Phúc cho ai biết cách chống trả cám dỗ của ma quỷ !

 “Chúa Giêsu chịu ma quỷ cám dỗ” của hoạ sĩ Ary Scheffer (1795-1858). Tranh sơn dầu trên vải, được vẽ vào năm 1854. Bảo tàng Quốc gia Victoria, Melbourne, Úc. Public domain: https://commons.wikimedia.org/

 

Mở đầu chúng ta cùng nguyện cầu cùng Chúa:

Xin cho chúng con được ơn khôn ngoan và tỉnh thức trước mánh lới của ma quỷ, và biết cùng Chúa chống trả mọi cám dỗ, hầu chúng con luôn ở trên chính lộ của Chúa, Đấng là Trung Tâm Điểm của cuộc đời chúng con.

 

Trích Tin Mừng theo Thánh Mátthêu (Mt 4,1-11).

 

₁ Bấy giờ Đức Giê-su được Thần Khí dẫn vào hoang địa, để chịu quỷ cám dỗ.₂ Người ăn chay ròng rã bốn mươi đêm ngày, và sau đó, Người thấy đói.₃ Bấy giờ tên cám dỗ đến gần Người và nói: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì truyền cho những hòn đá này hoá bánh đi! “₄ Nhưng Người đáp: “Đã có lời chép rằng: Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Thiên Chúa phán ra.”

₅ Sau đó, quỷ đem Người đến thành thánh, và đặt Người trên nóc đền thờ,₆ rồi nói với Người: “Nếu ông là Con Thiên Chúa, thì gieo mình xuống đi! Vì đã có lời chép rằng: Thiên Chúa sẽ truyền cho thiên sứ lo cho bạn, và thiên sứ sẽ tay đỡ tay nâng, cho bạn khỏi vấp chân vào đá.”
₇ Đức Giê-su đáp: “Nhưng cũng đã có lời chép rằng: Ngươi chớ thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.”

₈ Quỷ lại đem Người lên một ngọn núi rất cao, và chỉ cho Người thấy tất cả các nước thế gian, và vinh hoa lợi lộc của các nước ấy,₉ và bảo rằng: “Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông sấp mình bái lạy tôi.”₁₀ Đức Giê-su liền nói: “Xa-tan kia, xéo đi! Vì đã có lời chép rằng: Ngươi phải bái lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi, và phải thờ phượng một mình Người mà thôi.”₁₁ Thế rồi quỷ bỏ Người mà đi, và có các sứ thần tiến đến hầu hạ Người.

 

 

Để Lời Chúa thấm sâu vào tâm hồn.

 

Ba chặng đường với ba cám dỗ Chúa chịu trong sa mạc.

Cám dỗ đầu tiên xuất hiện khi Chúa rơi vào tình trạng đói, nghĩa là sau 40 ngày Chúa ăn chay. Tấm bánh nuôi sống thân xác là khí cụ ma quỷ dùng để cám dỗ. Tấm bánh đó cũng là của cải vật chất, là tiền của và vàng bạc làm cho con người hoa mắt đui mù, đến nỗi con người có thể gây ra biết bao điều tệ hại và bất nhân, kể cả với người thân của mình.

Tự mình lao xuống vực thẳm mà chẳng sợ chi. Đó là âm vang của cám dỗ thứ hai ma quỷ gởi đến với Chúa và hôm nay với mỗi chúng ta. Nghĩa là chúng đang thách thức lòng tự phụ của ta, đến nỗi ta chắc chắn trong sự mù mờ rằng ta sẽ chẳng hề hấn gì, vì có Chúa sẽ đỡ nâng ta.

Lên chỗ cao nhất để trở thành người quyền lực và chủ nhân của mọi sự. Ma quỷ đụng vào chỗ hiểm nhất cũng là điều mà con người rất thích thú. Đó là quyền lực đi đôi với sở hữu. Chỗ hiểm những lại rất yếu này thường được thể hiện nới những con người tự cho mình là mạnh mẽ quyền lực theo kiểu “toàn tri toàn năng” và có thể giải quyết được mọi sự. Nhưng thật ra, khuynh hướng này làm lộ ra “hội chứng ngạo mạn” (hubris syndrome), là trạng thái tâm lý kiêu ngạo, tự tôn quá mức, khinh thường người khác và bỏ qua các quy chuẩn thông thường.

