời sống hằng ngày, từ đó giúp thao viên đưa ra những quyết định mà Chúa mong muốn. Nói cách khác, để biết và chọn ý Chúa cho đời mình, trước hết con người phải học cách phân định ý Chúa. Vị linh hướng chính là người trợ giúp trong tiến trình ấy.
Các bài thao luyện khác trong ngày bao gồm việc xét mình đặc biệt vào buổi sáng, buổi trưa và buổi tối để nhìn lại cách mình đã làm các bài thao luyện, từ đó giúp thao viên giữ lòng trung thành với phương pháp và đón nhận hoa trái của Linh Thao. Bên cạnh đó, thao viên cũng dành thời gian đọc sách thiêng liêng về các đề tài đức tin, giáo lý Giáo hội và tiểu sử các thánh.
Nguyên Lý và Nền Tảng
Thánh I-nhã đã giải thích mục đích và mục tiêu của Linh Thao như thế này:
Con người được dựng nên để ca tụng, tôn kính và phụng sự Thiên Chúa, Chúa chúng ta, và nhờ đó cứu rỗi linh hồn mình. Còn những sự khác trên mặt đất được dựng nên cho con người, để giúp họ đạt tới cùng đích mà họ được dựng nên. Vì thế, con người được phép sử dụng chúng bao lâu chúng giúp họ đạt tới cùng đích, và phải từ bỏ chúng bao lâu chúng làm họ xa rời cùng đích ấy. Bởi vậy, điều cần thiết là chúng ta phải giữ lòng mình bình tâm đối với mọi loài thụ tạo, trong tất cả những gì được dành cho sự tự do chọn lựa của chúng ta và không bị cấm cản; làm sao để về phía mình, chúng ta không ước ao sức khỏe hơn đau yếu, giàu sang hơn nghèo hèn, danh vọng hơn nhục nhã, sống thọ hơn sống ngắn, và tương tự như thế đối với mọi sự khác; nhưng chỉ ước ao và chọn lựa những gì dẫn chúng ta tới cùng đích mà chúng ta được dựng nên hơn cả.
Đoạn văn trên được đặt ngay trang đầu của Tuần Thứ Nhất trong Linh Thao, lập nên cái nền và nguyên tắc cốt lõi nhất cho toàn bộ hành trình. Bản văn “Nguyên Lý và Nền Tảng” này cần được đọc đi đọc lại và phải được xem như một “lăng kính” mà qua đó, mọi bài suy niệm, giờ cầu nguyện và thực hành linh thao được vận hành. Đối với thánh I-nhã, đây cũng là “lăng kính” để chúng ta nhìn vào chính cuộc đời mình. Ở đó, bốn nguyên tắc rõ ràng đã được vạch ra:
- Tôn vinh Thiên Chúa: Thánh I-nhã tuyên bố rằng chúng ta được dựng nên là vì Thiên Chúa. Chấm hết. Chúng ta được dựng nên để ca tụng Ngài, tôn vinh Ngài và kính sợ Ngài. Điều này thuộc về Thiên Chúa đơn giản vì Ngài là Thiên Chúa. Ngài là Thiên Chúa.
- Ơn Cứu Độ: Nếu việc tôn vinh và ca tụng Thiên Chúa là mục tiêu của đời ta, thì “hoa trái đi kèm” chính là ơn cứu độ đời đời của linh hồn. Chúng ta thường hay tự phụ rằng mình chắc chắn sẽ được cứu độ. Chúng ta mặc định rằng Chúa nhân từ và khi nhắm mắt xuôi tay, chúng ta sẽ lên Thiên Đàng. Chính vì sự tự phụ ấy, ta có thể đánh mất cái nhìn về nhu cầu thiết cốt là phải nỗ lực cộng tác để cứu rỗi linh hồn mình. Linh Thao sẽ giúp ta kiên trì làm việc vì mục tiêu ấy bằng cách duyệt xét xem mọi việc ta làm trong đời có quy hướng về việc ca tụng, tôn vinh và kính sợ Thiên Chúa hay không.
- Việc Lượng Giá: Chúng ta phải liên tục lượng giá mọi sự trong cuộc sống và phân định xem các hoạt động hằng ngày có giúp ta đạt được cùng đích duy nhất của đời người hay không. Tiền bạc, công việc, các mối quan hệ, thói quen, sở thích, thái độ, tài sản, mục tiêu, khát vọng, cảm xúc... của tôi có đang giúp tôi tôn vinh Chúa và cứu rỗi linh hồn mình không? Hay những thứ ấy đang ngáng đường tôi? Các bài suy niệm và bài học của thánh I-nhã được viết ra là để giúp bạn đạt được cùng đích ấy.
