Sau khi bạn đã hoàn tất việc xét mình dựa trên Bảy Mối Tội Đầu và Mười Điều Răn và cảm thấy mình đã sẵn sàng để đào sâu hơn về đời sống thiêng liêng, bản xét mình sau đây có thể trở thành một công cụ hữu ích cho bạn. Đặc biệt, hãy kết hợp bản này với bản “Việc Xét Mình Hằng Tuần” ở phần trước trong giờ chầu hằng tuần của bạn. Trọng tâm của bản xét mình này không chỉ là nhận ra các tội trọng và tội nhẹ, mà còn giúp bạn nhận diện điều có thể gọi là “những bất toàn thiêng liêng.” Đó là vô số cách thức mà bạn chưa hoàn toàn sống trong thánh ý Thiên Chúa. Những ai thật lòng khao khát đạt tới đời sống nhân đức đích thực phải cố gắng thanh luyện ngay cả những tội lỗi nhỏ nhất và những bất toàn nhỏ bé nhất. Không có kim chỉ nam nào tốt hơn cho hành trình ấy bằng ba nhân đức đối thần: Đức Tin, Đức Cậy và Đức Mến.
Sau khi lược qua từng nhân đức, hãy suy niệm các điểm một cách chậm rãi và cẩn thận. Hãy thường xuyên trở lại với những điểm được trình bày dưới đây, đặc biệt lưu tâm đến những khía cạnh mà bạn nhận thấy mình còn thiếu sót. Đừng nản lòng nếu những nhân đức ấy đặt ra cho bạn những đòi hỏi lớn lao, hoặc nếu sự trọn lành của chúng dường như vượt quá khả năng của bạn. Rất có thể bạn sẽ không đạt tới sự hoàn thiện ấy chỉ trong một giờ cầu nguyện, hay thậm chí sau nhiều giờ cầu nguyện. Tuy nhiên, nếu bạn chủ ý đưa ra một quyết tâm vững chắc để thăng tiến trong các nhân đức ấy, để ân sủng Thiên Chúa thanh luyện bạn khỏi tội lỗi và giúp bạn đạt được nhiều nhân đức hơn, thì từng bước một, bạn sẽ ngày càng tiến gần hơn đến sự trọn lành
Những bất toàn trong Đức Tin
Đức Tin là một nhân đức đối thần nhờ đó bạn có được sự hiểu biết rõ ràng về Thiên Chúa và thánh ý của Ngài, không để mình bị chi phối bởi những dối trá và mưu chước của ma quỷ, cũng không bị lôi kéo bởi những yếu đuối của bản tính con người. Để đạt đến đức tin trọn hảo là một tiến trình rất khó khăn, vì điều đó đòi hỏi trí khôn phải được thanh luyện cách sâu xa và trọn vẹn, để chỉ một mình Thiên Chúa và thánh ý của Ngài hướng dẫn mọi suy nghĩ của bạn. Đức Tin được kiện toàn liên lỉ từng ngày khi bạn không ngừng loại bỏ mọi điều làm tâm trí mình trở nên mù mờ hoặc khiến mình tin vào bất cứ điều gì khác với điều Thiên Chúa biết và muốn.
Điều gì đang chi phối cách suy nghĩ của bạn? Tâm trí bạn không thể được nuôi dưỡng bằng chân lý nếu bạn không mở ra với chân lý. Cũng như bông hoa cần ánh mặt trời, tâm trí bạn cũng cần Chân Lý - chính là Lời Thiên Chúa, là Đức Giêsu Kitô, Ngôi Lời nhập thể. Bạn có để Lời Chúa hướng dẫn đời sống mình mỗi ngày không? Bạn có thường xuyên nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng Kinh Thánh, giáo huấn của Hội Thánh, gương sáng của các thánh và những giáo huấn chân chính khác được Đức Kitô gợi hứng không? Hay bạn lại dành quá nhiều thời gian để những ảnh hưởng của thế gian định hình cách mình suy nghĩ - chẳng hạn như mạng xã hội, truyền hình, tin tức thế tục, các loại tạp chí và những phương tiện tương tự? Nếu bạn không để Lời Thiên Chúa hằng ngày hướng dẫn tâm trí mình, mà lại để những ảnh hưởng của thế gian tác động mạnh mẽ hơn, thì đó là một sự sao nhãng bổn phận thiêng liêng và là một bất toàn trong đời sống đức tin.
