CON ĐƯỜNG CỦA CHÚA
Suy tư Tin Mừng Chúa Nhật XXVI Thường Niên - Năm A
Trên những xa lộ, dù có biển báo chỉ đường nhưng nhiều lúc do lơ đãng hay định vị nhầm, người ta vẫn có thể đi lạc. Khi đó, những góc U-Turn là cần thiết để người đi lạc tìm về đúng con đường mình đang muốn đi. Trong đời sống thiêng liêng cũng có những điểm tương tự như thế. Mặc dù Chúa đã dành cho mỗi người con đường của sự ngay thẳng nhưng có khi chúng ta vẫn đi lạc hướng. Khi đó, điều Chúa chờ đợi là chúng ta rẽ ngay vào góc quay đầu để đi đúng đường. Những hình ảnh này cũng được tìm thấy trong các bài đọc hôm nay.
1. Đường của Chúa là đường ngay thẳng
Ngay thẳng là sự thống nhất giữa lời nói và việc làm. Trong bài Tin mừng hôm nay, người cha nói với đứa con thứ nhất: “Con hãy đi làm vườn nho”. Anh ta đáp: “Con không muốn.” Đây là câu trả lời thiếu kính trọng và khiến người cha buồn. Không đứa con nào muốn làm buồn lòng cha mình, nhất là trong công việc hoàn toàn chính đáng. Ở đây, người con có trách nhiệm phụ giúp cha để làm việc, hầu có của ăn và có điều kiện chăm sóc gia đình. Do đó, khi nói “không”, anh ta đã chối bỏ trách nhiệm của mình, xét như một thành viên trong một mái nhà. Tin mừng kể lại, anh ta hối hận và đi làm việc phụ giúp cha. Người cha cũng đến nói với người con thứ hai, đi làm vườn nho. Người này trả lời rất hay: “con đây!” nhưng điều anh ta nói không đi đôi với việc anh ta làm. Anh đã ở lì ra đó mà không đi làm việc phụ giúp cha. Cả hai trường hợp trên đều không hoàn hảo. Một người làm đau lòng cha bằng lời nói, một người khiến cha khổ tâm bằng hành động.
Chúa Giêsu không hỏi ai trả lời hay hơn, mà hỏi: “Ai là người thi hành ý muốn của người cha?”. Hay nói khác hơn, rốt cuộc, người cha được an ủi với kiểu của người con nào? Chắc hẳn, người con đầu cũng an ủi phần nào tấm lòng của người cha khi làm điều cha mong chờ. Anh ta không thể rút lại lời nói của mình, không thể chối bỏ quá khứ, nhưng hành động để rút ngắn khoảng cách giữa lời nói và việc làm.
Trong đời sống đức tin của chúng ta cũng tương tự như thế. Nếu chúng ta chỉ tuyên xưng ngoài môi miệng rằng “con yêu Chúa” mà chẳng sống thái độ yêu thương với tha nhân, thì chúng ta có khác gì người con thứ hai, chỉ nói mà không làm? Nếu chúng ta lỡ làm Chúa buồn vì thái độ thờ ơ, nguội lạnh trong đời sống đạo, thì điều gì chúng ta có thể làm để an ủi Chúa như cách người con thứ nhất đã làm?
2. Đường của Chúa là đường hy vọng
Không có tội nhân nào mà không có tương lai đầy hy vọng trong mắt của Thiên Chúa. Chúa của chúng ta là một Thiên Chúa yêu thương. Ngài không đóng khung bất cứ ai trong quá khứ của họ, nhưng luôn nhìn mỗi người bằng đôi mắt của xót thương và hy vọng.
Trong dụ ngôn mà Tin mừng hôm nay diễn tả, người con thứ nhất nói “không” nhưng sau đó, anh ta nhận ra lỗi lầm của mình. Anh ta đã thay đổi quyết định và cuối cùng đã an ủi được tấm lòng của cha. Anh đã đổi hướng đi sai lạc của mình: từ chỗ đứng bên ngoài để đi vào trong vườn nho của cha, từ sự tách lìa khỏi cha đến chỗ hiệp thông và đồng lao cộng khổ trong công việc của cha, từ chối bỏ ý muốn của cha đến thi hành điều cha mong đợi. Lời mời gọi thay đổi lối sống cũng được nhận ra trong nội dung bài đọc thứ nhất. Thiên Chúa nói rõ cho dân Israel rằng nếu kẻ gian ác mà biết từ bỏ tội lỗi để sống công chính thì nó sẽ được sống. Theo đó, hoán cải thật sự không chỉ là nhận ra mình đang đi sai đường, đang xa rời Chúa, nhưng còn phải đứng lên, quay đầu để trở về với con đường ngay thẳng mà Chúa chờ đợi.
