CÁCH THIÊN CHÚA CỨU ĐỘ CON NGƯỜI
Suy tư Tin Mừng Chúa Nhật XXVII Thường Niên - Năm A
Có người cho rằng tại sao Thiên Chúa không phán một lời để cứu độ con người như lúc Ngài tạo thiên lập địa? Hoặc một câu hỏi dễ hơn: Tại sao Thiên Chúa để cho sự dữ luôn hoành hành khiến con người mệt nhoài sa ngã? Có lẽ đằng sau những câu hỏi ấy còn là một thao thức rất người: nếu Thiên Chúa thực sự yêu thương và quyền năng, sao Ngài không làm mọi sự nhanh hơn, dễ hơn và ít đau khổ hơn?
Ba câu hỏi trên đây có thể dẫn chúng ta vào một hành trình cứu độ rất dài của Thiên Chúa. Theo Tin Mừng Chúa Nhật 27 hôm nay (Mt 21,33-43), chính Chúa Giêsu kể lại vài trang sử bi tráng của công trình cứu độ. Số là từ thời Cựu Ước, Thiên Chúa đã gửi nhiều ngôn sứ đến để giúp dân trở về với Thiên Chúa. Mỗi ngôn sứ như là một đầy tớ luôn trung thành với ông chủ vườn nho, chính là Thiên Chúa. Mỗi ngôn sứ lắng nghe Lời Đức Chúa để truyền đạt lại cho dân, nhờ đó dân được cứu độ. Tiếc rằng hầu hết trong số ngôn sứ đều bị “bọn tá điền” tiêu diệt hoặc loại trừ. Điều đáng ngạc nhiên trong dụ ngôn này không chỉ là sự độc ác của những tá điền, mà còn là sự kiên nhẫn đến khó hiểu của ông chủ vườn nho. Ông có thể trừng phạt họ ngay từ đầu. Ông có thể lấy lại vườn nho ngay lập tức. Nhưng ông cứ gửi người này rồi người khác đến. Có lẽ đây cũng là một nét rất đẹp đến lạ lùng trong cách Thiên Chúa cứu độ: Ngài không dễ dàng bỏ cuộc trước con người.
Thiên Chúa vẫn không bỏ cuộc. Ngài tiếp tục gửi nhiều ngôn sứ đến, vậy mà chúng tiếp tục đánh người này, giết người kia, ném đá người nọ. Sau cùng Thiên Chúa gửi chính Con Một là Đức Giêsu Kitô đến ở với con người. Ngài đã chào đời tại Bêlem, lớn lên trong âm thầm tại Nazareth và sau đó, ba năm rao giảng Tin Mừng, cũng bị đóng đinh trên thập giá. Đức Giêsu đã chết, nhưng sau đó Ngài đã phục sinh. Bởi thế câu cuối Tin Mừng hôm nay viết rằng: “Tảng đá thợ xây nhà loại bỏ lại trở nên đá tảng góc tường. Đó chính là công trình của Chúa, công trình kỳ diệu trước mắt chúng ta.” Chúa Giêsu là tảng đá góc tường, là nền móng cho Giáo Hội, cho công trình cứu độ được đứng vững cho đến ngày nay.
Ở đây chúng ta bắt đầu hiểu phần nào câu hỏi ban đầu. Thiên Chúa không cứu con người bằng một mệnh lệnh từ trời cao. Ngài cứu con người bằng cách bước vào dòng chảy lịch sử của chúng ta. Ngài đến gần, nói tiếng nói của con người, chia sẻ phận người, chấp nhận bị từ chối và cuối cùng đi vào chính cái chết của con người. Thiên Chúa không đứng bên ngoài đau khổ để giải thích đau khổ; Ngài bước vào bên trong đau khổ để biến đổi nó bằng tình yêu.
Quý độc giả thân mến,
Chúng ta đi theo một Chúa Giêsu đã hy sinh chính mạng sống mình để cứu độ nhân trần. Đây có lẽ là tình yêu trọn vẹn nhất mà Thiên Chúa đã và đang dành tặng cho con người. Bởi lẽ không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người dám hiến mạng vì bạn hữu của mình. Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI nhận xét rằng: “Đức Giêsu đón nhận cái chết tự nội tâm Người và biến nó thành một cử chỉ yêu thương. Xem bề ngoài đó là chuyện tàn bạo dữ dội – việc đóng đinh vào thập giá – nhưng bên trong là hành vi yêu thương tận hiến toàn vẹn.” (Youcat 210).
