[Hạnh Các Thánh] - Ngày 15.10: Học sống kỷ luật tinh thần như Thánh Têrêsa Avila

1. Tóm lược tiểu sử: Từ những sao nhãng trần thế đến bậc thầy nội tâm

Sự thánh thiện chưa bao giờ là một món quà ban tặng ngẫu nhiên cho những ai may mắn, mà là trái chín của một kỷ luật nội tâm bền bỉ và dứt khoát. Ở thế kỷ XVI tại Tây Ban Nha, có một nữ tu từng mất gần hai mươi năm vật lộn trong sự giằng xé giữa đời sống thiêng liêng và những xao nhãng phù hoa trước khi trở thành bậc thầy chiêm niệm trong Giáo hội. Vị Tiến sĩ Hội thánh vĩ đại ấy chính là Thánh Têrêsa Avila.

Sinh năm 1515 tại Ávila (Tây Ban Nha), Têrêsa sớm bộc lộ một tâm hồn nhạy bén với những giá trị thiêng liêng khi từng cùng anh trai trốn nhà đi tìm sự tử đạo. Tuy nhiên, tuổi thiếu niên lại cuốn cô vào những cuốn tiểu thuyết lãng mạn, sự chăm chút vẻ bề ngoài và các mối quan hệ xã giao phù hoa. Sau một trận bạo bệnh thức tỉnh, cô quyết định gia nhập Dòng Cát Minh năm 1536. Dù mang danh nữ tu, Têrêsa vẫn phải vật lộn suốt nhiều năm trong sự giằng xé giữa thói quen sao nhãng, những cuộc trò chuyện vô bổ nơi phòng khách tu viện và sức ghì của sự hời hợt thiêng liêng.

Bước ngoặt xảy ra khi ngài đối diện với bức ảnh Chúa Giêsu chịu nạn và nhận ra sự hời hợt của chính mình. Quyết tâm hoán cải, Têrêsa thiết lập một kỷ luật nội tâm nghiêm ngặt, dứt khoát từ bỏ những thói quen vô bổ để dấn thân trọn vẹn vào đời sống cầu nguyện sâu thẳm. Lòng kiên trì ấy đã biến ngài thành một bậc thầy về cầu nguyện chiêm niệm, người cải tổ và khai sinh Dòng Cát Minh Cải Cách với tinh thần khắc khổ. Ngài qua đời năm 1582 và được Đức Thánh Cha Grêgôriô XV phong thánh năm 1622, và đến năm 1970, Đức Giáo hoàng Phaolô VI đã tôn phong ngài làm Nữ Tiến sĩ Hội thánh đầu tiên trong lịch sử Giáo hội.

2. Nhân đức anh hùng và lời mời gọi sống: Sức mạnh làm chủ bản thân để vươn tới Chân Lý

Chứng tá của Thánh Têrêsa Avila nằm ở một ý chí sắt đá: chiến thắng sự lười biếng nội tâm để bảo vệ sự kết hiệp với Thiên Chúa. Ngài chứng minh rằng một tâm hồn dễ bị sao nhãng hoàn toàn có thể đạt đến sự kết hiệp sâu thẳm với Thiên Chúa nếu dám cắt rứt những thú vui hời hợt và kiên trì thi hành bổn phận mỗi ngày với tình yêu trọn vẹn. Kỷ luật tinh thần của ngài không phải là sự gượng ép, mà là một chọn lựa tự do và tự nguyện làm chủ bản thân vì một lý tưởng cao cả hơn.

Đời sống tâm linh và công việc hằng ngày của con người hiện đại thường bị chi phối bởi cảm xúc: chỉ làm khi thấy thích, chỉ cầu nguyện khi thấy sốt sắng, và dễ dàng bỏ cuộc khi gặp sự chán nản hay khô khan. Têrêsa dạy chúng ta rằng giá trị của sự kiên trì được đo bằng chính những lúc không tìm thấy niềm vui.

Kỷ luật tinh thần theo gương Thánh Têrêsa đòi hỏi việc giữ đúng cam kết thời gian dâng cho Chúa hằng ngày, bất chấp sự mệt mỏi hay lơ đãng của tâm trí. “Linh đạo kỷ luật” ấy cần được thực tập qua những nhịp dừng rất cụ thể: can đảm tắt bớt thiết bị điện tử, khước từ những cuộc tán gẫu vô bổ hay việc lướt mạng vô định để tạo ra một khoảng lặng 10-15 phút mỗi ngày dành cho Chúa để tâm sự và tạ ơn. Việc chủ động rèn luyện từ những việc nhỏ bé ấy chính là cách làm sạch không gian nội tâm, giúp con người thoát khỏi sự lệ thuộc vào cảm xúc nhất thời để xây dựng một bản lĩnh sống vững vàng và tràn đầy phẩm giá.