- Sự Bình Tâm: Chúng ta phải nỗ lực đạt tới điều mà thánh I-nhã gọi là “bình tâm”. Từ này cần được hiểu cho đúng nghĩa. Nó chắc chắn không có nghĩa là “tôi bất cần” hay “sao cũng được”. Nhưng nó có nghĩa là: “Tôi không nghiêng về hướng nào theo diễn tiến cuộc đời mình, nhưng chỉ nghiêng về hướng giúp hòa hợp với thánh ý Thiên Chúa.” Hiểu được điều này là cốt lõi của sự trưởng thành thiêng liêng. Chẳng hạn, giả như một người không may mắc phải một căn bệnh hiểm nghèo, kéo dài nhiều năm và cuối cùng dẫn đến cái chết. Thật khó để chấp nhận điều đó. Bản năng tự nhiên của con người là sẽ chỉ tập trung cầu xin một phép lạ chữa lành. Nhưng liệu đó có phải là điều mang lại vinh quang lớn nhất cho Thiên Chúa và trổ sinh hoa trái thiêng liêng dồi dào nhất cho sự thánh thiện của bạn không? Có thể có, nhưng cũng có thể không. Thiên Chúa có thể được tôn vinh rạng ngời qua thử thách của sự kiên tâm chịu đựng đau khổ khi kết hiệp với những đau đớn của Chúa Kitô. Vì thế, điều cốt yếu là con người phải biết “bình tâm” trước việc mình được chữa lành hay không, và chỉ tìm cách để căn bệnh này trở thành máng chuyển ơn sủng và ơn cứu độ. Và nếu một phép lạ chữa lành là điều tôn vinh Chúa nhất, thì chính sự bình tâm thánh thiện này sẽ dẫn lối bạn đến lời cầu nguyện ấy.
Còn nhiều ví dụ khác nữa nhưng điểm mấu chốt là hằng ngày chúng ta tập từ bỏ những sở thích riêng của mình, nhận ra rằng những hoàn cảnh mà ta gặp phải rất có thể lại là phương thế tuyệt vời để nên thánh. Ý Chúa và duy chỉ ý Chúa phải là tiêu điểm duy nhất của ta trong mọi sự, bất kể ta giàu hay nghèo, khỏe mạnh hay bệnh tật, gia đình neo đơn hay đề huề... Mục tiêu duy nhất của đời ta phải là tìm kiếm Thiên Chúa và thánh ý vẹn tuyền của Ngài.
Những Ghi chú: Vài nguyên tắc cơ bản nhưng thiết yếu
Ở phần đầu của sách Linh Thao, thánh I-nhã đã đưa ra những điều được gọi là “Ghi chú”. Ban đầu, đây là những ghi chép ngắn ngài ghi lại trong khi hướng dẫn Linh Thao. Đó là những nguyên tắc và lời khuyên rõ ràng, súc tích dành cho cả thao viên lẫn vị linh hướng. Mặc dù các lời lưu ý này được viết ra để hướng dẫn cho kỳ tĩnh tâm 30 ngày, nhưng bên trong chúng chứa đựng một kho tàng khôn ngoan mà bạn có thể và nên tích hợp vào đời sống thường nhật của mình. Dưới đây là tóm tắt của một vài lời lưu ý ấy:
Thiên Chúa là Đấng Hướng Dẫn: Điều cốt yếu là phải bắt đầu với một nhận thức rõ ràng rằng mọi bài tập linh thao, lời cầu nguyện, bài suy niệm... của bạn sẽ chỉ trổ sinh hoa trái nếu Thiên Chúa là khởi nguồn và là Đấng dẫn dắt lời nguyện cầu của bạn. Bạn có thể dành cả đời để nghiên cứu mọi sự khôn ngoan của các thánh và của Giáo hội, nhưng nếu Thiên Chúa không trực tiếp nói với linh hồn bạn, và nếu linh hồn bạn không nghe rõ tiếng nói của chính Ngài, thì bạn sẽ chẳng tiến bộ được một chút nào cả. Trái lại, thực tế thường có xu hướng ngược lại. Một người tìm cách lớn lên trong sự khôn ngoan hay thánh thiện bằng bất kỳ nguồn nào khác ngoài một mối tương quan thiêng liêng trực tiếp với Thiên Chúa, thì người đó rất dễ tự chuốc lấy những tổn hại lớn lao. Đúng vậy, Thiên Chúa luôn dùng Giáo hội làm trung gian và thường dùng sự trung gian là người khác, hoặc trong trường hợp này trung gian chính là sự khôn ngoan được trình bày bởi thánh I-nha-xi-ô; nhưng xin đừng lầm tưởng, nếu chính Thiên Chúa không phải là Đấng đang phán bảo trong sâu thẳm tâm hồn bạn, thì các bài thao luyện của bạn sẽ lợi bất cập hại.