Nếu cái chết của Chúa Giêsu như bao người, thì chẳng có gì ghê gớm, chẳng có gì lay động lòng người. Nhưng thật lạ lùng rằng: Chúa chết vì từng người – vì tôi, vì bạn – một cách rất cá vị và cụ thể. Thánh Phaolô xúc động viết: “Người yêu mến tôi và hiến mạng sống vì tôi” (Gl 2,20). Không phải vì tôi xứng đáng, mà chính vì tôi yếu đuối, tội lỗi, đáng thương mà Ngài chết cho tôi. Có lẽ đây là một trong những điều khó hiểu nhất: Thiên Chúa không đợi chúng ta trở nên tốt rồi mới yêu. Ngài yêu ngay khi chúng ta còn bất toàn. Ngài không đợi chúng ta trở về mới mở cửa; chính tình yêu của Ngài làm cho chúng ta có thể trở về. Ơn cứu độ vì thế trước hết không phải là thành quả của những cố gắng đạo đức của con người, nhưng là một quà tặng được Thiên Chúa trao ban. Theo nghĩa này, cái chết của Chúa Giêsu luôn mang chiều kích cứu độ, nghĩa là: “Thiên Chúa giải thoát, chữa lành và đưa tín hữu đến đời sống mới trong ân sủng nhờ Cuộc Khổ Nạn và Phục Sinh của Chúa Giêsu Kitô.” (Từ điển Công Giáo, mục từ Cứu độ).
Cùng theo nghĩa trên, Thánh Phanxicô Assisi cảm nghiệm một cách tương tự: “Không phải ma quỷ đã đóng đinh Chúa Giêsu mà là chính bạn cùng với ma quỷ đã đóng đinh Người và còn đóng đinh Người bằng cách ham thích thói xấu và tội lỗi” (Youcat 97). Thánh Bernard de Clairvaux cũng cho là như thế: “Khi bàn tay Chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập giá, Người đã đóng đinh cả tội lỗi ta vào thập giá nữa.” Những lời này không nhằm làm cho chúng ta sống trong mặc cảm tội lỗi, nhưng giúp ta hiểu giá trị của ân sủng. Nhìn lên thập giá, người Kitô hữu không chỉ hỏi: “Ai đã đóng đinh Chúa?”, nhưng còn có thể hỏi một câu sâu hơn: “Tình yêu nào đã khiến Chúa ở lại trên thập giá?” Câu trả lời vẫn là: tình yêu dành cho con người.
Như vậy, rõ ràng Thập giá không còn là hình phạt, mà là bằng chứng sống động của một Tình Yêu không điều kiện, một tình yêu đến cùng và mãi mãi. Chính Chúa Giêsu dùng tính mạng mình để đền thay tội lỗi cho tôi và cho bạn, để diễn tả lời yêu thương, tha thứ và hy sinh. Thập giá không đóng lại quá khứ, nhưng mở ra con đường hy vọng. Như Chúa Giêsu nói: “Nếu hạt lúa gieo vào lòng đất không chết đi, thì nó vẫn trơ trọi; nhưng nếu chết đi, nó sẽ sinh nhiều bông hạt khác” (Ga 12,24). Cái chết ấy sinh hoa trái là cộng đoàn những người được cứu độ, là Giáo Hội, là tôi và bạn hôm nay.
Vì thế, cứu độ không chỉ là một chuyện đã xảy ra cách đây hơn hai ngàn năm. Công trình ấy vẫn tiếp diễn trong từng cuộc đời. Mỗi lần ai đó dám đứng lên sau vấp ngã, mỗi lần một tội nhân trở về, mỗi lần một người có thể tha thứ thay vì trả thù, mỗi lần giữa đêm tối người ta vẫn còn dám tin vào Thiên Chúa, mầu nhiệm Vượt Qua lại âm thầm tiếp tục sinh hoa trái.
“Chúa chết vì ai?” Thưa, Chúa chết vì nhân loại, vì tội lỗi, vì tình yêu, vì tôi và vì bạn. Mỗi người cần cá nhân hóa biến cố này như thánh Phaolô đã nói: “Tôi sống, nhưng không còn là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl 2,20). Khi chiêm ngắm cách Thiên Chúa cứu độc con người, ta không chỉ thấy khổ đau, mà còn thấy sự sống, niềm hy vọng và ơn cứu độ. Khi chiêm ngắm Chúa Giêsu, không chỉ thấy cái chết của một Thiên Chúa, nhưng còn chan chứa hy vọng vào Chúa Giêsu Phục Sinh. Có lẽ đây cũng là cách Thiên Chúa trả lời cho câu hỏi lúc đầu. Ngài không xóa mọi sự dữ bằng một lời quyền năng, bởi Ngài muốn cứu con người không như một món đồ được sửa chữa, nhưng như một người con được yêu thương và mời gọi bước vào tự do. Thiên Chúa cứu chúng ta bằng sự kiên nhẫn, bằng việc đến gần, bằng thập giá và bằng tình yêu. Một tình yêu có thể bị từ chối, nhưng không ngừng trao ban; có thể bị đóng đinh, nhưng cuối cùng vẫn phục sinh.
Có lẽ mỗi khi nhìn lên Chúa Giêsu trên thập giá, chúng ta có thể thầm thĩ một lời rất đơn sơ: Lạy Chúa, hóa ra Ngài đã đi xa đến thế chỉ để tìm thấy con.
