Trong phần phụ lục ở cuối sách Linh Thao, thánh I-nhã trình bày bảy quy tắc về bố thí của cải. Những quy tắc này trước hết dành cho những người đang đảm nhận một chức vụ trong Hội Thánh và có trách nhiệm phân chia của cải bác ái (tiền bạc cũng như những nhu cầu thiết yếu của đời sống) như một phần trong sứ vụ được trao phó. Tuy nhiên, ở quy tắc cuối cùng, ngài cũng khẳng định rõ rằng các quy tắc ấy còn áp dụng cho tất cả tín hữu được mời gọi sống tinh thần quảng đại trong việc sử dụng của cải vật chất. Những chỉ dẫn này hướng đến những ai có của cải hoặc tiền bạc vượt quá các nhu cầu căn bản của bản thân.
Bốn quy tắc đầu tiên dưới đây là cốt lõi trong giáo huấn của thánh I-nhã về vấn đề này. Ba quy tắc cuối cùng giúp làm sáng tỏ hơn và bổ sung thêm những góc nhìn cần thiết.
Quy tắc thứ nhất. Thứ nhất: Nếu tôi bố thí của cải cho những người thân thuộc, bạn hữu, hoặc những người mà tôi có tình cảm đặc biệt đối với họ, tôi phải lưu ý đến bốn điều, trong đó một phần đã được đề cập trong vấn đề Chọn lựa (Election).
Điều thứ nhất là tình yêu thúc đẩy tôi và khiến tôi trao ban của bố thí phải phát xuất từ trên cao, từ tình yêu đối với Thiên Chúa là Chúa chúng ta. Nghĩa là, trước hết tôi phải cảm nhận nơi chính mình rằng tình yêu nhiều hay ít mà tôi dành cho những người ấy là vì Thiên Chúa; và trong chính lý do khiến tôi yêu mến họ hơn, Thiên Chúa phải hiện diện rõ ràng.
Tình yêu của bạn đối với người lân cận phải phát xuất và được đặt nền tảng trên tình yêu đối với Thiên Chúa. Khi bạn yêu thương một người nào đó và vì thế trao ban cho họ, dù là ân huệ thiêng liêng, vật chất hay bất cứ điều tốt lành nào của con người, bạn nên làm điều đó với Thiên Chúa xét như là vừa là đích đến vừa là động lực thúc đẩy cho bạn. Tình yêu Thiên Chúa được biểu lộ trong tình yêu đối với tha nhân. Thật vậy, hai từ cuối của quy tắc này, “Thiên Chúa xuất hiện”, cho thấy thánh I-nhã xem các việc bác ái như một phương thế làm cho sự hiện diện của Thiên Chúa được tỏ lộ trong thế giới. Đức ái là một cách thế để tiếp nối mầu nhiệm Nhập Thể của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, và để mang lại vinh quang cao cả nhất cho Thiên Chúa, Đấng là cùng đích và mục đích tối hậu của đời sống.
Quy tắc thứ hai. Thứ hai: Tôi sẽ đặt trước mặt mình hình ảnh một người mà tôi chưa từng gặp hay quen biết. Và vì mong muốn người ấy đạt tới sự hoàn hảo trong sứ vụ và bậc sống của mình, nên tôi sẽ ước ao người ấy giữ cách xử sự thích hợp trong việc phân phát của bố thí, để mưu ích hơn cho vinh quang của Thiên Chúa là Chúa chúng ta và cho sự hoàn thiện hơn của linh hồn người ấy. Vì thế, tôi cũng sẽ hành động như vậy, không hơn không kém, theo chính quy tắc và mức độ mà tôi cho là đúng đắn và mong muốn người kia thực hiện.
Thật là một thực hành thiêng liêng tuyệt vời! Trọng tâm của quy tắc này là tính khách quan. Quy tắc này vận dụng nhiều nguyên tắc đặc trưng trong linh đạo của thánh I-nhã.
Thứ nhất, quy tắc này sử dụng trí tưởng tượng để phác họa một hoàn cảnh cụ thể.
Thứ hai, quy tắc này đặt trước mặt bạn một người mà bạn mong muốn thực hiện mọi sự “cho vinh quang cao cả của Thiên Chúa chúng ta” và vì “sự hoàn thiện hơn của linh hồn mình.”
Thứ ba, quy tắc này bao hàm nguyên tắc trung lập thiêng liêng (spiritual indifference). Tôi không thiên về nhiều hay ít, cũng không thiên về điều này hơn điều kia. Trái lại, tôi cố gắng không có sự thiên vị nào, để những sở thích riêng của mình không ảnh hưởng đến phán đoán và quyết định của tôi.
Thứ tư, quy tắc này sử dụng chính sự khách quan ấy để quyết định cách hành động. Quy tắc mà tôi muốn người kia tuân theo, và chuẩn mực mà tôi xét thấy sẽ đem lại vinh quang cho Thiên Chúa, thì chính tôi cũng phải tuân giữ.
