[Tông du Uruguay] Đức Thánh Cha chủ sự giờ Canh thức cầu nguyện

Trong giờ Canh thức cầu nguyện tại Sân vận động Centenario ở thủ đô Montevideo của Uruguay, Đức Thánh Cha Lêô XIV mời gọi các tín hữu đừng nản lòng trước tình trạng thế tục hóa và sự thờ ơ tôn giáo ngày càng gia tăng. Dựa trên hình ảnh Bêlem, nơi Chúa Giêsu giáng sinh giữa một thế giới không dành chỗ cho Người, ngài khuyến khích các Kitô hữu trở thành chứng nhân của niềm hy vọng, chiếu tỏa ánh sáng Đức Kitô bằng đời sống đức tin, tình yêu và sự phục vụ, và đừng sợ khao khát trở nên thánh.

Lúc 19 giờ ngày 7/11/2026, Đức Thánh Cha đã chủ sự giờ Canh thức cầu nguyện tại Sân vận động Centenario (Estadio Centenario) ở thủ đô Montevideo, nơi được xây dựng năm 1930 để tổ chức Giải vô địch bóng đá thế giới đầu tiên và được FIFA công nhận là Di tích Bóng đá Thế giới năm 1983.

Sau khi đến sân vận động và đi xe mui trần "papamobile" vòng quanh sân chào thăm các tín hữu, Đức Thánh Cha bắt đầu buổi canh thức cầu nguyện. Chương trình gồm các tiết mục âm nhạc, những chứng từ của một nữ giáo lý viên, một bạn trẻ mới lãnh nhận Bí tích Rửa tội và một gia đình Công giáo, cùng phần đối thoại với Đức Thánh Cha. 

Trong diễn văn, trước hết Đức Thánh Cha cảm ơn Thiên Chúa vì cơ hội được hiện diện và gặp gỡ cộng đoàn Giáo hội Uruguay. Ngài đặc biệt cảm ơn Đức Hồng y Daniel Sturla, Tổng Giám mục Montevideo, vì lời chào đón, cũng như những người đã chia sẻ chứng từ đức tin trong cuộc gặp gỡ.

Đức Lêô XIV nhấn mạnh rằng đằng sau những gì có thể nhìn thấy trong một chuyến viếng thăm ngắn ngủi là cả những năm tháng trung thành âm thầm: các gia đình đã truyền lại đức tin, các linh mục và tu sĩ đã hiến dâng cuộc đời, những giáo dân, trong đó có nhiều người trẻ, đang nâng đỡ cộng đoàn và biết bao người phục vụ tha nhân vì tình yêu Thiên Chúa.

Ngài nói: “Cảm ơn anh chị em vì đã làm cho Chúa Giêsu Kitô hiện diện trong biết bao cuộc đời. Người đã chọn chúng ta để chúng ta ra đi và sinh hoa trái (x. Ga 15,16), và có lẽ nhiều hoa trái ấy vẫn còn ở những nơi mà chính chúng ta cũng không thể nhìn thấy. Giáo hội hết lòng biết ơn anh chị em”.

Đừng đồng hóa sự nhỏ bé với tình trạng không có ý nghĩa

Từ kinh nghiệm của Giáo hội Uruguay, Đức Thánh Cha chia sẻ suy tư về một thực tế mà nhiều cộng đoàn Kitô hữu ngày nay đang trải qua: sự tiến triển của chủ nghĩa thế tục và thái độ thờ ơ tôn giáo ngày càng phổ biến. Tại nhiều nơi, đức tin không còn được truyền lại một cách tự nhiên giữa các thế hệ như trước đây. Ngày càng có nhiều người sống phần lớn cuộc đời mà không có mối tương quan thường xuyên với Giáo hội hoặc không thực hành đời sống tôn giáo. Các tín hữu Uruguay đã phải học cách sống và loan báo đức tin trong hoàn cảnh này. Kinh nghiệm của họ có thể giúp ích cho các Kitô hữu tại những nơi cộng đoàn Kitô hữu chỉ còn là thiểu số.

Tuy nhiên, ngay trong hoàn cảnh ấy, vẫn có những người kiên trì: cha mẹ cầu nguyện với con cái, giáo viên cố gắng sống và làm chứng cho đức tin, những người trẻ khám phá Đức Kitô và muốn theo Người ngay cả khi cảm thấy cô đơn, các cộng đoàn tiếp tục quy tụ và những linh mục vượt qua những quãng đường xa để mang các Bí tích đến cho tín hữu.