 

Ma quỷ là thầy của ba khuynh hướng tiêu cực trên và từng bước chúng cám dỗ Chúa.

 

Nhìn lại bản thân, bạn và tôi đã mắc phải ba cám dỗ đó như thế nào?

Lương thực vật chất và tiền bạc có là ông chủ và ta là nô lệ?

Kiêu ngạo tự cho mình có đủ sức mạnh và tự phụ rằng ta không bao giờ hề hấn gì, vì luôn được Thiên Thần Chúa nâng đỡ, nên ta ra oai với ma quỷ?

Danh vọng hão huyền và quyền lực cùng sở hữu mọi thứ đã từng làm hoa mắt ta như thế nào? Ba cám dỗ bày của ma quỷ có thể đã từng xảy ra với ta trong những điều rất nhỏ, và rồi từ từ chúng khuếch đại ra và lớn dần, đến khi ta trở thành nô lệ của chúng?

 

Vậy, ta cùng phản tỉnh thêm: Xem xét kỹ con người và cuộc sống hiện tại của mìnnh dựa trên ba cám dỗ của ma quỷ, ta đang “mặc kẹt” ở chỗ nào cụ thể?

Tại sao ta lại “mắc kẹt” như vậy và Khi sống trong cám dỗ đó, tâm ta ra sao?

Trước ba cám dỗ của ma quỷ Chúa đã chống trả thế nào và phần ta là con người yếu đuối, ta đã chống trả ra sao và hướng về đời sống hiện tại cùng tương lại ta nên chống trả thế nào?

 

Giờ đây ta cùng suy gẫm Lời Chúa sâu hơn và cùng chiêm ngắm bức tranh.

 

Để Lời Chúa hoà vào bức tranh của cuộc đời.

 

Chiêm ngắm bức tranh Chúa chịu cám dỗ của hoạ sĩ Ary Scheffer, người Hà Lan. Ông là một họa sĩ theo trường phái nghệ thuật Lãng mạn trong nửa đầu thế kỷ 19, nổi tiếng chủ yếu với các tác phẩm dựa trên văn học, bao gồm các tác phẩm của Dante, Goethe và Lord Byron. Nhưng vào cuối đời, và có lẽ sau một trải nghiệm tôn giáo, ông bắt đầu vẽ những tác phẩm mang đậm tính tôn giáo. Bức tranh có bố cục rõ ràng, đơn giản nhưng rất gần với câu chuyện trong đoạn Tin Mừng nên rất ấn tượng.

 

Hai nhân vật trong tranh đứng trên tảng đá khô cứng của ngọn núi cao, với hậu cảnh là màu xanh hy vọng cùng các vầng mây của trời cao. Cả hai truyền tải cảm xúc thuần túy thông qua những biểu cảm và cử chỉ dễ nhận biết.

 

Ma quỷ với thân mình rắn chắc nhưng trần trụi với đôi cánh màu xậm cùng đôi mắt trợn to đang trực diện nhìn Chúa, đôi tay nó đang vừa thách thức vừa cám dỗ Chúa rơi vào bẫy của nó, là tự lao xuống vực thẳm, và chắc chắn Chúa sẽ được nâng đỡ.

 

Chúa Giêsu khoác trên mình áo ngoài màu trắng và áo trong màu hồng nhạt, hai màu đều sáng và tinh khiết, tương phản với hình bóng tối tăm của ma quỷ. Chúa đứng thẳng và đôi mắt Chúa không chạy trốn tránh ánh nhìn của ma quỷ, mà đối diện trực tiếp với hắn, Chúa nhìn thẳng vào mắt hắn và bác bỏ những lời hứa hão huyền của hắn. Tay trái Chúa đang giữ tà áo trắng nguyên và tay phải cùng ngón tay trỏ của Chúa giơ lên chỉ về trời cao. Tất cả những thái độ của Chúa dạy ta điều gì, để chống trả lại cám dỗ của ma quỷ? Chắc chắn có rất nhiều phương cách, dưới đây xin sơ lược tám điều như là tám mối phúc giúp ta khi đối diện với cám dỗ.

 

• Phúc cho ta, khi ta ý thức cám dỗ là điều thuộc về đời người.

