TIN MỪNG ĐẶT CHÂN LÊN ĐẤT VIỆT TỪ KHI NÀO?

Giáo Hội Công Giáo đã trải qua hơn hai ngàn năm lịch sử, nhưng tại Việt Nam thì sao? Tin Mừng được gieo trên mảnh đất con Rồng cháu Tiên từ khi nào? Có phải là năm 1533 như chúng ta vẫn quen nhắc đến, hay hành trình ấy đã bắt đầu sớm hơn? Ai là người đầu tiên mang ánh sáng Chúa Kitô đến đất Việt?

Số đầu tiên của series “Dấu Ấn Đức Tin Trên Đất Việt” mở ra từ chính những câu hỏi ấy – khi lịch sử không chỉ là những cột mốc, mà là một hành trình của những cuộc gặp gỡ.

Từ cuối thế kỷ XV, cùng với các cuộc phát kiến địa lý, làn sóng truyền giáo thứ ba của Giáo hội Công giáo bắt đầu lan rộng. Trên những con tàu buôn Bồ Đào Nha đi dọc bờ biển Việt Nam để hướng đến Trung Hoa và Nhật Bản, các vị thừa sai đã mang theo hạt giống đức tin. Từ dấu Thánh giá khắc trên đá ở Cù Lao Chàm (1523), đến bước chân lặng lẽ của thừa sai I-ni-khu tại Ninh Cường, Quần Anh, Trà Lũ (1533)… hạt giống đức tin đã âm thầm được gieo trong ký ức của dân tộc Việt Nam.

Các cuộc tiếp xúc ban đầu, còn mang tính lẻ tẻ, giữa các thừa sai Tây phương với con người và xứ sở “con Rồng cháu Tiên” trong thế kỷ XVI đều gặp nhiều giới hạn: thời gian lưu lại ngắn ngủi, thiếu tổ chức, chưa có kế hoạch lâu dài, và sớm bị cản trở bởi bối cảnh chính trị cũng như sự nghi kỵ từ phía triều đình. Hơn nữa, vào thời điểm ấy, Việt Nam chưa được xem là một vùng truyền giáo ưu tiên, mặc dù các thừa sai Dòng Đa Minh và Phanxicô vẫn nhiều lần tìm cách cập bến giảng đạo, nhân các chuyến tàu Bồ Đào Nha đi dọc bờ biển để tìm nguồn tiếp tế, tránh bão hoặc thăm dò địa thế.

Dẫu chỉ là những bước dò dẫm ban đầu, các nỗ lực ấy đã góp phần dọn đường cho giai đoạn truyền giáo “chính thức” khởi đi từ năm 1615, khi các thừa sai Dòng Tên chính thức đặt chân đến, mở ra một trang sử mới cho Giáo Hội tại Việt Nam.