Vì lẽ đó, thánh I-nhã giải thích rằng nguồn mạch chính yếu của sự thấu suốt và hướng dẫn thiêng liêng không phải là vị đồng hành, mà chính là Thiên Chúa. Ngài giao tiếp với linh hồn bạn bằng nhiều cách thức. Đôi khi, Ngài tỏ bày một cách trực tiếp, “phán” với bạn một cách không thể lầm lẫn. Thường xuyên hơn, Ngài nói qua những niềm an ủi thiêng liêng – vốn là những chuyển động nội tâm trong tâm hồn bạn. Và những lúc khác, Ngài trò chuyện với bạn thông qua lý trí thiêng liêng đầy chủ ý của bạn, dựa trên những chân lý đức tin mà bạn khám phá ra. Vì vậy, khi bước đi trong đời sống cầu nguyện mỗi ngày, hãy bắt đầu bằng việc thừa nhận rằng Thiên Chúa và duy chỉ Thiên Chúa là Đấng Hướng Dẫn mà bạn tìm kiếm. Phải cần đến Chúa Thánh Thần là Đấng mạc khải mầu nhiệm sự sống của Chúa Kitô và thánh ý của Chúa Cha, nếu bạn muốn tiến thêm dù chỉ một bước trên đường nên thánh.
Đối với những người làm linh thao 30 ngày có hướng dẫn, một vị linh hướng có kinh nghiệm sẽ khiêm tốn ý thức được sự thật này và tìm cách “đứng nép sang một bên” khi Thiên Chúa hoạt động. Mục tiêu của vị linh hướng là giúp bạn quay trở lại với tiếng nói của Chúa khi bạn lầm đường lạc lối, và cũng giúp bạn ở lại trong Chân Lý của Ngài khi bạn đang lắng nghe và bước theo Ngài một cách đúng đắn.
Còn với những ai đang tìm cách áp dụng linh đạo này vào đời sống thường nhật quanh năm mà không có sự trợ giúp của một vị linh hướng, trách nhiệm lớn hơn sẽ đè nặng lên vai bạn trong việc tìm kiếm và phân định tiếng Chúa trước những tiếng vọng của thế gian, của xác thịt, của ma quỷ hay của chính những tư tưởng hỗn độn nơi mình. Dù việc này đôi khi thật khó khăn, nhưng mọi sự sẽ trở nên dễ dàng hơn nếu bạn hiểu và cậy dựa vào những giáo huấn của thánh I-nhã (đặc biệt là về phân định thần loại) và luôn khắc cốt ghi tâm rằng Thiên Chúa và duy chỉ Thiên Chúa là Đấng Hướng Dẫn của bạn. Hãy tìm kiếm Ngài, lắng nghe Ngài, phân định tiếng nói của Ngài và bước theo Ngài khi Ngài tỏ bày với bạn.
Nhận ra tiếng của Thiên Chúa: Nguyên tắc hướng dẫn ở trên – rằng Thiên Chúa phải là “Vị Linh Hướng” của bạn – dẫn đến nguyên tắc thiết yếu thứ hai của I-nhã: Phân định. Làm thế nào để bạn phân định được tiếng nói của Thiên Chúa và phân biệt nó với những ý tưởng của riêng mình, với những tư tưởng hỗn tạp của “sự khôn ngoan thế gian”, hay với những lời dối trá và cám dỗ của chính thần dữ? Câu trả lời cho những câu hỏi này nằm ngay ở tâm điểm của việc phân định thần loại theo thánh I-nhã.
Hãy quay trở lại Chương Một để xem xét việc phân định của chính thánh I-nhã. Hãy nhớ lại cách ngài đã đi qua một tiến trình lý luận liên quan đến cái mà chúng ta có thể gọi là “dư âm” của một vài lối suy nghĩ. Ban đầu, I-nhã dành thời gian mộng mơ với những ảo tưởng về tình yêu lãng mạn và tinh thần hiệp sĩ, rồi sau đó ngài dành thời gian suy niệm về cuộc đời Chúa Kitô và các thánh. Dù cả hai luồng suy nghĩ đều mang lại cho ngài sự thích thú, nhưng chỉ có một lối đường để lại một “dư âm” đầy hoan lạc và bình an.