Một cử chỉ tuyên xưng đức tin mỗi ngày: Khi yêu một người, bạn cần thường xuyên làm mới tình yêu ấy bằng cách nói: “Anh yêu em,” hoặc “Con yêu Chúa.” Đức Tin cũng vậy. Khi tin vào Thiên Chúa, đời sống đức tin cũng cần được liên tục canh tân bằng lời tuyên xưng: “Con tin.” Bạn có thực hiện hành vi đức tin mỗi ngày không? Nếu có, lời tuyên xưng ấy có phát xuất từ tận đáy lòng không? Một hành vi đức tin có thể là việc sốt sắng đọc Kinh Tin Kính, hoặc đơn sơ thưa với Chúa: “Lạy Chúa, con tin mọi điều Chúa đã mặc khải cho con và cho Hội Thánh của Chúa.” Việc không bày tỏ đức tin của mình với Thiên Chúa mỗi ngày là một bất toàn trong đời sống thiêng liêng.
Không ngừng thăng tiến trong đời sống đức tin: Đức Tin phải giống như một dòng sông luôn chảy, chứ không phải một mặt nước tù đọng. Có thể bạn đã đón nhận đức tin và nghĩ rằng như thế là đủ. Tuy nhiên, bản chất của đức tin đòi hỏi sự tăng trưởng liên tục; nếu không, nó sẽ ngày một suy yếu. Dù bạn nghĩ mình có một đức tin mạnh mẽ như thế nào đi nữa thì đức tin đó cũng sẽ dần dần bị mai một nếu bạn không làm gì cả. Bạn có tha thiết tìm cách thăng tiến đức tin của mình hằng ngày không? Đó có phải là một khát vọng sâu xa trong lòng bạn không? Nếu không, bạn đã sao nhãng đời sống thiêng liêng của mình rồi đó.
Bạn tín thác vào Thiên Chúa hay chính mình? Khi gặp những khó khăn trong cuộc sống, bạn có thể dễ dàng cậy dựa vào những ý tưởng mà bạn cho là đúng, thay vì tìm đến Thiên Chúa. Tín thác có nghĩa là xác tín rằng chỉ một mình Thiên Chúa là nguồn mạch của mọi chân lý và chỉ một mình Ngài có lời giải đáp cho mọi vấn đề của cuộc sống. Khi phải đối diện với những thử thách, bạn tìm đến ai? Bạn xác tín đến mức nào rằng chỉ một mình Thiên Chúa mới có mọi câu trả lời? Bạn có tìm kiếm chân lý và sự khôn ngoan của Ngài trong mọi sự không? Hay bạn thường dựa nhiều hơn vào những suy nghĩ của chính mình hay vào những ý kiến sai lạc của người khác? Thiên Chúa phải là Đấng hướng dẫn bạn trong mọi thử thách cũng như trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Nếu có bất kỳ thứ “khôn ngoan” nào khác đang dẫn dắt bạn thay cho Thiên Chúa, thì đó là dấu hiệu phản ánh sự thiếu hụt trong đức tin và lòng tín thác của bạn.
Đức Tin phải được tuyên xưng: Muốn tăng trưởng, đức tin không thể chỉ tồn tại như một xác tín nội tâm, tách biệt khỏi đời sống bên ngoài, khỏi những điều bạn nói và những việc bạn làm. Khi đức tin thật sự sống động, nó sẽ được chia sẻ, được biểu lộ và tác động đến những người chung quanh. Bạn có tuyên xưng đức tin của mình không? Bạn có sẵn sàng để người khác nhận thấy điều mình tin không? Chẳng hạn, bạn có cảm thấy tự nhiên khi cầu nguyện nơi công cộng hoặc khi nói về Thiên Chúa trong những cuộc trò chuyện hằng ngày không? Hay bạn cảm thấy ngại ngùng hoặc xấu hổ? Việc không dám biểu lộ đức tin một cách công khai và tự nhiên là sự chối bỏ đức tin.
Đức Tin luôn tìm kiếm sự hiểu biết: Chân lý của Thiên Chúa không hề mâu thuẫn với khoa học, với đau khổ của con người, với những bi kịch của cuộc sống hay với bất cứ thực tại nào khác. Đức tin đem lại những lời giải đáp sâu xa nhất cho mọi vấn nạn của cuộc đời. Hơn nữa, đức tin không chỉ giúp bạn tháo gỡ những điều làm bạn bối rối, mà còn thôi thúc bạn tìm kiếm sự hiểu biết ở mức độ cao cả nhất. Thực tại về các thiên thần, bí tích Thánh Thể, đời sống luân lý và mọi điều được tuyên xưng trong Kinh Tin Kính đều cần được suy niệm không ngừng dưới ánh sáng chân lý của Thiên Chúa. Bạn có luôn tìm cách hiểu mọi vấn đề của cuộc sống dưới ánh sáng chân lý của Thiên Chúa không? Nếu không, đó là một sự thiếu hụt đức tin.
Link bài gốc: Examination of Conscience: Faith, Hope and Charity
Chuyển ngữ: Jos. John B. | CTV JESCOM - Truyền Thông Dòng Tên