 

“Chúa còn để ma quỷ cám dỗ nữa, còn ta làm sao tránh được cám dỗ!” Một khẳng định rất đúng. Thánh Phêrô với trải nghiệm thất bại trong thử thách và cám dỗ, đã nói: “Ma qủy, thù địch của anh em… rảo quanh tìm mồi cắn xé, anh em hãy đứng vững trong đức tin mà chống cự” (1Pr 5,8). Còn thánh Augustinô thì nói: “Cuộc sống của chúng ta trong cuộc lữ hành này không thể không có sự cám dỗ; vì sự tiến bộ của chúng ta cần phải có những thử thách. Không ai có thể biết rõ về mình nếu người đó không bị thử thách. Không ai được đội triều thiên chiến thắng nếu họ không chiến thắng. Người ta không thể chiến thắng nếu người ta không chịu chiến đấu; và không ai có thể chiến đấu nếu họ không có kẻ thù cũng như sự thách thức” (Thánh Augustino).

 

• Phúc cho ta, khi ta sống trong sự hiện diện của Chúa và luôn kêu xin Chúa cứu giúp, cũng như xin Đức Mẹ phù trợ.

 

Thánh Anphôngsô nói: “Nhớ đến Chúa hằng luôn hiện diện sẽ ban cho những linh hồn trung tín sức mạnh để vượt thắng mọi cám dỗ. Linh hồn ấy sẽ thà chấp nhận mọi đau khổ còn hơn làm điều dữ trước mặt Ngài. Tất cả mọi tội lỗi con người ta phạm phải đều bắt nguồn từ việc quên đi Chúa luôn hiện diện trước mặt mình” (Thánh Anphôngsô M. Ligori. Tập sống trước nhan thánh Chúa. Từ phần “Xa lánh tội lỗi”). Còn thánh nữ Têrêsa Avila với nhiều trải nghiệm được Chúa che chở giúp ngài vượt qua nhiều thử thách đã khuyên: “Dù là Thiên Chúa, Chúa Giêsu cũng là người và Chúa không nhờm tởm cái yếu hèn của con người. Người hiểu rõ bản tính khốn cùng của chúng ta dễ sa ngã” (Tự Thuật 37,5).

Khi ý thức Chúa hiện diện ta được phép kêu cầu Chúa trợ giúp, như Thánh Vịnh gia khuyên: “Tôi kêu cầu Chúa là Ðấng xứng muôn lời ngợi khen, và tôi được cứu thoát khỏi quân thù.” (Tv 17,4). Ngoài ra, lời nguyện tắt được lập đi lập lại, khi ta rơi vào cám dỗ chắc chắn sẽ giúp vượt qua cám dỗ: “Lạy Chúa Giêsu, xin thương xót con.”

 

Hơn nữa, Đức Mẹ luôn yêu thương đỡ nâng ta, nên như trong lời kinh Kính Mừng Giáo Hội mời gọi cầu nguyện: “Xin cứu con trong giờ lâm tử”, ta khiêm tốn chạy đến với Mẹ, trải lòng với Mẹ và cầu xin Mẹ cứu giúp ta trong giờ thử thách, lúc ma quỷ đang cám dỗ ta.

 

• Phúc cho ta, khi ta lấy Lời Chúa làm vũ khí chống lại cám dỗ.

 

Trong cả ba lần bị cám dỗ, Chúa Giêsu đã dùng Lời Chúa để chống trả lại lời cám dỗ của ma quỷ. Như thế, Chúa Giêsu cho thấy Kinh Thánh quan trọng như thế nào đối với Ngài trong cuộc chiến chống lại cái ác! Các Giáo Phụ Sa Mạc đã noi gương Chúa và đưa ra phương pháp có tên là “Kháng biện” đặt nền tảng trên Thánh Kinh để chống lại các cám dỗ của thần dữ. Như trong tác phẩm “Die grosse Widerrede –  Kháng biện”, Evagrius Pontikus đã khuyên: “Để chống lại tư tưởng làm chứng gian phát sinh từ sự giận dữ, ta đọc câu Lời Chúa: ‘Ngươi không được làm chứng gian hại người’ (Xh 20,16)”.