Trong việc phân định cũng vậy. Khi bạn lắng nghe tiếng Chúa và khi Thiên Chúa là Đấng đang dẫn dắt bạn, bạn sẽ thấy những hoa trái tốt lành được trổ sinh từ lời cầu nguyện và suy niệm của mình. Khi một tư tưởng bạn có được, một sự sáng tỏ bạn nhận được, một lối đường bạn đi, và một quyết định bạn đưa ra để lại cho bạn một niềm bình an sâu thẳm ổn định, một sự xác tín, một niềm vui thiêng liêng... thì nhiều khả năng bạn đang được dẫn dắt bởi Thần Khí Thiên Chúa. Ngược lại, khi cách suy nghĩ, buổi suy niệm hay quyết định của bạn để lại sự tức giận, hoang mang, buồn sầu và những điều tương tự, bạn phải dừng lại, lùi lại một bước và nhận ra rằng đó không phải là “dư âm” của sự hiệp thông với Thiên Chúa. Một sự phân định tốt đòi hỏi chúng ta phải khiêm tốn sẵn sàng thay đổi con đường mình đang đi và thay đổi cách suy nghĩ của mình. Những hệ lụy mà ta nếm trải từ các sai lầm ấy sẽ giúp ta quay trở lại và sửa chữa chúng ngay từ gốc rễ.
Chương Năm và Chương Sáu sẽ trình bày bản tóm tắt giáo huấn của thánh I-nhã về thực hành này để mở rộng và giải thích sâu hơn tiến trình phân định thần loại.
Can Đảm Và Quảng Đại: Có lẽ tất cả chúng ta đều đã nghe câu nói “Gieo gì gặt nấy”. Chân lý phổ quát này cũng hoàn toàn đúng đắn trong đời sống thiêng liêng của chúng ta. Nếu bạn thờ ơ nguội lạnh, hời hợt, bạn hầu chắc thu về một linh hồn nguội lạnh, hời hợt. Nếu bạn đón nhận các bài thao luyện với sự ích kỷ và uể oải, hãy tin chắc rằng đó là những gì bạn sẽ nhận lại. Nhưng nếu bạn thường xuyên nỗ lực thực hiện một hành vi quảng đại và can đảm thẳm sâu nhất, rồi tiếp tục đào sâu hành vi ấy, ngày qua ngày, tuần qua tuần, tháng này qua tháng khác, thì bạn có thể chắc chắn rằng Chúa của chúng ta sẽ tuôn đổ muôn vàn ơn thiêng cách quảng đại trên bạn.
Sự quảng đại và lòng can đảm về bản chất là một hành động của ý chí. Bằng một quyết định của ý chí, điều cốt yếu là bạn phải thưa tiếng “Xin Vâng”. Nhưng rất nhiều lúc bạn lại thưa “Xin Vâng” kèm theo những điều kiện. Bạn có thể nói: “Lạy Chúa, Chúa muốn gì nơi con? Xin cho con biết, để con suy nghĩ xem, rồi con sẽ cố gắng làm điều Chúa muốn.” Đó là sự uể oải và hèn nhát. Hãy bắt đầu bằng tiếng “Xin Vâng”. Hãy tiếp tục bằng tiếng “Xin Vâng”. Đừng thưa điều gì khác ngoài một tiếng “Xin Vâng” trọn vẹn và vang vọng gửi tới Chúa và thánh ý của Ngài. Dưới đây là ba lời nguyện đầy quyền năng từ Thánh Kinh để bạn có thể rập khuôn theo sự phó thác của mình:
“Vâng, tôi đây là tớ nữ của Chúa, xin Người thực hiện cho tôi như lời sứ thần nói” (Lc 1,38)
“...tuy vậy, xin đừng theo ý con, một xin theo ý Cha” (Lc 22,42)
“Lạy Cha, con xin phó thác hồn con trong tay Cha” (Lc 23,46)
Ngoài ra, những lời nguyện phó thác do thánh I-nhã và thánh Charles de Foucauld biên soạn được cung cấp trong phần “Kinh Sáng” ở Phần Ba của cuốn sách này là để giúp bạn đạt được tiếng “Xin Vâng” mà lòng Chúa mong ước. Hãy đọc những lời nguyện ấy, đặt trọn tâm hồn vào đó, thưa lên nhiều lần, để chúng trở thành một quyết định thẳm sâu của ý chí bạn.