Từ thực tế đó, Đức Thánh Cha nhắc đến Bêlem, một địa danh nhỏ bé trong Kinh Thánh. Bêlem vẫn nhỏ bé, không có gì thay đổi về quy mô hay tầm quan trọng chính trị. Tuy nhiên, Thiên Chúa đã chọn nơi này. Chính sự lựa chọn ấy đủ để chúng ta không đồng hóa sự nhỏ bé với tình trạng không có ý nghĩa.

Ngài nói: “Khi chúng ta ít người, khi sức lực suy giảm hoặc khi nhận thấy sự hiện diện của mình trong xã hội không còn như trước, chúng ta có nguy cơ bắt đầu đánh giá hoàn cảnh bằng những tiêu chuẩn rất nhân loại. Tin Mừng mời gọi chúng ta nhìn mọi sự theo một cách khác”.

Thiên Chúa đến nhưng con người không dành chỗ cho Người

Đức Thánh Cha nhắc lại trình thuật Tin Mừng theo thánh Luca: khi đến thời điểm Đức Maria sinh con, “không có chỗ cho các ngài trong quán trọ” (Lc 2,7). Câu nói này có thể là hình ảnh diễn tả thái độ thờ ơ của con người ngày nay. Cuộc sống đầy những công việc, tình cảm, dự án và những điều khiến chúng ta phân tâm, đến mức sự vắng bóng Thiên Chúa không còn được cảm nhận như một sự thiếu vắng. Con người có thể sống mà không tìm kiếm Người, thậm chí không nhận ra mình cần Người đến mức nào.

Ngài liên hệ hình ảnh này với thực trạng đức tin ngày nay, khi Thiên Chúa có thể bị xem là không cần thiết và đức tin bị giới hạn trong phạm vi riêng tư, như thể không có gì để nói với đời sống công cộng. Ngài cảnh báo: “Khi người ta muốn xây dựng một thế giới không có Thiên Chúa, họ có nguy cơ không còn dành chỗ cho cả con người nữa”.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh sự cần thiết phải đặt Đức Kitô ở trung tâm đời sống thông qua cầu nguyện, Thánh lễ, Bí tích Hòa giải và việc suy niệm Tin Mừng. Mọi người đều cần liên tục trở lại làm môn đệ. Nếu muốn giúp người khác gặp gỡ Đức Kitô, trước hết chính chúng ta phải biết con đường dẫn đến Bêlem.

Trở thành ánh sáng dẫn người khác đến với Đức Kitô

Các đạo sĩ đi Bêlem đã nhìn thấy ánh sao từ phương xa; ánh sáng ấy đã khơi lên trong họ một thao thức và thúc đẩy họ lên đường. Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu, với sự khiêm nhường và đơn sơ, phản chiếu ánh sáng Đức Kitô qua chính đời sống mình, để khi người khác nhìn thấy các tín hữu, “nơi họ có thể thức tỉnh ước muốn và sự tìm kiếm Thiên Chúa, họ có thể khám phá rằng thật đáng giá khi dấn thân cả cuộc đời mình”.

Với người trẻ, Đức Thánh Cha khuyến khích họ can đảm kết hôn và xây dựng gia đình, đừng sợ lời cam kết “mãi mãi”. Với các đôi vợ chồng, ngài mời gọi mở rộng gia đình để đón nhận sự sống, ngay cả khi thế giới nói rằng con cái là một gánh nặng. Với những người cảm nhận tiếng Chúa gọi bước theo Người trong đời sống linh mục hoặc đời sống thánh hiến, ngài khuyên đừng bỏ qua tiếng gọi ấy vì sợ đánh mất những cơ hội khác.

Đức Thánh Cha cũng mời gọi mọi người can đảm sống công chính và trung thực dù phải trả giá; biết tha thứ ngay cả khi điều đó có vẻ như một thất bại; không sợ trở nên người rốt hết để phục vụ tha nhân, sẵn sàng trao tặng thời gian, tiền bạc, sự tiện nghi và những dự định riêng.