Nếu bạn thấy mình đang cố gắng quyết định phải làm gì trong một hoàn cảnh cụ thể, chẳng hạn như có nên chia sẻ của cải vật chất của mình trong một trường hợp nào đó hay không, hoặc có nên trao thời gian và khả năng của mình hay không, hãy thử thực hiện bài suy niệm bằng trí tưởng tượng này và lấy kết luận của nó làm kim chỉ nam cho quyết định của bạn.
Quy tắc thứ ba. Thứ ba: Tôi muốn suy xét như thể mình đang ở vào giờ phút lâm tử, và tự hỏi khi ấy tôi sẽ ước ao mình đã giữ cách thức và mức độ nào trong việc thi hành trách vụ quản lý của mình. Rồi lấy điều đó làm chuẩn mực để điều chỉnh bản thân, hầu giữ đúng cách thức và mức độ ấy trong việc phân phát của bố thí.
Quy tắc thứ tư. Thứ tư: Khi nghĩ đến việc mình sẽ được xét xử như thế nào trong Ngày Phán Xét, tôi hãy suy xét cẩn thận xem khi ấy mình sẽ ước ao đã sử dụng chức vụ và trách nhiệm quản lý này ra sao; và quy tắc mà khi ấy tôi sẽ mong ước mình đã tuân giữ, thì ngay từ bây giờ tôi phải tuân giữ quy tắc ấy.
Một lần nữa, bằng trí tưởng tượng của mình, bạn cầu nguyện và suy niệm về điều này. Vào giờ phút lâm tử, quyết định nào sẽ là quyết định khiến tôi được bình an nhất? Đây là một cách thức rất hữu ích cho nhiều quyết định trong cuộc sống. Tuy nhiên, việc giả định rằng khi một người ở trên giường hấp hối, họ sẽ thoát khỏi những tham vọng trần thế hơn và có một cái nhìn mang tính cầu nguyện hơn. Đáng tiếc là điều đó không phải lúc nào cũng đúng. Người ta có thể hình dung rằng có những người ra đi mà vẫn còn bám víu vào di sản, danh tiếng hay những thành tựu trần thế của mình. Nhưng nếu một người luôn không ngừng tìm kiếm tình yêu và vinh quang của Thiên Chúa, thì giường bệnh lúc lâm chung sẽ là một hoàn cảnh đầy khiêm hạ, trong đó nhiều điều được đặt lại đúng giá trị của chúng.
Nếu viễn cảnh về giờ lâm tử vẫn chưa đủ để giúp bạn nhận ra cách sống nào là tốt nhất và điều gì mang lại vinh quang lớn hơn cho Thiên Chúa, thì hãy thực hành bài tập của Quy tắc Thứ Tư và suy niệm về Ngày Phán Xét. Trọng tâm suy niệm này giúp gạt bỏ mọi tham vọng ích kỷ hay khát vọng tìm kiếm vinh quang trần thế còn sót lại. Trong cuộc suy niệm bằng trí tưởng tượng này, điều còn lại duy nhất là cái nhìn của Thiên Chúa. Thiên Chúa nghĩ gì? Bạn sẽ không thể thuyết phục Thiên Chúa rằng mình đúng khi chọn đi theo con đường ích kỷ này hay con đường vị kỷ kia. Trong Ngày Phán Xét, bạn sẽ phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về mọi điều mình đã chọn lựa và thực hiện. Viễn cảnh ấy là động lực mạnh mẽ thúc đẩy bạn sống thành thật với chính mình và với mọi quyết định trong cuộc đời. Và trong trường hợp này, điều đó liên quan đến những quyết định về cách bạn sử dụng của cải vật chất mà mình đang có.
Quy tắc Thứ Năm. Thứ năm: Khi một người cảm thấy mình có khuynh hướng và bị lôi cuốn muốn bố thí cho một số người nào đó, thì người ấy hãy tạm dừng lại và suy xét cẩn thận bốn quy tắc đã nói ở trên. Hãy dùng các quy tắc ấy để xem xét và kiểm chứng tình cảm của mình; và đừng vội bố thí cho đến khi, thỏa mãn với các quy tắc đó, người ấy đã hoàn toàn loại bỏ và dứt khoát từ bỏ mọi khuynh hướng lệch lạc, vô trật tự nơi bản thân.
Quy tắc này là lời mời gọi quay trở lại với bốn quy tắc đầu tiên và suy niệm chúng một lần nữa. Lần này, thánh I-nhã mời gọi bạn xét lại các quy tắc ấy qua những nguyên tắc về phân định thần loại mà ngài đã nêu trước đó. Hãy một lần nữa thực hiện các bài tập được đề nghị trong bốn quy tắc đầu, nhưng với sự chú ý sâu sắc hơn đến những chuyển động nội tâm trong linh hồn. Khi dùng trí tưởng tượng để thực hiện các bài tập ấy, bạn cảm nhận được sự an ủi thiêng liêng ở đâu? Bạn tìm thấy sự bình an của Thiên Chúa ở nơi nào một cách rõ ràng và sâu lắng? Mục đích là bảo đảm rằng không có bất kỳ tình cảm sai lạc nào đang âm thầm thúc đẩy các chọn lựa của chúng ta. Bạn có thực sự tự do nội tâm không? Có khách quan không? Có giữ được tâm tình trung lập trước các chọn lựa không? Hãy chắc chắn về điều đó. Đừng để mình bị đánh lừa bởi bất cứ hình thức ích kỷ nào hoặc bởi những tình cảm sai lạc đang ẩn sâu trong lòng.