Sự khô khan nguội lạnh: Nếu bạn dấn thân vào một đời sống cầu nguyện, đặc biệt là theo cách thức có cấu trúc và hệ thống do thánh I-nhã đề ra, bạn có thể tin chắc rằng lời cầu nguyện này sẽ trổ sinh hoa trái. Bạn sẽ được biến đổi. Nếu sau khi dấn thân vào một đời sống cầu nguyện sâu sắc và bền bỉ mà bạn không thấy bất kỳ tác động rõ rệt nào đối với cuộc sống của mình, thì bạn cần lùi lại và suy ngẫm lý do tại sao. Nhiều khả năng là vì bạn chưa thực sự bước vào đời sống cầu nguyện với sự quảng đại và can đảm. Tuy nhiên, nếu bạn đang làm điều đó với lòng thành thật và trọn vẹn, và nếu bạn thực sự tìm cách rũ bỏ mọi tội lỗi khỏi cuộc sống của mình, thì cũng có thể “sự khô khan” mà bạn nếm trải lại chính là điều bạn đang cần. Có thể Thiên Chúa đang cất đi mọi niềm an ủi thiêng liêng để mời gọi bạn thưa tiếng “Xin Vâng” không phải vì bạn “cảm thấy” dễ chịu, mà vì bạn yêu mến Ngài. Có thể điều Chúa muốn nơi bạn, hơn bất cứ điều gì khác, là một hành vi ý chí thuần khiết và trọn vẹn hơn, bất chấp sự vắng bóng rõ ràng của mọi cảm xúc thiêng liêng và niềm an ủi giác quan. Điều này là tốt. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải đoan chắc rằng “sự khô khan” ấy không phải là do bạn đang lười biếng trong việc cầu nguyện và trong sự cam kết với Chúa Kitô, trong việc chiến thắng tội lỗi và chu toàn thánh ý thần linh của Ngài.
Tránh các cực đoan: Đôi khi, khi một người bắt đầu khám phá ra đời sống mới của ân sủng và lòng thương xót, đồng thời bắt đầu được giải thoát khỏi những tội lỗi đã bám rễ bấy lâu nay, họ thường có xu hướng nhảy sang một cực đoan khác hoặc “phản ứng thái quá”. Sự phản ứng thái quá này không phải là một chuyển động thiêng liêng của linh hồn (vốn luôn tốt lành); đúng hơn, đó là một cách tiếp cận cảm xúc thiếu lý trí đối với một số “cảm giác dễ chịu” mà người ta gặp được. Hãy nhớ lại cảnh tượng Biến Hình khi Chúa Giêsu đưa Phêrô, Giacôbê và Gioan lên ngọn núi cao và biến đổi hình dạng trước mặt các ông khi Người đàm đạo với Môsê và Êlia. Phêrô bị choáng ngợp bởi sự phấn khích đến nỗi ông đã kêu lên: “Lạy Thầy, chúng con ở đây, thật là hay! Nếu Thầy muốn, con xin dựng tại đây ba cái lều, một cho Thầy, một cho ông Mô-sê, và một cho ông Ê-li-a.” (Mt 17,4). Sự phấn khích này của Phêrô khi đề nghị dựng ba cái lều để họ có thể ở lại trên núi có thể được gọi là sự “cực đoan” hay “phản ứng thái quá”. Phêrô đã để cho cảm xúc dẫn dắt tư duy của mình thay vì thánh ý Thiên Chúa. Có lẽ đó là một trong những lý do khiến trải nghiệm ấy kết thúc một cách đột ngột như vậy.
Đồng thời, nếu bạn thấy rằng một vài bài thao luyện nào đó dẫn bạn đến sự hoang mang, tuyệt vọng, sợ hãi và những điều tương tự, hãy tránh xa chúng ra. Trong trường hợp đó, hãy lùi lại để kiểm thảo suy nghĩ của mình, nhận ra rằng bạn nhiều khả năng đang đi vào lối mòn của một sai lầm nào đó trong tư duy, hiểu sai tiếng nói của Thiên Chúa. Một ví dụ điển hình cho điều này là khi thánh Phêrô trốn chạy trong sợ hãi lúc Chúa Giêsu bị bắt. Việc Chúa Giêsu bị bắt không phải là vấn đề, vấn đề nằm ở sự tuyệt vọng và suy nghĩ hỗn loạn của Phêrô vào thời điểm đó.
