1. Tóm lược tiểu sử

Nagasaki trong tâm thức hiện đại là một vết sẹo hạt nhân, nhưng trong dòng chảy đức tin, đây là một “Ngọn Đồi Thánh” – nơi những tâm hồn can trường nhất đã viết nên bản anh hùng ca bằng máu. Giữa những thanh âm bách hại, người ta không nghe thấy tiếng gào thét căm thù, mà chỉ thấy một sự thản nhiên đầy tự do. Đó là câu chuyện của Phaolô Miki và những người bạn, những người chứng minh rằng: Khi đã tìm thấy kho báu vĩnh cửu, người ta có thể mỉm cười ngay cả khi bị treo trên thập giá.

Lịch sử Giáo hội Nhật Bản giống như đóa hoa anh đào rực rỡ sớm phải đương đầu với bão tuyết. Khởi đi từ ngọn lửa truyền giáo của Thánh Phanxicô Xaviê (1549), chỉ trong nửa thế kỷ, đức tin đã bén rễ sâu với hai trăm ngàn tín hữu. Thế nhưng, những nghi kỵ chính trị đã biến vùng đất này thành một đấu trường đức tin khốc liệt. Trong bối cảnh đó, những chân dung quả cảm đã xuất hiện:

Phaolô Miki, một tu sĩ Dòng Tên 33 tuổi mang dòng máu quý tộc. Thay vì thanh kiếm võ sĩ, ngài chọn “thanh gươm” Lời Chúa để chinh phục lòng người. Ngày 05/02/1597, ngài cùng 25 bạn hữu (từ những cậu bé 13 tuổi đến người thợ mộc già) đã biến thập giá trên đồi Nagasaki thành bục giảng cuối cùng, hiên ngang tuyên xưng đức tin trước khi bị giáo đâm thấu tim.

Carôlô Spinola, vị linh mục gốc Ý đã kiên trì suốt 6 năm lênh đênh trên biển để đến được Nhật Bản. Khi sắc lệnh trục xuất ban hành, ngài chọn ở lại trong hang toại đạo để không bỏ rơi giáo dân. Bốn năm bị nhốt trong cũi gỗ chật hẹp không làm suy sụp ý chí của ngài trước khi bị thiêu sống vào năm 1622.

Sebastianô Kimura, vị linh mục người Nhật đầu tiên, một “bậc thầy cải trang”. Ngài đã lọt qua mọi trạm gác để mang Bí tích đến các ngục tối. Cuối cùng, ngài đã cùng cha Spinola dâng hiến hy lễ trong “Cuộc Đại Tử Đạo” lừng lẫy lịch sử.

2. Nhân đức anh hùng và Lời mời gọi sống

Có một nghịch lý kỳ lạ diễn ra trong những cuộc bách hại: Người cầm giáo chưa chắc đã là kẻ mạnh, và người trên thập giá chưa bao giờ là kẻ thua cuộc. Quan sát cái chết của Phaolô Miki và các bạn hữu, thế gian kinh ngạc nhận ra một sự tự do tuyệt đối mà không xiềng xích nào trói buộc nổi. Đó không chỉ là sự kiên cường chịu đựng, mà là một sự “lựa chọn” chủ động. Các ngài chọn không hận thù, chọn dùng hơi thở cuối cùng để chúc lành thay vì nguyền rủa. Chính sự trung kiên tự nguyện này đã biến những giây phút bi thương nhất thành một khúc ca khải hoàn, khẳng định rằng khi tâm hồn đã neo đậu nơi Thiên Chúa, người ta có quyền được yêu thương và mỉm cười ngay cả trong nghịch cảnh.

Hành trình của các vị chứng nhân Nhật Bản không phải là những trang sử cũ kỹ để chiêm ngắm, mà là một lời tuyên ngôn đầy sức nặng về sự tự do đích thực cho Kitô hữu hôm nay. Giữa một thế giới đang đối diện với những cuộc bách hại “ngầm” từ sự dửng dưng và áp lực của đám đông, các ngài dạy ta rằng tự do không phải là làm những gì mình muốn, mà là bản lĩnh chọn điều thiện ngay cả khi bị vây khốn. Chúng ta bắt đầu sống sự tự do ấy khi dám bước ra khỏi vòng xoáy “ăn miếng trả miếng” hay những bình luận ác ý trên mạng xã hội để làm chủ phản ứng của chính mình, lặng lẽ cầu nguyện cho người làm mình tổn thương như cách Thánh Phaolô Miki chúc lành cho kẻ hành hình.

Sự tự do ấy còn được hiện thực hóa qua khả năng “cải trang” đầy tinh tế của cha Kimura trong đời thường: đó là sự nhạy bén để thoát khỏi cái tôi ích kỷ, lặng lẽ đến bên một người bạn đang cô độc hay giúp đỡ một đồng nghiệp đang gặp khó khăn mà không cần phô trương. Sự trung kiên ngày nay không yêu cầu chúng ta phải chết trên thập giá, mà là kiên trì chọn sự tử tế và giữ vững bản sắc đức tin giữa những trào lưu trái ngược với Tin Mừng. Khi tâm hồn đã neo đậu nơi kho báu vĩnh cửu, mỗi người sẽ tìm thấy sức mạnh để sống thanh thản, khẳng định sự tự do tuyệt đối của một người con Chúa: không gì có thể ép buộc ta hận thù, và không một xiềng xích nào có thể ngăn cản ta yêu thương.

Truyền Thông Dòng Tên