Quy tắc Thứ Sáu. Mặc dù việc sử dụng những của cải Thiên Chúa chúng ta ban để phân phát cho người khác không có gì là sai lỗi, khi một người được chính Thiên Chúa kêu gọi vào sứ vụ ấy; tuy nhiên, vẫn có thể có sự nghi ngờ về lỗi lầm hoặc sự quá đáng trong phần của cải mà người ấy giữ lại và sử dụng cho bản thân, so với phần được trao ban cho tha nhân. Vì thế, người ấy có thể dùng các quy tắc đã trình bày ở trên để điều chỉnh và cải tổ đời sống cũng như hoàn cảnh sống của mình.
Quy tắc trên trước hết áp dụng cho những người trong Hội Thánh đang đảm nhận một chức vụ, như linh mục hay tu sĩ, và đưa ra những hướng dẫn căn bản về mức độ có thể nhận lãnh để phân phát. Nói cách đơn giản, quy tắc này khuyên rằng nên dùng bốn quy tắc đầu làm kim chỉ nam, để không rơi vào sự thái quá hay lỗi lầm, và thực sự là để loại bỏ mọi nghi ngờ liên quan đến những vấn đề ấy.
Quy tắc thứ bảy: Thứ bảy: Vì những lý do đã nêu trên và nhiều lý do khác, luôn tốt hơn và an toàn hơn, trong những gì liên quan đến bản thân và bậc sống của mình, là tiết giảm hơn, bớt đi, và tiến gần hơn đến Thượng Tế của chúng ta, gương mẫu và quy luật của chúng ta, là Đức Kitô Chúa chúng ta; phù hợp với điều mà Công đồng Carthago thứ ba, trong đó có thánh Augustinô, đã xác định và truyền dạy rằng đồ dùng của giám mục phải đơn sơ và nghèo khó. Điều tương tự cũng cần được suy xét trong mọi bậc sống, tùy theo hoàn cảnh và tình trạng của từng người; như trong đời sống hôn nhân, chúng ta có gương của thánh Gioakim và thánh Anna, là những vị đã chia tài sản của mình làm ba phần: phần thứ nhất cho người nghèo, phần thứ hai cho việc phụng sự và phục vụ Đền Thờ, và phần thứ ba dùng để nuôi sống bản thân và gia đình mình.
Sau cùng, thánh Inhã đưa ra một nguyên tắc chung rằng, khi còn có điều gì nghi ngờ, thì sống quảng đại hơn và đơn sơ luôn là cách tốt hơn. Ngài sau đó dùng đoạn thứ hai để cho thấy rằng những nguyên tắc này cũng áp dụng cho mọi bậc sống.
Tóm lại
Việc lớn lên trong sự thánh thiện sẽ mang lại những hiệu quả rõ ràng trong đời sống của bạn. Khi cầu nguyện, suy niệm về đời sống của Chúa, tìm cách làm sáng danh Thiên Chúa trong mọi sự và nỗ lực phó thác mọi sự cho Ngài cùng thánh ý của Ngài, bạn sẽ được biến đổi. Mọi sự nơi bạn sẽ được đổi thay. Một trong những điều đó là cách bạn sống trong thế giới vật chất và cách bạn sử dụng của cải. Thánh I-nhã không đưa ra những quy tắc rõ ràng về cách sử dụng các tài sản vật chất, nhưng ngài trao cho bạn một phương pháp căn bản để phân định, để bạn có thể nhận ra thánh ý Thiên Chúa liên quan đến của cải của mình.
Đây là một phương thế rất hữu ích để sinh hoa trái, bởi không ai nên sợ hãi khi tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa. Không ai nên tránh né mục tiêu duy nhất là làm vinh danh Thiên Chúa cách trọn vẹn trong mọi sự, kể cả trong cách sử dụng của cải vật chất. Vì thế, đừng ngần ngại trước những bài học này. Hãy cố gắng phó thác mọi sự cho Thiên Chúa, tìm kiếm thánh ý Ngài, buông bỏ những sở thích riêng và để Thiên Chúa hướng dẫn đời sống của bạn. Chắc chắn rằng, nếu bạn thực sự làm được điều đó, đời sống bạn sẽ được cải thiện tốt đẹp hơn rất nhiều.
Link bài viết: Chapter Eight: Rules for the Distribution of Alms
Nguồn: My Catholic Life!
Chuyển ngữ: Gia Hân | CTV JESCOM - Truyền Thông Dòng Tên