Thiên Chúa, khi Thiên Chúa thực sự hành động, Ngài sẽ dẫn dắt bạn một cách can đảm, bình an, vui tươi và tự tin bước đi trên con đường đẹp đẽ, giải thoát và viên mãn mà Ngài dành cho bạn. Tất cả những phẩm tính và trải nghiệm tuyệt vời này sẽ đồng hành với một lối đường hoán cải chân chính và thành thật. Vì vậy, nếu bạn nhận thấy các cực đoan khác đang len lỏi vào, hãy dừng lại, bước lùi lại và chậm rãi bắt đầu lại. Nếu bạn vẫn hoang mang, hãy tìm kiếm lời khuyên từ một người đồng hành.
Đừng nhảy cóc: Một xu hướng thường thấy trong đời sống thiêng liêng là muốn nhảy cóc để đạt ngay tới sự hoàn thiện. Nhưng sự trọn hảo của đời sống không thể thành tựu chỉ sau một đêm. Không có con đường tắt và tức thì nào để biến đổi mọi khía cạnh của cuộc đời bạn theo thánh ý Thiên Chúa. Việc này thường đòi hỏi rất nhiều thời gian, lòng quyết tâm, sự hoán cải liên tục và hàng ngàn quyết định nhỏ nhặt hằng ngày được lặp đi lặp lại trong suốt cuộc đời. Nếu bạn cố gắng “nhảy cóc” trong đời sống thiêng liêng, bạn chỉ đang tự lừa dối chính mình mà thôi. Mục tiêu là hãy để Thiên Chúa làm những gì Ngài muốn ngay lúc này và ở đây, ngày hôm nay, trong linh hồn bạn, và hãy để ngày mai cho ngày mai lo. Thật vậy, trừ khi bạn để Thiên Chúa hoàn thành công trình mà Ngài định liệu cho bạn ngày hôm nay, bằng không bạn sẽ chẳng có khả năng tiến xa hơn được nữa. Tất cả những gì bạn có là ý Ngài trong ngày hôm nay, ngay lúc này và ở đây. Hãy sống chu toàn bổn phận của phút hiện tại và tránh xa sự cám dỗ nghĩ rằng mình thánh thiện hơn mức mình đang có.
Hãy dấn thân trọn vẹn: Thánh I-nhã mang đến cho chúng ta những cấu trúc tốt lành và vững chắc để hành động và suy ngắm, và bạn nên làm tất cả những gì có thể để đón nhận các phương pháp này một cách trọn vẹn. Dưới đây là một vài chỉ dẫn thực hành về phương diện này:
- Khi thực hiện một giờ thánh chầu Thánh Thể, hãy dành trọn vẹn một giờ để cầu nguyện. Thực ra, 61 phút thì tốt hơn nhiều so với 59 phút. Nếu bạn đã ấn định một khoảng thời gian ngắn hơn cho một buổi cầu nguyện cụ thể (chẳng hạn như 15 phút vào buổi sáng), hãy cố gắng ở lại trong 15 đến 16 phút, không ít hơn. Chương Ba sẽ đưa ra lời giải thích ngắn gọn về cách bạn có thể sử dụng các phương pháp cầu nguyện I-nhã: suy niệm, chiêm niệm và áp dụng các giác quan.
- Khi xét mình, hãy thực hiện toàn bộ bài xét mình – đừng chỉ lướt qua một cách vội vã với giả định rằng mình không cần đến một sự phản tỉnh chi tiết như vậy. Nhiều điều hơn về việc xét mình sẽ được trình bày ở Chương Bốn.
- Nếu một bài suy niệm hay lời cầu nguyện nào đó bạn đang sử dụng đánh động lòng bạn sâu xa, hãy dừng lại, ngẫm nghĩ về nó, đón nhận nó, nếm trải nó và đừng bỏ lỡ hoa trái tâm linh mà Thiên Chúa muốn ban tặng. “Đi cho hết” một bài suy niệm không phải là mục tiêu. “Gặp gỡ Thiên Chúa Hằng Sống” mới là mục tiêu. Vì vậy, hãy để bài suy niệm trổ sinh hoa trái tốt lành mà Thiên Chúa muốn trao ban. Hãy để bài suy niệm dẫn lối bạn đến với Chúa Kitô, để trò chuyện với Ngài, nhận biết Ngài, yêu mến Ngài. Đừng trở thành nô lệ của chính bài suy niệm; trái lại, hãy trở thành tôi tớ của Chúa Kitô, đặt Ngài làm Chủ tễ của lời cầu nguyện và cuộc đời bạn.