Cùng một ý tưởng về sự thay đổi lối sống, người con thứ hai trong trích đoạn Tin mừng hôm nay khởi đầu với lời đáp trả rất tốt nhưng lại đổi hướng trở nên kẻ làm buồn lòng cha. Tương tự như thế, bài đọc một nhắc nhở rằng người đang sống công chính không trung tín với hướng đi của đời mình, lại hành động sai lầm thì cũng chuốc lấy đau khổ. Nếu một người tự mãn coi mình là người đang sống đẹp lòng Chúa và bắt đầu so sánh, soi mói, lên án người khác, thì đó là lúc họ đi lạc vào đường xấu xa.
Lời Chúa hôm nay an ủi chúng ta. Có thể trong qúa khứ, chúng ta đã khước từ ý muốn của Chúa khi nói không với lời mời gọi thực thi bác ái, yêu thương và tha thứ, nhưng đó không phải dấu chấm hết cho cuộc đời. Bao lâu còn sống, chúng ta còn được Chúa ban cho cơ hội làm lại đời mình qua bí tích Hoà giải. Không có tội lỗi nào lớn hơn tình thương của Chúa dành cho chúng ta. Hôm nay là dịp để làm lại đời mình, để quay về với Chúa vì Người vẫn đang chờ đợi chúng ta trong ánh mắt đầy hy vọng.
3. Mẫu gương của người con hoàn hảo
Nếu cả hai người con trong Tin mừng hôm nay đều có sự bất nhất giữa lời nói và việc làm, thì liệu có người con nào toàn vẹn không? Bài đọc 2 giới thiệu cho chúng ta hình ảnh Chúa Giêsu, Người Con Hoàn Hảo của Chúa Cha.
Chúa Giêsu một lòng vâng phục thánh ý Chúa Cha cho đến cùng. Thánh Phaolô viết: Đức Kitô vốn là Thiên Chúa nhưng đã hạ mình trở nên con người bằng xương bằng thịt như chúng ta và đã vâng lời Chúa Cha, sẵn sàng chấp nhận cái chết tức tưởi trên thập giá để cứu độ nhân loại. Với con đường yêu thương đến cùng, Chúa Giêsu đã khiêm nhường, trở nên mẫu người hy sinh và phục vụ. Nơi Người, lời nói và hành động thống nhất với nhau, đều chỉ hướng về một điều, làm đẹp lòng Chúa Cha. Vì thế, thánh Phaolô mời gọi chúng ta hay học lấy tâm tình của Chúa Giêsu: sống công chính trong lời nói và việc làm, không chỉ là có đạo mà còn giữ đạo sốt sáng, không chỉ trong nhà thờ mà còn mỗi khoảnh khắc của đời sống hàng ngày.
Con đường của Chúa không phải là đường dễ dàng, nhưng lại là đường đem lại sự sống và hạnh phúc. Điều Chúa chờ đợi là mỗi ngày, chúng ta cố gắng sống đẹp lòng Chúa trong lời nói cũng như việc làm, theo gương Chúa Giêsu. Tuy nhiên, vì là đường không dễ dàng nên khó tránh khỏi những lúc lạc lối, khi ấy, lời mời gọi suy gẫm và hoán cải luôn được gợi nhắc cho chúng ta. Những khúc ngoặt U-turn qua bí tích Hoà giải là điểm tái khởi đầu cho hành trình trở về với đường công chính của Thiên Chúa. Muốn được như thế, chúng ta cần liên lỉ cầu xin theo lời thánh vịnh đáp ca hôm nay: “Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết.” Ước chi từng khoảnh khắc của cuộc đời, chúng ta luôn khám phá được thái độ ứng xử của một người biết yêu thương và tha thứ mà Chúa mời gọi.