Ngôi sao mà các nhà chiêm tinh nhìn thấy không phải là đích đến, nhưng có sứ mạng dẫn họ đến Bêlem, nơi có Đức Kitô. Vì thế, đời sống Kitô hữu chỉ thực sự sinh hoa trái khi những câu hỏi mà chứng tá của chúng ta khơi lên dẫn người khác đến với Chúa Giêsu. Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Để chiếu sáng thật nhiều, chúng ta không cần phải có thật đông người, nhưng cần phản chiếu ánh sáng của Chúa”.

Giáo hội cần loan báo Chúa Giêsu, niềm hy vọng cho mọi người

Những người chăn chiên trong trình thuật Giáng Sinh không đi theo ánh sao, không thực hiện cuộc hành trình nào và dường như cũng chẳng tìm kiếm điều gì. Họ chỉ đơn giản ở giữa cuộc sống thường ngày, làm công việc quen thuộc là canh giữ đàn chiên ban đêm. Thế nhưng, chính tại nơi ấy, Thiên Chúa đã đến gặp họ. Thiên thần loan báo (Lc 2,10).

Đức Thánh Cha nhắc rằng khẩu hiệu chuyến viếng thăm Uruguay – “Tôi loan báo cho anh em một tin mừng trọng đại” – phải luôn giữ vị trí trung tâm trong đời sống Giáo hội. Tin vui luôn cần có những chứng nhân. Và Giáo hội đã nhận được một Tin Mừng xứng đáng được loan báo cho toàn thế giới: Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa đã làm người, Thiên Chúa ở cùng chúng ta. Nhờ Người, con người biết rằng tội lỗi có thể được tha thứ; có thể đồng hành với những người đang hấp hối và nói với họ rằng cuộc đời không kết thúc trong hư vô; có thể nâng đỡ những người vấp ngã và khẳng định rằng họ vẫn có thể đứng lên, bắt đầu lại.

Đức Thánh Cha khẳng định rằng xã hội có thể tìm thấy nhiều điều có giá trị nơi các tổ chức khác, nhưng không tổ chức nào có thể thay thế lời loan báo rằng tình yêu Thiên Chúa mạnh hơn sự chết, hận thù, bạo lực, chiến tranh và tội lỗi. Đó chính là niềm vui mà Giáo hội mang đến cho thế giới và cũng là niềm vui mà Đức Thánh Cha đến để nhắc nhở người dân Uruguay. Ngài lưu ý rằng niềm vui ấy được dành cho “toàn dân”, chứ không chỉ dành cho những người đang chờ đợi Chúa hoặc những người hoàn hảo. Tin Mừng phải đến gặp mọi người ngay giữa đêm tối của cuộc đời.

Đừng sợ khao khát trở nên thánh

Sau khi gặp Đức Maria, thánh Giuse và Hài Nhi, các mục đồng trở về với công việc thường ngày. Đức Thánh Cha nhận xét rằng họ trở lại với công việc cũ, những con đường cũ và có lẽ cả những vấn đề cũ. Tuy nhiên, họ không còn là những con người như trước nữa, bởi họ đã gặp gỡ Đức Kitô.

Từ đó, ngài mời gọi các tín hữu Uruguay hãy để cuộc gặp gỡ với Đức Kitô trở thành một biến cố làm thay đổi cuộc đời: “Ước gì cuộc gặp gỡ này trở thành Bêlem đối với anh chị em, để anh chị em trở về với cuộc sống của mình theo một cách khác!”. Ngài kêu gọi: “Hãy nên thánh! Đừng bằng lòng với một cuộc sống chỉ đơn thuần là đúng đắn, cũng đừng bằng lòng với một đức tin theo thói quen, chỉ đáp ứng những điều tối thiểu cần thiết. Đừng chỉ dành cho Thiên Chúa một phần của mình, nhưng hãy hiến dâng toàn thân!”.

Các thánh là những người nam nữ tràn đầy sự sống sung mãn trong Đức Kitô, tự do và chân thực. Đức Thánh Cha mời gọi: “Đừng sợ khao khát điều đó. Đức Kitô không kêu gọi chúng ta sống tầm thường, Người kêu gọi chúng ta bước vào một đời sống mới và sung mãn như chính Người”.

Kết thúc bài diễn văn, Đức Thánh Cha phó thác đời sống và toàn thể Uruguay dưới ánh nhìn của Đức Mẹ Ba Mươi Ba. Ngài cầu xin Đức Maria, Ngôi Sao Mai dẫn đưa con người đến với Chúa Con, dạy mọi người biết nhận ra và bước theo Người.

Vatican News