- Hãy cậy dựa vào “cấu trúc” nhiều hơn là cảm xúc của bạn nếu bạn đang cảm thấy sầu khổ và khô khan. Sự sầu khổ thiêng liêng chưa bao giờ là một người dẫn đường tốt. Trong những thời khắc sầu khổ ấy, khi bạn không muốn ở lại trong giờ cầu nguyện của mình, hoặc khi giờ nguyện ngắm ấy dường như trổ sinh ít hoặc không có hoa trái, bạn phải kiên trì. Thực ra, sự kiên trì trong những giai đoạn đó là cốt lõi và mang lại nhiều hoa trái hơn bạn tưởng tượng rất nhiều. Nếu bạn thấy mình không nhận được niềm an ủi từ lời cầu nguyện, hãy vui mừng vì sự nhận biết này, rồi hãy quỳ gối xuống, dâng lời ngợi khen Thiên Chúa và suy ngẫm các chân lý của bài suy niệm sâu sắc hơn nữa. Và nếu bạn trải qua trọn vẹn một giờ đồng hồ trung thành với các bài suy niệm và lời cầu nguyện của mình mà không “cảm thấy” được an ủi, thì hãy tin chắc rằng đó là một giờ thánh đầy tràn hoa trái vì bạn đã ở lại với Chúa của chúng ta trong lòng trung tín với Ngài. Trải nghiệm này sẽ làm gia tăng sức mạnh cho ý chí của bạn rất nhiều. Một lời Kinh Thánh tuyệt vời cần nhớ lại trong những khoảnh khắc này là điều Chúa Giêsu đã nói với các Tông đồ khi kết thúc cơn hấp hối trong vườn Giết-sê-ma-ni: “Thế ra anh em không thể canh thức nổi với Thầy một giờ sao?” (Mt 26,40b).
Những quyến luyến lệch lạc: Một trong những “mục tiêu phụ” chính yếu của Linh Thao là giải thoát bạn khỏi bất kỳ lòng quyến luyến nào mang tính chất “bất điều độ” hay “lệch lạc”. Điều này có nghĩa là sự dính bén vào những thứ tội lỗi, thuộc về thế gian hoặc thái quá. Chẳng hạn, sự dính bén vào bất cứ điều gì nằm trong Bảy Mối Tội Đầu hay Mười Điều Răn đều là tội lỗi. Nhưng những lòng quyến luyến lệch lạc không phải lúc nào cũng hướng về những thứ rõ ràng là tội lỗi. Nếu sự dính bén ấy là thái quá và mất trật tự, thì nó vẫn là một trở ngại. Ví dụ, bạn có thể có một khát khao sâu sắc đối với một công việc nào đó, một sự thăng tiến, danh vọng, tiền tài, thành công... Hoặc có lẽ bạn khao khát cháy bỏng được giải thoát khỏi một gánh nặng nào đó trong cuộc sống, chẳng hạn như một căn bệnh thể xác. Nhưng thánh ý Thiên Chúa không nhất thiết phải ban cho bạn điều bạn “muốn” hay giải thoát bạn khỏi “gánh nặng” này; trái lại, ý Ngài có thể là ban ơn sủng để bạn từ bỏ điều mình “muốn” và kiên nhẫn chịu đựng “gánh nặng” ấy. Vì thế, hãy nhận biết bất kỳ khao khát mạnh mẽ nào muốn tìm kiếm điều này điều nọ và đừng vội mặc định rằng Thiên Chúa muốn điều này điều nọ cho bạn. Hãy mở lòng để thay đổi góc nhìn của mình.
Đôi khi, bạn thậm chí có thể trở nên quyến luyến lệch lạc với cả những điều “tốt đẹp”. Chẳng hạn, có thể bạn yêu mến ơn gọi mà mình đã được ban tặng và nghiệm thấy niềm vui lớn lao trong những việc mình làm. Một linh mục có thể yêu mến sứ vụ mục tử của mình, một bậc cha mẹ có thể yêu việc ở bên con cái... Điều đó thật tốt đẹp! Nhưng ngay cả trong trường hợp này, bạn có thể nhận ra mình đã dính bén vào những cảm giác dễ chịu mà mình nhận được nhiều hơn là một tình yêu thuần khiết dành cho Thiên Chúa hay tha nhân. Vì vậy, hãy tỉnh thức trước bất kỳ và mọi “sự” mà bạn đang quyến luyến và yêu mến. Hãy đoan chắc rằng động lực cho tình yêu của bạn là tinh tuyền và khiêm tốn, chứ không phải ích kỷ. Điểm mấu chốt là việc tìm kiếm niềm vui lớn lao trong ơn gọi và bổn phận của mình là điều tốt lành, trừ khi lòng ái mộ của bạn trở nên thái quá và do đó, trở nên lệch lạc, và do đó, trở thành một rào cản đối với ân sủng và thánh ý Thiên Chúa.