 

Ngoài ra, thánh tiến sĩ Lôrensô thành Brindisi cũng chân nhận sức mạnh của Lời Chúa giúp ta vượt thắng cám dỗ: “Lời Chúa là một thứ ánh sáng cho trí khôn và là một ngọn lửa cho lòng muốn, nhờ đó con người mới có thể nhận biết và mến yêu Thiên Chúa. Vì con người nội tâm, con người sống nhờ ân sủng sống động của Thần Linh Thiên Chúa, thì Lời Chúa là bánh ăn và là nước uống, thế nhưng bánh này ngọt ngào hơn cả mật ong và nước này ngon hơn cả rượu và sữa… Lời Chúa là thứ khí giới chống lại một cõi lòng ngoan cố bướng bỉnh sống trong tội lỗi. Lời Chúa là một thanh gươm chống lại xác thịt, thế gian và ma quỉ, hủy diệt hết mọi tội lỗi”. (Bài Giáo Lý của Đức Benedicto XVI về thánh tiến sĩ Lôrensô thành Brindisi).

 

• Phúc cho ta, khi ta bám chặt vào Thánh Giá Chúa.

 

Thánh Têrêsa Avila với kinh nghiệm chiến đấu chống lại nhiều thử thách và cám dỗ của ma quỷ, đã khuyên nhủ: “Vì mình sắp phải giao chiến với mọi quỷ dữ, và không có khí giới nào hiệu nghiệm hơn là Thánh Giá” (Têrêsa Avila. Lâu Đài Nội Tâm II,30).

Cha thánh Gioan Vianey đã để lại kinh nghiệm chống trả ma quỷ như sau: “Ma quỷ tinh quái và nhiều mưu nhiều chước, nhưng nó rất hèn yếu. Trước đây ba ngày, nó làm ầm ĩ trong phòng tôi, như thể có hàng trăm xe cộ chạy đi chạy lại trên sàn. Còn đêm hôm qua, một lũ quỷ đông như đi hội, chúng đi đi lại lại trong sân, nói tiếng gì tôi không hiểu, nhưng tôi chỉ làm dấu Thánh Giá, lập tức chúng yên lặng ngay và biến mất”.

Bám chặt vào Thánh Giá Chúa và cùng Chúa bước đi, ta tìm thấy sức mạnh, và năng lượng từ Cây Nho chắc chắn chảy tràn qua thân cây nho nhỏ bé của ta. Vì thế, thật đúng như lời thánh Phaolô khuyên nhủ: “Anh em hãy tìm sức mạnh trong Thiên Chúa, và trong uy lực toàn năng của Người. Hãy mang toàn binh giáp vũ khí của Thiên Chúa để có thể đứng vững trước những mưu chước kẻ thù” (Ep 6,11).

 

• Phúc cho ta, khi ta khiêm tốn xin ơn can đảm, kiên nhẫn và cậy tin.

 

Chúa Giêsu không sợ hãi ma quỷ, ngài không chạy trốn ánh nhìn của nó, mà ngài nhìn thẳng vào nó và mạnh mẽ đáp lời nó. Vì thế, ta ý thức mình yếu đuối và xin ơn can đảm, kiên nhẫn và tin tưởng hoàn toàn và Chúa, để đương đầu với ma quỷ, bởi vì nếu nhát đảm ta sẽ thua cuộc. Thánh tiến sĩ Gioan Avila nói: “Mục đích của ma quỷ nằm ở chỗ, làm yếu đi lòng can đảm của ta và chúng tìm đủ cách để ta đánh mất niềm tín thác vào Chúa” (Die Leise Sprache Gottes – Audi, filia. 25. Kapitel). Vì thế, ta ý thức cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin củng cố niềm tin của chúng con” (Lc 17,5).

 

• Phúc cho ta, khi ta không giữ bí mật, mà trải lòng trong toà giải tội hay trải lòng với người linh hướng.

 

Thánh Inhã ví ma quỷ như một kẻ si tình lẳng lơ, muốn giữ bí mật để khỏi bị lộ. Để chống lại mánh lới của ma quỷ thánh nhân khuyên trong sách Linh Thao, người bị cám dỗ cần đi trải lòng ra: “Quả vậy, một người đàn ông đồi bại dùng lời xảo trá quyến rũ một thiếu nữ con nhà lành, hoặc vợ một người đứng đắn, thì muốn cho những lời dụ dỗ của hắn được giữ kín; trái lại hắn rất bất mãn khi thiếu nữ mách với cha, thiếu phụ mách với chồng những lời quyến rũ và ý xấu xa của hắn, vì hẵn dễ dàng suy ra rằng, không thể nào thành công được với chuyện hắn đã bắt đầu” (số 326). Như vậy, ta cần ý thức trải lòng nơi toà giải tội hay với người linh hướng, chắc chắn sẽ nâng đỡ ta rất nhiều để chống lại cái bẫy độc hại của ma quỷ.

