[Hạnh Các Thánh] - Ngày 23.10: Sống dấn thân nhiệt huyết như Thánh Gioan CapistranoI

1. Tóm lược tiểu sử: Từ ngục tối Perugia đến ngọn đuốc dấn thân

Tự giam mình trong vùng an toàn của tuổi tác hay vị thế sẵn có luôn là cám dỗ dễ dãi đối với con người. Bản năng thường thúc ép người ta thu mình lại khi gặp thất bại, hoặc vội vã dừng bước nghỉ ngơi khi đã chạm tới bên kia dốc cuộc đời. Thế nhưng, lịch sử Giáo hội thế kỷ XV đã ghi dấu hành trình của một vị tu sĩ Phanxicô người Ý - người đã chứng minh rằng không một hầm tù tăm tối hay rào cản tuổi tác nào có thể dập tắt được ngọn lửa dấn thân khi tâm hồn đã tìm thấy lý tưởng tối cao. Vị mục tử quả cảm ấy chính là Gioan Capistrano.

Sinh năm 1385 tại Capistrano trong một gia đình gốc Đức, Gioan sở hữu trí tuệ sắc bén và nhanh chóng bước lên đỉnh cao danh vọng khi trở thành thủ hiến Perugia ở tuổi 26. Tuy nhiên, biến cố bị phản bội và giam cầm trong chiến tranh đã đập tan mọi vinh hoa trần thế. Chính nơi đáy sâu ngục tối, sự sụp đổ của các điểm tựa quyền lực đã mở ra cuộc gặp gỡ định mệnh của ngài với Thiên Chúa. Ở tuổi 31, ngài dứt khoát cởi bỏ áo quan trường để khoác lên mình chiếc áo nâu nghèo khó Dòng Phanxicô. Sau khi thụ phong linh mục, ngài trở thành nhà rao giảng lưu động không mệt mỏi, rảo bước khắp các quốc gia châu Âu để thổi lại sức sống cho một đức tin đang nguội lạnh.

Sứ mạng của ngài được đóng ấn bằng một tinh thần xông xáo phi thường. Ngài vận dụng vốn kiến thức luật học tài ba để bảo vệ kỷ luật Dòng Phanxicô, và đặc biệt, khi đã ở tuổi 70 - ngưỡng cửa nghỉ ngơi của đời người - ngài vẫn can đảm xông pha dẫn đầu lực lượng tinh thần, góp phần mang lại chiến thắng lịch sử tại Belgrade trước nguy cơ xâm lược. Ba tháng sau biến cố đó, ngài trút hơi thở cuối cùng vào năm 1456, khép lại một hành trình sống trọn vẹn và kiên cường đến phút cuối cùng.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Ngọn lửa bùng cháy từ hành động

Sức mạnh dũng cảm nơi Thánh Gioan Capistrano tỏa sáng qua một bản lĩnh dấn thân không có khái niệm “bỏ cuộc”. Ngài không cho phép mình an phận trong bức tường tu viện hay vịn vào sự mệt mỏi của thể xác để thoái lui. Từ một vị quan cai trị bị quăng vào tù ngục cho đến một cụ già 70 tuổi trên chiến trường, ngài luôn sẵn sàng biến mọi nghịch cảnh và giai đoạn cuộc đời thành cơ hội để phục vụ Giáo hội và nâng đỡ đức tin của cộng đoàn.

Hành trình của vị tu sĩ Dòng Phanxicô bóc trần căn bệnh viện cớ và thái độ sống cầm chừng hiện nay. Rất dễ để người ta đổ lỗi cho hoàn cảnh, tuổi tác hay những tổn thương quá khứ để tự cấp phép cho mình sống thụ động, hoàn thành công việc một cách máy móc và hời hợt. Tinh thần của thánh nhân nhắc nhớ rằng, giá trị của một cuộc đời không đo bằng sự an toàn trôi qua mỗi ngày, mà nằm ở sức bùng cháy của tâm huyết trong từng bổn phận được giao phó.

Linh đạo dấn thân ấy đòi hỏi một sự chuyển hóa trực diện trong nhịp sống hằng ngày. Đó là khi ta kiên quyết dẹp bỏ thái độ làm việc qua loa hay tư tưởng “chờ đủ tuổi, đợi rảnh rỗi” mới dấn thân làm việc thiện. Tinh thần Thánh Gioan Capistrano mời gọi mỗi người dốc trọn trí tuệ và sự tận tụy vào công việc hiện tại, dùng chính năng lực cá nhân để mang lại sự ổn định, nâng đỡ những người xung quanh. Khi chấp nhận dấn thân không tính toán, chúng ta đang biến cuộc đời mình thành một chứng tá kiên cường và tràn đầy ý nghĩa giữa đời.