Tôn trọng ơn gọi của bạn trong cuộc sống: Nói cách khác, nếu bạn là một người cha hay người mẹ, người vợ hay người chồng, người con, đừng cố gắng sống cuộc đời của một linh mục, một đan sĩ hay một nữ tu. Và ngược lại. Sự thánh thiện của một linh mục sẽ mang dung mạo khác với sự thánh thiện của một bậc cha mẹ... Hãy để lời cầu nguyện và sự suy ngắm dẫn lối bạn đến việc chu toàn một cách trung tín ơn gọi của riêng mình, chứ không phải ơn gọi của người khác.
Tìm kiếm sự cô tịch và thinh lặng: Hiếm có ai có thể bỏ đi hàng giờ, hàng ngày, hàng tuần hay hàng tháng trời để bước vào sự cô tịch và thinh lặng với Chúa của chúng ta. Nhưng thinh lặng và cô tịch là điều thiết yếu nếu bạn muốn gặp gỡ Chúa, nghe tiếng Ngài và tự do bước theo các mệnh lệnh của Ngài. Vì vậy, ngay cả những ai đang sống một cuộc đời vô cùng bận rộn cũng phải tìm cách để gặp gỡ sự cô tịch và thinh lặng bên trong sự hối hả của cuộc sống. Nếu thiếu điều này, thật khó để nghe thấy tiếng Chúa phán bảo. Do đó, hãy sáng tạo và cam kết tìm kiếm những khoảng thời gian và phương thế mà bạn có thể diện kiến Thiên Chúa trong những khoảnh khắc thinh lặng và cô tịch. Ít nhất, hãy cố gắng đoan chắc rằng giờ thánh hằng tuần hay buổi cầu nguyện hằng ngày của bạn là một khoảng thời gian hoàn toàn không bị lo ra chia trí. Hãy tắt điện thoại di động, tạm dừng lịch trình làm việc hằng ngày, ngừng suy nghĩ về những việc bạn “nên” làm và chỉ ở bên Chúa của chúng ta trong những khoảng thời gian Ngài ban tặng cho bạn sự thinh lặng và cô tịch.
Sự Thật sẽ giải thoát anh em: Chúng ta không nên sợ hãi sự thật, phải không? Vấn đề là nhiều người lại sợ hãi khi phải đối diện với sự thật. Nhưng tại sao? Có lẽ có một vài lý do. Một trong những lý do phổ biến nhất cho nỗi sợ hãi này là hầu hết mọi người đều sợ phải thay đổi. Thế nhưng sự thật không nên gây ra nỗi sợ hãi, nó nên mang lại sự nhẹ nhõm. Vì vậy, nếu việc khám phá ra một chân lý nào đó thách đố bạn phải thay đổi, bạn nên đón nhận điều đó với vòng tay rộng mở.
Cụm từ “Sự Thật sẽ giải thoát anh em” là một lời chỉ dẫn vô cùng quan trọng và đáng để chúng ta suy niệm đi suy niệm lại. Nguyên tắc cơ bản này có thể là nguồn mạch của nhiều sự chữa lành trong cuộc đời bạn, và là nguồn cội của một sự tự do nội tâm và niềm hoan lạc lớn lao. Thiên Chúa và thánh ý vẹn tuyền của Ngài chính là sự thật. Đến để nhận biết Thiên Chúa, tất cả những gì Ngài mạc khải và tất cả những gì Ngài muốn cho cuộc đời bạn, chính là tâm điểm dẫn đường cốt lõi của những bài tập linh thao này cũng như của chính cuộc sống.
Những bài học tiếp theo
Chương này đã chia sẻ một cái nhìn tổng quan ngắn gọn về Linh Thao theo bản văn của thánh I-nhã. Các chương tiếp theo sẽ mang đến bản tóm tắt của một số bài học khác nhau do thánh I-nhã truyền dạy. Bằng cách học hỏi và áp dụng chúng vào đời sống thiêng liêng của mình, bạn chắc chắn sẽ lớn lên trong ân sủng của Thiên Chúa theo nhiều cách thức khác nhau.
Link bài viết: Chapter Two: "The Spiritual Exercises" - My Catholic Life!
Nguồn: My Catholic Life!
Chuyển ngữ: Têrêsa Hồng Yến | CTV JESCOM - Truyền Thông Dòng Tên