 

• Phúc cho ta, khi ta Làm ngược lại điều ma quỷ cám dỗ (Agere contra).

 

Nhìn kỹ ba thái độ và suy gẫm kỹ ba lời nói Chúa Giêsu đáp trả với ma quỷ, ta nhận ra Chúa không bao giờ nghe theo lời ma quỷ, mà Chúa làm khác đi hay làm ngược lại với những gì ma quỷ cám dỗ. Không nghe theo ma quỷ và “làm ngược lại  – agere contra” lời của ma quỷ là một trong những điều mà Giáo Hội đã dùng dạy dỗ chúng ta. Cụ thể hơn, thánh Inhã khuyên nhủ trong Hiến Chương mà ngài đã viết: “Phải phòng ngừa các cám dỗ bằng cách làm những điều trái ngược lại.” (Hiến Chương 265). Trong sách Linh Thao, khi ta gặp cám dỗ, thánh Inhã nhắc nhở rằng: “Khi ấy phải hướng lòng trí lên Ðấng Tạo Hóa và Chúa mình, và nếu thấy đó là việc phụng sự Chúa đúng lý, hay ít là không trái với điều đó, thì phải hành động ngược hẳn với chước cám dỗ, trả lời với ma quỷ như thánh Bênađô: “không phải vì mày mà tao bắt đầu, cũng chẳng vì mày mà tao chấm dứt” (Linh Thao số 351).

 

• Phúc cho ta, khi ta vâng lời Thiên Chúa và nhất quyết không vâng lời ma quỷ.

 

Thánh tiến sĩ Tôma Aquinô nói: “Ma quỷ cám dỗ chúng ta không vâng phục Thiên Chúa và từ chối lệ thuộc vào Ngài. Thế nhưng, nhờ đức tin chúng ta lướt thắng được những cám dỗ này, bởi vì đức tin dạy chúng ta biết rằng, Thiên Chúa là Chúa tể của mọi loài thụ tạo, và điều này lý giải tại sao chúng ta phải tuân phục Ngài, như lời của thánh Phêrô nhắn nhủ “Ma qủy, thù địch của anh em… rảo quanh tìm mồi cắn xé, anh em hãy đứng vững trong đức tin mà chống cự” (1Pr 5,8). (Thánh Tôma Aquinô. Chú giải Kinh Tin Kính. Tađêô Hồ Vĩnh Thịnh OP. biên dịch. Học viện Đa Minh 2015. T.22).

 

Lời Chúa là ánh sáng soi đường.

 

Qua Lời Chúa và lời các thánh nhân, ta nhìn lại kinh nghiệm đối diện với cám dỗ của ma quỷ và thần dữ. Trong 8 cách thức trên, cách thức nào ta đã dùng tới và hiệu nghiệm, để thoát khỏi cám dỗ? Ngoài 8 cách thức trên, ta có cách thức nào khác đã giúp ta chống trả cám dỗ? Hay chưa bao giờ ta để ý đến việc mình cần phải chống trả cám dỗ của ma quỷ?

 

Giờ đây, xin Chúa cho 8 cách thức trên như là Tám Mối Phúc cùng đi với ta trong hành trình mùa Chay thánh này:

 

• Thứ nhất Phúc cho ta, khi ta ý thức cám dỗ là điều thuộc về đời người.
• Thứ hai Phúc cho ta, khi ta sống trong sự hiện diện của Chúa và luôn kêu xin Chúa cứu giúp, cũng như xin Đức Mẹ phù trợ.
• Thứ ba Phúc cho ta, khi ta lấy Lời Chúa làm vũ khí chống lại cám dỗ.
• Thứ tư Phúc cho ta, khi ta bám chặt vào Thánh Giá Chúa.
• Thứ năm Phúc cho ta, khi ta khiêm tốn xin ơn can đảm, kiên nhẫn và cậy tin.
• Thứ sáu Phúc cho ta, khi ta không giữ bí mật, mà trải lòng trong toà giải tội hay trải lòng với người linh hướng.
• Thứ bảy Phúc cho ta, khi ta Làm ngược lại điều ma quỷ cám dỗ (Agere contra).
• Thứ tám Phúc cho ta, khi ta vâng lời Thiên Chúa và nhất quyết không vâng lời ma quỷ.

 

 

 

Lm. GB. Nguyễn Ngọc Thế SJ.